مرکزآهن

خط ویژه 35155-031

نحوه انتخاب روش ساخت ساختمان

مقایسه و ارزیابی فناوری های ساختمانی

ارزیابی و یا پیشنهاد یک سیستم ساختمانی برای یک پروژه معین بر اساس میزان تحقق معیارهای مورد نظر و پاسخ گویی آن سیستم به نیازها و یا تامین ویژگی هایی که از پروژه انتظار می رود، صورت می گیرد. این معیارها، نیازها و ویژگی ها را می توان در پنج دسته کلی طبقه بندی کرد و رفتار هر سیستم ساختمانی را در پاسخ گویی مناسب به هر دسته به طور جداگانه و به صورت دقیق سنجید. در مرحله مقایسه، ارزیابی و انتخاب فناوری ساختمانی مناسب برای یک طرح، می توان در یک فرایند منطقی به مقایسه فناوری های ساختمانی ممکن و یا پیشنهاد شده در پروژه پرداخت و گزینه مناسب اعم از بتنی یا فولاد را برگزید.

معیارهای موثر در فرایند مقایسه، ارزیابی و انتخاب فناوری های ساختمانی

پنج گروه اصلی نیازها، معیارها و محدودیت های مطرح در هر پروژه را می توان به شرح زیر تقسیم بندی نمود.

  • نیازهای عملکردی معماری
  • الزامات سازه ای
  • معیارهای زیبایی شناسی
  • نیازها و محدودیت های اجرایی و ساخت
  • نیازهای دوران بهره برداری

نیازهای عملکردی معماری

هر طرح معماری براساس فراهم آوردن فضای مناسب برای انجام مجموعه ای از فعالیت ها شکل می گیرد. سیستم ساختمانی که برای هر طرح پیشنهاد می شود، باید برای تحقق اهداف طرح به کار گرفته شود. نیازهای عملکردی یک طرح می تواند شامل موارد زیر باشد:

تامین فضای معماری مطلوب و مناسب برای انجام فعالیت های مورد نظر

پاسخ گویی به شرایط اقلیمی

انعطاف پذیری برای ایجاد فضای مناسب به شکل های مختلف در زمان مورد نیاز

امکان برچیدن و نصب مجدد

امکان توسعه و گسترش

مقاومت در برابر حریق

مقاومت در برابر انتقال صوت

امکان استفاده حداکثر از زمین طرح و فضای معماری

امکان بهره گیری از نور طبیعی

برخورداری از تهویه طبیعی

امکان طراحی معماری داخلی به نحو مطلوب

آهن آلات مرکزآهن

الزامات سازه ای

سیستم ساختمانی فولاد یا بتنی مورد نظر باید در برابر بارهای قائم و افقی وارد بر ساختمان مقاومت کرده و براساس عملکرد و درجه اهمیت ساختمان در برابر انواع بارهای وارده احتمالی پایدار بماند، یا کمترین آسیب را ببیند، تا مانع از ادامه عملکرد ساختمان نشود. به این ترتیب می توان الزامات سازه ای هر طرح را شامل موارد زیر دانست.

مقاومت در برابر نیروهای ثقلی و بارهای جانبی (نیروی زلزله، باد و مانند آن)

اطمینان از میزان باربری و دوام سازه برای عمر مفید مورد نظر

محدودیت تغییر شکل های سازه

کنترل درجات نامعینی سازه

مقاومت در برابر نیروهای دینامیکی (به ویژه در ساختمان های خاص)

معیارهای زیبایی شناسی

اولین ساختمان های ساخته شده توسط بشر، تنها برای ایجاد یک سرپناه شکل گرفتند و از سازه آن ها تنها انتظار می رفت که بارهای ناشی از وزن یا در نهایت با برف را تحمل کنند. اما امروزه با شکل گیری فعالیت های فرهنگی، ورزشی، تفریجی و … در زندگی بشر فضاهایی مانند موزه ها، سالن های اجتماعات، ورزشگاه ها و … ضرورت می یابند که بسته به عملکرد و اهمیتشان باید زیبا، چشم گیر، دعوت کننده و هماهنگ با معماری بومی باشند.

حتما بخوانید :  مقاله ای راجع به پشم شیشه و کاربردها و عوارض ناشی از استفاده

جدا از موضوعات و مباحث متفاوتی که در زمینه زیبایی شناسی مطرح می شود، می توان ادعا کرد که عدم صحت رفتار یک سازه می تواند نشانه نازیبایی باشد. برای مثال طره ای که در محل اتصال به تکیه گاه ضخامت اندکی دارد؛ به روشنی ناخوشایند می نماید. بنابراین زیبایی شناسی بسیاری از ساختمان ها را می توان در برخورد تنگاتنگ با درستی رفتار سیستم سازه ای آن ها دانست.

نیازها و محدودیت های اجرایی و ساخت

نیازهای اجرایی و ساخت به طور عمده شامل مسائل اقتصادی است که بر پروژه تحمیل می شود و به صورت محدودیت زمان اجرا ، هزینه ساخت و دسترسی به مصالح و فناوری مورد توجه قرار می گیرد. شایان ذکر است که نیازهای اجرایی پروژه در برخی موارد رابطه ای نزدیک با نیازهای دوران بهره برداری دارد. در برخی سیستم های ساختمانی هزینه اجرای هر متر مربع ساختمان بسیار کمتر از هزینه اجرای یک متر مربع پروژه با استفاده از سیستم های دیگر است. اما هزینه های نگهداری آن در طی دوران بهره برداری به مراتب بیشتر از هزینه نگهداری سایر سیستم ها است.

این گروه از نیازها و محدودیت ها را می توان به شرح زیر برشمرد

هزینه مصالح

هزینه نیروی انسانی ماهر

هزینه ماشین آلات

صرفه جویی در بهره گیری از منابع (میزان مصالح مصرفی و یا انرژی مورد نیاز)

مدت زمان ساخت

دسترسی به فناوری ساخت

ساختمان سازی

نیازهای دوران بهره برداری

میزان پاسخ گویی یک سیستم ساختمانی به نیازهای دوران بهره برداری یک پروژه یکی از مهمترین معیارها در مرحله مقایسه و ارزیابی سیستم های ساختمانی مختلف به شمار می رود. در هر پروژه باید این نیازها در طول مدت زمان بهره برداری بر حسب عملکرد آن به دقت شناسایی شده و امکان پاسخ گویی سیستم مورد نظر به آن ها ارزیابی شود و در صورت لزوم تمهیدات لازم برای پاسخ گویی به این نیازها پیش بینی شود. این نیازها را می توان به شرح زیر برشمرد

انعطاف پذیری (امکان تغییر عملکردهای داخلی، برحسب نیاز یا جابجایی تیغه ها و جداکننده ها)

دوام (طول عمر مفید سازه)

هزینه های نگهداری سازه

هزینه های ناشی از مصرف انرژی در دوران بهره برداری

مبانی نظری حاکم بر فرایند مقایسه، ارزیابی و انتخاب فناوری های ساختمانی

معماران این سرزمین، با تکیه بر فرهنگ و منزلت اجتماعی مردم ایران همواره سعی کرده اند تا برای انسان ها ، بستر فیزیکی مناسب و محیطی امن، آرام، پایدار و سرشار از آسایش ، سازگار با طبیعت و متکی بر دانش فنی و امکانات بومی خود فراهم آورند تا انسان ها بتوانند با حداقل وابستگی به منابع تمام شدنی و کمترین صدمه به طبیعت و محیط زیست، بهتر و متعالی تر زندگی کنند.

بنابراین آنچه به عنوان جلوه معماری در هر دوره ای مشاهده می شود ، از یک سو حاصل دانش فنی زمان، شرایط اقتصادی ، سیاسی، جغرافیایی و محیطی جامعه و مکانی است که ساخت و ساز برای آن انجام می شود و از سوی دیگر حاصل التزام به فرهنگ و انتظارات جامعه برای حفظ و تعالی منزلت انسان است.

حتما بخوانید :  معرفی جامع انواع فولاد و کاربرد آن در صنعت

با تحولاتی که طی سال های اخیر با عرضه فناوری های نوین و روش های جدید ساخت ایجاد شده است و با توجه به نیاز روز افزون مسکن مناسب در جامعه، آشنایی و شناخت شیوه های ساختمانی جدید در مرحله اول و ارزیابی آن ها برای استفاده در شرایط مختلف اجتماعی، فرهنگی و اقلیمی در مرحله بعد الزامی می نماید. طبیعتا معیارهای انتخاب و ارزیابی شیوه های ساختمانی باید مبتنی بر مبانی نظری عمیق و دیدگاه های اصیل در مورد نحوه طراحی و ساخت مسکن مناسب باشد.

ارزیابی فناوری ها و سیستم های ساختمانی و تعیین میزان کارایی و مناسب بودن این روش ها باید با توجه به معیارهای زیر صورت گیرد:

طرح معماری

پایداری سیستم سازه ای

مطلوبیت بصری و انعطاف پذیری

زمان و هزینه ساخت

مصالح و اجزای ساختمان

روش اجرا

تحقق معیارهای معماری پایدار

امکان تحقق تولید صنعتی

سازه های ساختمان

معیارهای ارزیابی فناوری های ساختمانی

برای ارزیابی، مقایسه و انتخاب یک فناوری ساختمانی باید مجموعه گستردهای از معیارها، الزامات و محدودیت ها مورد توجه قرار گیرد و در ابعاد گوناگون شامل معماری، سازه، تاسیسات و نیز از دیدگاه شرایط محیطی، ایمنی، روش اجرا، تامین شرایط معماری پایدار و معماری سبز، تحقق اهداف و خواسته های بیان شده بررسی شود. به منظور سامان بخشیدن به مجموعه ای از معیارها که توجه به آن ها در مراحل ارزیابی یک فناوری ساختمانی ضروری است، این معیارها در چهار بخش به شرح زیر تقسیم بندی می شوند.

۱ – متناسب بودن فناوری مورد نظر از نظر معماری

این گروه از معیارها شامل مواردی به شرح زیر است

میزان اختیار در انتخاب شکل فضاها

امکان ایجاد معماری متناسب با محیط

میزان هماهنگی با طراحی مدولار

تنوع در شکل سقف

۲ – تامین انتظارات عملکری – محیطی

در این بخش باید کیفیت پاسخگویی هر فناوری ساختمانی به محدودیت هایی که ناشی از انتظارات عملکردی – محیطی ساختمان است و شامل موارد متعددی به شرح زیر می باشد ارزیابی گردد.

این موارد شامل کیفیت پاسخگویی به محدودیت های زیر است.

محدودیت های حاصل از تامین شرایط آسایش

محدودیت های حاصل از تامین ضوابط در رابطه با صرفه جویی در مصرف انرژی

محدودیت های حاصل از تامین ضوابط مربوط به انتقال صدا

محدودیت های حاصل از تامین ضوابط مقاومت در برابر آتش

محدودیت های حاصل از تامین ضوابط در رابطه با درزبندی، هوابندی و …

محدودیت های مرتبط با شرایط جوی متفاوت

محدودیت های مرتبط با عوامل خورنده محیطی

۳ – انطباق با مبانی معماری پایدار و مسائل زیست محیطی

مجموعه ای از معیارها که باید در این بخش مورد توجه قرار گیرند عبارتند از

همسازی مصالح اصلی با طبیعت

امکان بازگشت مصالح به طبیعت

میزان مصرف انرژی در مراحل تولید و اجرا

میزان اتلاف مصالح در مراحل حمل و نقل و اجرا

کیفیت استفاده از منابع طبیعی

قابلیت بازیافت کاربردی مصالح

۴ – تامین نیازهای اجرایی

تعدادی از معیارهای مرتبط با این بخش عبارتند از

حتما بخوانید :  الکترود جوشکاری ورق گالوانیزه

وزن مصالح و سازه

قابلیت های مربوط به حمل و نقل

امکان مرحله بندی اجرا

عدم وابستگی اجرا به شرایط جوی

امکان انجام عملیات اجرایی به صورت موازی

سرعت اجرای ساختمان

قابلیت توسعه

میزان فناوری اجزا و قطعات مورد نیاز در محل اجرا

میزان نیاز به مصالح متعدد یا تجهیزات خاص برای اجرای اتصالات

قابلیت ایجاد تغییر و بازبینی در مراحل اجرایی

امکان تشخیص خطاهای طراحی و ساخت و اصلاح آن

قابلیت تغییر در محل قرار گیری ساختمان

سهولت استفاده از اجزا و ملحقات پیش ساخته

سهولت تعمیر و نگهداری

هزینه اجرای ساختمان

طول عمر مفید زیاد

سهولت استفاده از ماشین آلات و ابزار مهندسی

وضعیت نصب شبکه های تاسیسات

سهولت دسترسی به اجزای سیستم پس از ساخت

امکان تامین نیروی انسانی مورد نیاز

قابلیت ترویج و آموزش

وجود ضوابط و مقررات ساختمانی و آیین نامه های اجرایی ملی و بین المللی

انتخاب فناوری ساختمانی مناسب

پس از تعیین معیارها و محورهای اصلی ارزیابی، انتخاب فناوری ها و سیستم های ساختمانی براساس معیارهای تعیین شده طی مراحل زیر صورت می گیرد:

مرحله اول: در این مرحله دسته بندی معیارها و تعیین ارزش هر معیار با استفاده از روش های آماری صورت می گیرد.

مرحله دوم: در این مرحله میزان پاسخگویی فناوری ساختمانی مورد نظر به هریک از معیارها براساس میزان موفقیت فناوری مورد نظر در ایجاد شرایط مطلوب که شامل تحقق معیارها یا تامین الزام ها و محدودیت ها می باشد، تعیین می شود.

مرحله سوم: در این مرحله ابتدا حاصلضرب ارزش هر معیار در میزان پاسخگویی فناوری مورد نظر به آن معیار تعیین و مجموع این حالضرب ها به دست می آید. این مقدار به عنوان مجموع امتیازات آن فناوری در تامین شرایط مورد نظر تلقی می گردد.

سپس براساس مجموع امتیازات هر فناوری در تامین شرایط مورد نظر رتبه بندی فناوری ها انجام شده و مناسب ترین فناوری انتخاب می شود.

مرحله چهارم:  در این مرحله ارزیابی روش انتخاب شده به صورت عملکردی و واقعی با گرفتن بازخوردهای دوره بهره برداری از کاربرد روش مذکور انجام شده و براساس آن اصلاحات نهایی در فناوری مورد نظر صورت می گیرد.

در صورت لزوم می توان براساس نتایج حاصل از ارزیابی دوران بهره برداری نسبت به تجدید نظر در مراحل اول تا چهارم اقدام نمود و با تعیین مجدد معیارها و ارزش آن ها و میزان پاسخگویی فناوری های ساختمانی و تعیین مجموع امتیازات، رتبه بندی فناوری ها را تجدید کرد و نسبت به انتخاب نهایی مناسب ترین فناوری اقدام نمود.

این مقاله چقدر برای شما مفید بود ؟

روی یک ستاره کلیک کنید تا امتیاز دهید!

میانگین / ۵٫ تعداد رای:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Button