تفاوت یونولیت و پلاستوفوم چیست؟

در پروژه های ساختمانی، انتخاب مصالح مناسب نقش مهمی در کیفیت، ایمنی و هزینه نهایی اجرا دارد. یکی از سوالات رایج در این حوزه، تفاوت یونولیت و پلاستوفوم است؛ دو واژه ای که اغلب به جای یکدیگر استفاده می شوند اما از نظر فنی و کاربردی می توانند تفاوت هایی داشته باشند. شناخت دقیق این مفاهیم به ویژه هنگام خرید یونولیت سقفی اهمیت زیادی دارد، زیرا انتخاب نادرست ممکن است بر عملکرد سازه تاثیر بگذارد.

در بازار مصالح ساختمانی، برخی افراد تصور می کنند تفاوت پلاستوفوم و یونولیت تنها در نام گذاری است، در حالی که این موضوع می تواند به نوع تولید، دانسیته، کاربرد و حتی استانداردهای کیفی مربوط باشد. به عنوان مثال، یونولیت سقفی باید ویژگی هایی مانند مقاومت مناسب در برابر فشار، وزن سبک و ابعاد استاندارد داشته باشد تا در اجرای سقف های تیرچه بلوک عملکرد مطلوبی ارائه دهد.

با توجه به کاربرد گسترده این محصولات در ساخت و ساز، بررسی دقیق تفاوت یونولیت و پلاستوفوم به شما کمک می کند انتخاب آگاهانه تری داشته باشید و از نظر فنی و اقتصادی تصمیم درستی بگیرید. در ادامه مقاله به طور کامل به تفاوت پلاستوفوم و یونولیت، مزایا، کاربردها و نکات مهم هنگام خرید خواهیم پرداخت، پس همراه ما باشید.

مقایسه یونولیت با پلاستوفوم

در نگاه اول شاید یونولیت یا پلاستوفوم یک محصول واحد به نظر برسند، اما از نظر فنی، نحوه تولید، دانسیته، کیفیت مواد اولیه و کاربرد نهایی می توانند تفاوت های مهمی داشته باشند. در واقع آنچه باعث شکل گیری تفاوت یونولیت با پلاستوفوم می شود، بیشتر به استاندارد تولید، کنترل چگالی، افزودنی های مقاوم کننده و هدف مصرف در پروژه برمی گردد. شناخت این تفاوت ها زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که پای برآورد هزینه ساخت در میان باشد؛ همان طور که هنگام بررسی قیمت آهن برای انتخاب مقاطع فلزی به مشخصات فنی دقت می شود، در انتخاب فوم سقفی نیز باید جزئیات دقیق بررسی شود تا در مقایسه یونولیت و پلاستوفوم دچار خطا نشویم.

معیار مقایسه	یونولیت معمولی	پلاستوفوم استاندارد ساختمانی	توضیح فنی و نکات ریز
مواد اولیه	گاهی ترکیب مواد نو و بازیافتی	عمدتا مواد نو (Virgin)	مواد بازیافتی باعث کاهش استحکام سلولی و افزایش شکنندگی می شود
یکنواختی ساختار سلولی	سلول ها گاهی نامنظم و درشت	سلول های ریز، یکنواخت و بسته	یکنواختی سلول ها تاثیر مستقیم بر عایق بودن و مقاومت دارد
دانسیته (چگالی)	حدود 7 تا 12 kg/m3	حدود 12 تا 20 kg/m3 یا بیشتر	دانسیته بالاتر یعنی مقاومت فشاری بیشتر و تغییر شکل کمتر
وزن هر بلوک سقفی	سبک تر	سنگین تر ولی مقاوم تر	وزن کمتر همیشه به معنی کیفیت بهتر نیست
مقاومت فشاری	پایین تر	بالاتر	در زمان بتن ریزی اهمیت زیادی دارد
مقاومت در برابر خردشدگی لبه ها	شکننده تر	لبه های مقاوم تر	پرت مصالح در نوع ضعیف بیشتر است
تحمل بار اجرایی (تردد کارگر)	احتمال له شدگی بیشتر	تحمل بار موقت بهتر	در دهانه های بزرگ اهمیت بیشتری دارد
میزان جمع شدگی بعد از تولید	در برخی موارد بالا	بسیار کم در صورت عمل آوری کامل	تثبیت ابعادی در کیفیت نهایی موثر است
دقت ابعادی	تلرانس بیشتر	برش دقیق تر و استاندارد	در چفت شدن داخل تیرچه موثر است
جذب آب	در نوع بی کیفیت بیشتر	بسیار پایین در نوع استاندارد	جذب آب بالا باعث افت عایق حرارتی می شود
ضریب انتقال حرارت	متوسط	پایین تر (عایق بهتر)	ساختار سلولی فشرده انتقال حرارت را کاهش می دهد
عایق صوتی	متوسط	بهتر در دانسیته بالا	چگالی بالاتر جذب صوت بیشتری دارد
افزودنی کندسوز (FR)	ممکن است نداشته باشد	معمولا دارای مواد کندسوز	در ایمنی حریق بسیار مهم است
رفتار در برابر آتش	احتمال گسترش شعله بیشتر	خاموش شوندگی نسبی پس از حذف شعله	هر دو در صورت سوختن دود سمی تولید می کنند
استاندارد تولید	همه محصولات دارای استاندارد نیستند	معمولا دارای تاییدیه استاندارد	وجود نشان استاندارد نشانه کنترل کیفی بهتر است
کاربرد رایج	بسته بندی، پرکننده سبک	سقف تیرچه بلوک، شیب بندی، عایق ساختمانی	نوع کاربری تعیین کننده انتخاب است
دوام در طول زمان	در نوع سبک احتمال افت کیفیت بیشتر	پایدارتر در برابر تغییرات دما	کیفیت مواد اولیه نقش کلیدی دارد
قیمت	ارزان تر	گران تر	اختلاف قیمت به دانسیته و کیفیت وابسته است
پرت و ضایعات کارگاهی	بیشتر	کمتر	مقاومت لبه ها در کاهش پرت موثر است

تفاوت یونولیت و پلاستوفوم از نظر ساختار و چگالی

از نظر علمی هر دو محصول از پلی استایرن منبسط شده (EPS) تولید می شوند، اما تفاوت یونولیت با پلاستوفوم در کیفیت مواد اولیه و کنترل فرآیند انبساط مشخص می شود.

۱. نوع مواد اولیه:
پلاستوفوم استاندارد معمولا از مواد نو (Virgin) تولید می شود، در حالی که برخی یونولیت های موجود در بازار ممکن است ترکیبی از مواد بازیافتی و نو باشند. استفاده از مواد بازیافتی باعث کاهش کیفیت سلول های داخلی و افزایش تخلخل نامنظم می شود.

۲. یکنواختی سلول های داخلی:
در پلاستوفوم باکیفیت، ساختار سلولی بسته، منظم و هم اندازه است. اما در برخی یونولیت های ارزان، سلول ها ناهمگون، با حفره های بزرگ تر و نقاط تراکم متفاوت هستند. این موضوع مستقیما بر مقاومت و عایق بودن تاثیر می گذارد.

۳. چگالی (دانسیته):
دانسیته مهم ترین شاخص در مقایسه یونولیت و پلاستوفوم است.

• یونولیت معمولی سقفی: حدود 7 تا 12 کیلوگرم بر مترمکعب
• پلاستوفوم استاندارد ساختمانی: 12 تا 20 کیلوگرم بر مترمکعب یا بیشتر

دانسیته پایین تر یعنی وزن کمتر اما مقاومت فشاری پایین تر. دانسیته بالاتر یعنی استحکام بیشتر و جمع شدگی کمتر در طول زمان.

۴. میزان جمع شدگی پس از تولید:
پلاستوفوم استاندارد بعد از عمل آوری کامل وارد بازار می شود، در حالی که برخی یونولیت ها زودتر از زمان تثبیت ابعادی عرضه می شوند و ممکن است در سقف دچار افت ابعاد شوند.

تفاوت یونولیت و پلاستوفوم در مقاومت مکانیکی

در این بخش، تفاوت یونولیت با پلاستوفوم از نظر تحمل بار، مقاومت فشاری و ضربه ای بررسی می شود.

۱. مقاومت فشاری:
پلاستوفوم با دانسیته بالاتر مقاومت فشاری بیشتری دارد و هنگام بتن ریزی دچار خردشدگی یا له شدگی نمی شود. یونولیت های سبک در صورت تراکم پایین ممکن است زیر وزن بتن تغییر شکل دهند.

۲. مقاومت در برابر خمش:
در پروژه هایی که فاصله تیرچه ها زیاد است، پلاستوفوم عملکرد بهتری دارد زیرا ساختار متراکم تری دارد.

۳. مقاومت در برابر ضربه و شکستگی لبه ها:
لبه های یونولیت سبک هنگام جابجایی راحت تر می شکنند. پلاستوفوم استاندارد گوشه های مقاوم تری دارد و پرت مصالح کمتر است.

۴. تحمل بار موقت اجرایی:
در زمان تردد کارگران روی سقف، پلاستوفوم متراکم تر ایمن تر است.

در این بخش از مقایسه یونولیت و پلاستوفوم باید توجه داشت که کیفیت مستقیم بر قیمت فوم سقفی تاثیر دارد؛ محصولی با دانسیته بالاتر و مقاومت بیشتر طبیعتا قیمت بالاتری خواهد داشت اما ریسک ترک خوردگی سقف را کاهش می دهد.

تفاوت یونولیت و پلاستوفوم در عایق کاری

هر دو به عنوان عایق حرارتی و صوتی استفاده می شوند، اما جزئیات عملکرد آنها متفاوت است.

۱. ضریب انتقال حرارت:
پلاستوفوم با ساختار سلولی منظم تر، ضریب انتقال حرارت پایین تری دارد و عایق بهتری محسوب می شود.

۲. جذب آب:
اگر ساختار سلولی آسیب دیده باشد (در یونولیت های بی کیفیت)، آب راحت تر نفوذ می کند. پلاستوفوم استاندارد جذب آب بسیار پایینی دارد.

۳. عایق صوتی:
دانسیته بالاتر باعث جذب بهتر امواج صوتی می شود. بنابراین پلاستوفوم متراکم عملکرد صوتی بهتری دارد.

۴. پایداری حرارتی در طول زمان:
یونولیت های سبک ممکن است در برابر تغییرات دمایی شدید دچار ترک سطحی یا افت کیفیت شوند.

تفاوت یونولیت و پلاستوفوم در کاربردهای ساختمانی

از نظر کاربرد، تفاوت یونولیت با پلاستوفوم به نوع پروژه بستگی دارد.

۱. سقف تیرچه بلوک:
برای اجرای بلوک سقفی پلاستوفوم معمولا از نوع استاندارد با دانسیته مشخص استفاده می شود تا در زمان بتن ریزی تغییر شکل ندهد.

۲. بسته بندی و ماکت سازی:
یونولیت سبک بیشتر در بسته بندی استفاده می شود زیرا وزن کمی دارد و ارزان تر است.

۳. شیب بندی و پرکننده ها:
پلاستوفوم با دانسیته بالاتر برای شیب بندی پشت بام مناسب تر است.

۴. دیوارهای عایق و ساندویچ پانل:
در پروژه های صنعتی، پلاستوفوم مهندسی شده استفاده می شود زیرا کنترل کیفی دقیق تری دارد.

در نتیجه در انتخاب یونولیت یا پلاستوفوم باید نوع کاربری کاملا مشخص باشد.

تفاوت یونولیت و پلاستوفوم از نظر ایمنی و آتش پذیری

این بخش یکی از مهم ترین موارد در مقایسه یونولیت و پلاستوفوم است.

۱. افزودنی های کندسوز:
پلاستوفوم استاندارد ساختمانی معمولا دارای مواد کندسوز (FR) است. یونولیت های ارزان ممکن است فاقد این افزودنی باشند.

۲. سرعت گسترش شعله:
در نوع استاندارد، شعله پس از حذف منبع آتش خاموش می شود. در نوع بی کیفیت، شعله ادامه پیدا می کند.

۳. دود سمی:
هر دو در صورت سوختن گاز سمی تولید می کنند، اما نوع استاندارد دیرتر مشتعل می شود و زمان تخلیه ایمن بیشتری ایجاد می کند.

۴. تاییدیه استاندارد:
پلاستوفوم ساختمانی معمولا دارای گواهی استاندارد است، در حالی که همه یونولیت های بازار این تاییدیه را ندارند.

تفاوت قیمت یونولیت و پلاستوفوم

قیمت یکی از عوامل تعیین کننده در انتخاب است اما نباید تنها معیار باشد.

عوامل موثر بر اختلاف قیمت:

• دانسیته و وزن هر بلوک
• نوع مواد اولیه (نو یا بازیافتی)
• داشتن مواد کندسوز
• برند و استاندارد تولید
• ابعاد دقیق و تلرانس تولید

در بسیاری از پروژه ها، انتخاب ارزان ترین گزینه در نهایت باعث افزایش هزینه های اجرایی یا تعمیرات می شود. بنابراین هنگام بررسی تفاوت یونولیت با پلاستوفوم باید علاوه بر قیمت، دوام، ایمنی و عملکرد بلندمدت نیز بررسی شود.

در نهایت، تفاوت یونولیت با پلاستوفوم بیش از آنکه یک اختلاف اسمی یا بازاری باشد، به سطح کیفیت تولید، نوع مواد اولیه، میزان دانسیته، استانداردهای ایمنی و هدف استفاده در پروژه وابسته است. بسیاری تصور می کنند این دو کاملا یکسان هستند، اما مقایسه یونولیت و پلاستوفوم نشان می دهد که تفاوت در چگالی، یکنواختی ساختار سلولی، مقاومت فشاری و وجود افزودنی های کندسوز می تواند عملکرد نهایی آنها را در سازه به شکل قابل توجهی تغییر دهد. این تفاوت ها به ویژه در اجرای سقف های تیرچه بلوک، شیب بندی بام و عایق کاری حرارتی اهمیت بیشتری پیدا می کند.

در کاربری های سازه ای و سقفی، انتخاب محصولی با دانسیته بالاتر و استاندارد تولید مشخص، ریسک له شدگی هنگام بتن ریزی، ترک های احتمالی در سقف و افت عملکرد عایق را کاهش می دهد. هرچند ممکن است در نگاه اول نوع ارزان تر مقرون به صرفه به نظر برسد، اما در بلندمدت هزینه های ناشی از افت کیفیت، پرت مصالح یا حتی مشکلات اجرایی می تواند چند برابر اختلاف قیمت اولیه باشد. به همین دلیل در انتخاب یونولیت یا پلاستوفوم باید نگاه مهندسی و بلندمدت داشت، نه صرفا قیمت روز بازار.

پس توصیه می شود پیش از خرید، مشخصات فنی شامل دانسیته واقعی، وجود مواد کندسوز، تاییدیه استاندارد، یکنواختی ساختار و دقت ابعادی محصول را به طور دقیق بررسی کنید. انتخاب آگاهانه در این مرحله، علاوه بر افزایش ایمنی سازه، باعث بهینه شدن هزینه های اجرا و دوام بیشتر ساختمان در سال های آینده خواهد شد.

سوالات متداول