با مجتمع فولاد سبا آشنا شوید

پروژه فولادسازی سبا یا تولید ورق سیاه به روش ریخته‌گری مداوم تختال باریک، یکی از تکنولوژی‌های نو در صنایع فولاد است. طرح توسعه ذوب آهن اصفهان به عنوان یکی از پروژه‌های طرح توسعه پنجگانه صنایع فولاد کشور به مبلغ 275 میلیون دلار در برنامه دوم توسعه جمهوری اسلامی ایران در نظر گرفته شده بود. عملیات اجرایی احداث ناحیه فولادسازی و نورد پیوسته سبا در نیمه اول سال 76 شروع شد.

در اواخر سال 81 به پایان رسید و آزمایش‌های گرم این مجتمع با انجام اولین ذوب در کوره قوس الکتریکی در بهمن ماه 81 آغاز شد. این مجتمع در سال 85 طی قراردادی به مجتمع فولاد مبارکه واگذار شد. بسته به ترکیب محصولات نهایی، ظرفیت تولید این کارخانه بین 650 الی 700 هزار تن در سال متغیر خواهد ماند. محصولات این شرکت شامل ورق‌های تجاری، کششی، کشش عمیق، فولادهای ساختمانی و فولادهای ضد زنگ است.

مشخصات محصولات فولاد سبا

بر اساس گزارش شرکت فولاد مبارکه، تولید ورق‌های شرکت سبا از نظر کمی به ضخامت 12.5-1.5 میلی‌متر و عرض 1560-800 میلی‌متر به میزان 700 هزار تن در سال است. از جمله محصولات تولیدی این شرکت، ورق‌های تجاری، کششی، کششی عمیق، ورق‌هایی با قابلیت جوشکاری بالا، ورق‌های ساختمانی جهت پروژه‌های عمرانی و ورق‌های ضد زنگ آستنیتی است.

ویژگی های خاص ناحیه فولادسازی و نورد پیوسته سبا

به طور کلی در مقایسه با روش‌های معمول تولید فولاد در صنایع کشور که تختال تولیدی در واحد ریخته‌گری آنها به ضخامت 200 میلی‌متر ریخته می‌شود، واحد سبا به عنوان تولیدکننده ورق گرم با استفاده از ریخته گری مداوم تختال نازک، دارای ویژگی‌های زیر است:

• تولید تختال نازک با ضخامت حداکثر 50 میلی‌متر
• پیوستگی ماشین ریخته‌گری تختال نازک با خط نورد
• امکانات تجهیزاتی متالوژی ثانویه شامل L.F و V.O.D جهت تولید فولادهای کیفی و فولاد ضد زنگ

روش تولید و تکنولوژی ناحیه فولادسازی و نورد پیوسته (سبا)

با شارژ آهن اسفنجی و قراضه در یک کوره قوس الکتریکی 150 تنی و متالوژی ثانویه شامل یک دستگاه کوره پاتیلی L.F و یک دستگاه خلاء V.O.D ذوب مورد نیاز تهیه می‌شود. مجموعه این تجهیزات، امکان تهیه فولاد مذاب تمیز و با آلیاژهای مختلف را فراهم می‌سازد که پس از آماده شدن ذوب و تنظیم عیار و آلیاژ، توسط ماشین ریخته‌گری مداوم تختال نازک؛ فولاد مذاب تبدیل به تختال نازک شده و پس از تمیز شدن سطح، توسط سیستم پوسته‌زدایی به کوره تونلی وارد شده تا به دمای همگون مورد نظر برسد و بعد عبور از شش قفسه مداوم نورد، تبدیل به محصول نهایی می‌گردد. این محصول به شکل کلاف یا ورق و به صورت بسته‌بندی قابل ارائه به بازار است. قابل توجه اینکه خط تولید تختال نازک تا انتهای نورد به شیوه پیوسته است.

کارگاه های اصلی در ناحیه فولادسازی و نورد پیوسته سبا

کارگاه‌های مختلفی در این شرکت، مشغول به کار هستند؛ در ادامه با تعدادی از کارگاه‌های اصلی شرکت فولاد سبا، آشنا خواهیم شد:

• واحد احیا مستقیم قائم: دو واحد احیای مستقیم به روش قائم با مدول 600
• کوره قوس الکتریکی با انبار آهن قراضه E.A.F: یک کوره 150 تنی با سیستم تخلیه از کف با قطر 7.1 متر، قدرت ترانس 125 مگا ولت آمپر، فاصله زمانی بین دو ذوب 77 دقیقه و نسبت آهن اسفنجی به قراضه 15/85
• کوره پاتیلی L.F: یک کوره 150 تنی با قدرت ترانس 22 مگا ولت آمپر، کل زمان عملیات 40 دقیقه، مدت زمان گرمایش 15 دقیقه و با سرعت گرمایش 4 سانتی‌گراد در دقیقه
• کربن زدایی در خلاء با دمش اکسیژن V.O.D: قطر اطاقک 6400 میلی متر، 9 عدد انژکتور و مدت زمان عملیات 125 دقیقه
• ماشین ریخته گری تختال نازک: یک ماشین ریخته‌گری مداوم تختال باریک یک رشته‌ای، ضخامت تختال 45-50 میلی‌متر، عرض تختال 800-1560 میلی‌متر و شعاع قوس 5 متر
• کوره یکنواخت کننده نورد: طول کوره 250 متر با سرعت بارگیری 130 تن در ساعت، درجه حرارت کوره 1150 درجه سانتی گراد، تختال در حین ورود به کوره دارای درجه حرارتی بین 950 تا 1050 درجه سانتی گراد است و بعد از گرم شدن تا دمای 1150 درجه سانتی گراد از کوره خارج می‌شود. به طور تقریبی تختال باریک به مدت تقریبی 22 دقیقه در کوره گرم و یکنواخت می‌شود. سرعت حرکت تختال در کوره بین 2.8 تا 45 متر در دقیقه است.
• نورد گرم ورق: شامل قیچی گیوتینی، پوسته زدا، 6 عدد قفسه 4 غلتکی، ضخامت ورق تولیدی 1.5-2.5 میلی‌متر است.
• کلاف پیچ: قطر داخلی کویل 762 میلی‌متر، قطر خارجی کویل 1780 میلی‌متر، حداکثر وزن هر کویل 25 تن است.

مجتمع فولاد سبا و محیط زیست

از نقطه نظر سازمان حفاظت از محیط زیست، مقدار انرژی مصرفی به ازای هر تن فولاد در خط تولید، شاخص تعیین کننده‌ای به شمار می‌رود. میزان انرژی مصرفی پایین، باعث کاهش نشت و آلاینده در محیط زیست گردیده و خواسته‌های سازمان حفاظت از محیط زیست را برآورده می‌کند. فرآیند تولید فولاد به روش نورد گرم تختال باریک، حداقل انرژی را به ازای یک تن فولاد در بین روش‌های مرسوم مصرف می‌کند. نرخ این مصرف در سبا 380 مگاژول به ازای یک تن فولاد است. در صورتی که این نرخ برای روش‌های معمولی 2.4 برابر این میزان است.

مزیت های شرکت فولاد سبا

به طور کلی تولید ورق گرم به روش ریخته‌گری مداوم تختال نازک، نسبت به روش‌های معمولی دارای این مزایا است:

• هزینه تولید فولاد نسبت به روش‌های دیگر 20 درصد کمتر است.
• نسبت به روش‌های مرسوم، میزان مصرف انرژی ویژه 50 درصد کمتر است.
• هزینه سرمایه گذاری نسبت به فرآیندهای دیگر به میزان 30 درصد کاهش می‌یابد.
• در این روش فولاد مذاب در مدت کمتر از 30 دقیقه تبدیل به ورق می‌شود.