دسترسی سریع به محتوای این مطلب
سگراد سوله یکی از مهم ترین اجزای تقویتی در سازه های فلزی سبک و سنگین است که وظیفه اصلی آن افزایش سختی جانبی و جلوگیری از تغییر شکل پرلین ها در سقف سوله است. این المان به صورت میله ای یا میلگردی بین پرلین ها نصب می شود تا از کمانش آن ها تحت بارهای باد، برف و نیروهای لرزشی جلوگیری کند. در بسیاری از پروژه ها هنگام برآورد هزینه ساخت سوله، محاسبه دقیق تعداد و نوع سگراد اهمیت ویژه ای دارد، زیرا کیفیت اتصال و انتخاب قطر مناسب آن در ایمنی سازه تأثیر مستقیم دارد. به کارگیری سگراد در سوله نه تنها پایداری سازه را افزایش می دهد، بلکه موجب طول عمر بیشتر سقف شده و از تغییر فرم ناگهانی یا تدریجی پرلین ها جلوگیری می کند. در سوله هایی با دهانه های بزرگ یا ارتفاع های زیاد، نقش سگراد اهمیت بیشتری می یابد و به عنوان مکملی برای استرات در سوله عمل می کند. استفاده صحیح از این قطعه وابسته به طراحی مهندسی سازه و نوع بارگذاری محیطی است و رعایت استانداردهای نصب آن الزامی است.
سگراد در سوله یک میله فولادی یا میلگرد است که در میان دهانه های سقف نصب می شود تا پرلین ها را به یکدیگر متصل کرده و از جابه جایی، پیچش یا کمانش آن ها جلوگیری کند. این قطعه بخشی از سیستم تقویتی سقف محسوب می شود و در برابر نیروهای جانبی ناشی از باد، زلزله و فشارهای نامتعادل نقش مقاوم سازی دارد. در طراحی سوله، سگراد معمولاً همراه با رفتر و استرات به کار می رود تا عملکرد یکپارچه ای برای تحمل بار ایجاد کند. هنگام انتخاب ضخامت یا قطر سگراد، عواملی مانند دهانه سازه، فاصله پرلین ها، نوع بارگذاری و نوع ورق پوشش سقف مدنظر قرار می گیرد. همچنین کیفیت فولاد و اثر آن بر قیمت آهن می تواند هزینه نهایی پروژه را تحت تأثیر قرار دهد. سگراد علاوه بر افزایش پایداری، توزیع نیرو را بهبود داده و مانع انتقال تنش های ناگهانی به سایر اجزای سقف می شود. در نتیجه، وجود آن یک راهکار ضروری برای ایمنی سازه های صنعتی و نیمه صنعتی است.
سگراد سوله در سازه های سبک، سنگین، قوسی و تیرورقی کاربرد دارد و با هدف افزایش مقاومت سقف و جلوگیری از تغییر شکل پرلین ها در برابر بارهای جانبی نصب می شود. در سوله های صنعتی که در معرض وزش باد یا ارتعاش ناشی از ماشین آلات هستند، سگراد به عنوان یک المان مهاربندی میان پرلین ها عمل کرده و پایداری کلی سقف را تضمین می کند. همچنین در سوله های ورزشی یا انبارهایی که دهانه های بزرگ دارند، سگراد به کاهش لرزش و افزایش سختی سازه کمک شایانی می کند. وجود این قطعه باعث می شود پرلین ها بار را یکنواخت منتقل کرده و نقطه تمرکز تنش ایجاد نشود. علاوه بر این، در پروژه هایی که مراحل ساخت سوله شامل نصب سریع و اصولی است، سگراد نقش یک عضو اتصال دهنده دقیق و قابل تنظیم را ایفا می کند. در سوله های دارای پوشش سنگین مانند ساندویچ پانل های ضخیم نیز، سگراد مانع تغییر شکل ناگهانی ناشی از وزن اضافی می شود. در مجموع، این قطعه به عنوان یکی از مؤثرترین روش های تقویت سقف سوله شناخته می شود.
نقش اصلی سگراد افزایش سختی جانبی و جلوگیری از کمانش جانبی پرلین ها است. این قطعه باعث می شود پرلین ها در برابر نیروهای افقی ناشی از باد و لرزش هم زمان، پایداری بیشتری داشته باشند. علاوه بر این، سگراد از انتقال نابرابر نیرو به سازه جلوگیری کرده و موجب توزیع یکنواخت بارها می شود. در برخی پروژه ها که دهانه های بزرگ دارند، سگراد اثر مستقیم بر کاهش لرزش سقف داشته و به استحکام رفترها کمک می کند. وجود سگراد همچنین مانع حرکت عرضی پرلین ها می شود و عملکرد سازه را در برابر بارهای ناگهانی بسیار بهبود می بخشد. در واقع، سگراد به عنوان یک عضو تکمیلی در کنار رفتر در سوله عمل کرده و باعث افزایش کارآیی قاب های اصلی می شود. اهمیت سگراد زمانی بیشتر می شود که سقف دارای دهانه های باز و فاصله زیاد بین پرلین ها باشد. در نتیجه، استفاده از سگراد یک الزام مهندسی برای افزایش ایمنی و جلوگیری از تخریب تدریجی سازه محسوب می شود.
سگراد از چند بخش اصلی تشکیل شده است: میله فولادی یا میلگرد، سر رزوه ها، مهره ها و صفحه های اتصال. میله مرکزی معمولاً از فولاد کششی ساخته می شود تا در برابر فشار و کشش مقاومت کافی داشته باشد. رزوه ها امکان تنظیم طول و میزان کشش سگراد را فراهم می کنند. مهره های اتصال نیز وظیفه محکم سازی و تثبیت آن را بر عهده دارند. در برخی مدل ها، صفحات یا واشرهای تقویتی نیز استفاده می شود تا فشار مهره ها به صورت یکنواخت بر سطح پرلین وارد شود. بسته به نوع سوله و نوع بارگذاری، قطر و جنس سگراد متفاوت است. در سوله هایی که بار جانبی زیادی دارند یا دهانه ها بزرگ تر است، از مدل های ضخیم تر یا تقویتی استفاده می شود. نصب صحیح این اجزا اهمیت زیادی دارد و اگر بخش رزوه یا مهره دچار آسیب باشد، عملکرد کل سیستم مهاربندی دچار اختلال خواهد شد. بنابراین انتخاب مواد اولیه استاندارد و اجرای اصولی مونتاژ، مهم ترین عامل تضمین کارایی سگراد در سازه است.
جزء سگراد | جنس استاندارد | نقش در عملکرد |
میله یا میلگرد سگراد | فولاد ST37 یا ST52 | تحمل نیروی کششی و اتصال میان پرلین ها |
رزوه ها | رزوه کاری سرد یا گرم | امکان تنظیم طول و کشش سگراد |
مهره ها | فولاد سخت کاری شده | ثابت کردن اتصال و تنظیم نهایی |
واشرها یا صفحات اتصال | فولاد مقاوم یا ورق ضخیم | توزیع برابر فشار و جلوگیری از آسیب پرلین |
صفحه های تقویتی اختیاری | ورق تقویتی ۵ تا ۸ میلی متر | افزایش مقاومت در سوله های دهانه بزرگ |
سگراد سوله در انواع مختلفی تولید می شود تا متناسب با نوع بارگذاری، دهانه سازه و شرایط محیطی عملکرد مطلوبی ارائه دهد. انتخاب نوع مناسب سگراد تأثیر مستقیم بر ایمنی پرلین ها و استحکام سقف دارد. در سوله هایی با دهانه کوچک یا متوسط، معمولاً از مدل های ساده یا رزوه دار استفاده می شود، در حالی که برای دهانه های بزرگ تر، مدل های تقویتی به کار می رود. تفاوت اصلی در میان انواع سگراد به میزان تحمل نیروی کششی، امکان تنظیم طول، قابلیت نصب، نوع رزوه ها و مقاومت فولادی مربوط است. همچنین در برخی پروژه ها، نوع پوشش سقف یا نوع کاربری سوله نیازمند استفاده از سگرادهایی با دقت تنظیم بیشتر است. به طور کلی، سگرادها براساس کارکرد به چند گروه اصلی تقسیم می شوند که هر یک ویژگی ها و مزایای خاص خود را دارند و انتخاب صحیح آن ها باید با توجه به طراحی مهندسی و بارگذاری انجام شود.
نوع سگراد | موارد استفاده | قطر معمول | مقاومت کششی | قابلیت تنظیم | قیمت نسبی |
سگراد ساده | سوله های سبک، دهانه های کوچک و متوسط | ۱۰–۱۴ میلی متر | متوسط | کم | اقتصادی |
سگراد رزوه دار | سوله هایی با نیاز به تنظیم دقیق و بارگذاری متوسط | ۱۲–۱۶ میلی متر | خوب | زیاد | متوسط |
سگراد با مهره دو طرفه | سوله هایی با لرزش بالا، باد شدید، ماشین آلات سنگین | ۱۴–۱۸ میلی متر | بسیار خوب | بسیار زیاد | متوسط رو به بالا |
سگراد تقویتی دهانه بزرگ | سوله های دهانه وسیع، سقف سنگین، سالن های صنعتی بزرگ | ۱۸–۲۵ میلی متر | عالی | متوسط | گران تر |
سگراد ساده یکی از رایج ترین و اقتصادی ترین انواع سگراد است که در اغلب سوله های صنعتی سبک و متوسط به کار می رود. این مدل از یک میله یا میلگرد مستقیم تشکیل شده که در دو سر آن رزوه کوتاه ایجاد شده و با استفاده از مهره های اتصال بین پرلین ها نصب می شود. ساختار ساده آن موجب نصب سریع و نگهداری آسان می شود. سگراد ساده برای مواردی که بار جانبی چندان زیاد نیست یا فاصله پرلین ها استاندارد است، گزینه ای مناسب محسوب می شود. این قطعه در ایجاد پیوستگی میان پرلین ها بسیار مؤثر بوده و با جلوگیری از لرزش و جابه جایی عرضی، پایداری سقف را تضمین می کند. اگرچه این مدل نسبت به نمونه های رزوه دار یا تقویتی قابلیت تنظیم دقیق ندارد، اما برای پروژه هایی با طراحی معمولی کاملاً کافی است. دوام بالا، قیمت مناسب و کارایی قابل قبول از دلایلی است که سگراد ساده همچنان یکی از پرمصرف ترین انواع سگراد در ساخت سوله به شمار می رود.
سگراد رزوه دار از دو سر رزوه بلند برخوردار است و همین ویژگی امکان تنظیم دقیق تر طول سگراد را فراهم می کند. این مدل زمانی کاربرد دارد که نصب باید با دقت بالا انجام شود یا اختلافات جزئی در فاصله پرلین ها وجود دارد. استفاده از رزوه های بلند موجب می شود میزان کشش وارد بر سگراد قابل کنترل باشد و مجری بتواند آن را به صورت میلی متری تنظیم کند. این ویژگی در سوله هایی که تحت بار باد شدید، ارتعاشات صنعتی یا پوشش سقف سنگین هستند، اهمیت بیشتری پیدا می کند. سگراد رزوه دار نسبت به مدل ساده، مقاومت کششی بیشتری داشته و در هنگام نصب نیز اطمینان بیشتری ایجاد می کند. این مدل همچنین در سوله های با دهانه متوسط و زیاد که نیاز به تنظیم دقیق مهاربندی دارند کاربرد دارد. مقاومت بیشتر در برابر انعطاف پذیری، قابلیت نصب آسان تر و امکان رگلاژ پس از نصب از مهم ترین مزایای این نوع سگراد است.
در این مدل، دو مهره تنظیم کننده در طرفین سگراد قرار می گیرد که امکان اعمال کشش دقیق و یکنواخت را ایجاد می کند. این ویژگی به مهندس یا نصاب اجازه می دهد تا پس از نصب اولیه، مقدار کشش مورد نیاز را تنظیم کرده و پرلین ها را در وضعیت پایدار نگه دارد. این مدل در سوله هایی که تحت بارهای ناگهانی یا ضربه ای قرار دارند – مانند سوله های صنعتی با ماشین آلات سنگین – بسیار مناسب است. وجود مهره های دو طرفه باعث افزایش عمر مفید سگراد می شود، زیرا فشار به صورت یکنواخت در کل طول قطعه توزیع می گردد. همچنین اگر در طول زمان سگراد نیاز به رگلاژ داشته باشد، این نوع بهترین گزینه است. سگراد با مهره دو طرفه نسبت به نمونه های ساده یا رزوه دار عملکرد قوی تری در کنترل لرزش دارد و نقش مهمی در جلوگیری از کمانش پرلین ها ایفا می کند. این مدل برای سازه هایی با حساسیت بالا یا دهانه های متوسط تا بزرگ پیشنهاد می شود.
سگراد تقویتی برای سوله هایی طراحی شده است که دهانه های وسیع و بارگذاری سنگین دارند. در چنین سازه هایی، فاصله زیاد پرلین ها و شدت نیروهای جانبی امکان تغییر شکل یا کمانش را بسیار افزایش می دهد، بنابراین استفاده از سگراد تقویتی ضروری است. این نوع سگراد معمولاً قطر بزرگ تر، فولاد با گرید بالاتر و مقاومت کششی بیشتری دارد. در بسیاری از موارد، صفحات تقویتی و مهره های بزرگ تر نیز همراه آن استفاده می شود تا توزیع نیرو به صورت دقیق انجام شود. سگراد تقویتی علاوه بر جلوگیری از جابه جایی جانبی، در تثبیت عملکرد رفترها، افزایش سختی سقف و کاهش لرزش نیز نقش مؤثری دارد. در سوله های ورزشی، انبارهای بزرگ، سالن های همایش یا کارخانه هایی با دهانه های بیش از ۳۰ متر، این نوع بهترین گزینه محسوب می شود. اگر طراحی سوله بدون سگراد تقویتی باشد، ریسک آسیب سازه در برابر باد، بار برف یا ارتعاشات شدید به طور چشمگیری افزایش می یابد. بنابراین انتخاب و نصب صحیح سگراد تقویتی یکی از مهم ترین قسمت های طراحی سازه های بزرگ است.
نصب سگراد شامل اندازه گیری دقیق فاصله بین پرلین ها، برش یا انتخاب طول مناسب، رزوه کاری در صورت نیاز و اتصال مهره ها است. ابتدا محل دقیق اتصال سگراد مشخص شده و سپس با استفاده از صفحات و واشرها اتصال تقویت می شود. پس از نصب اولیه، سگراد باید تحت کشش استاندارد قرار گیرد تا عملکرد مهاربندی کامل شود. نصب اشتباه باعث کاهش کارایی و افزایش خطر کمانش می شود.
سوالات متداول
سگراد نقش افزایش سختی جانبی پرلین ها و جلوگیری از کمانش آن ها را دارد. این قطعه باعث می شود سقف سوله در برابر بارهای جانبی مانند باد و لرزش پایداری بیشتری داشته باشد و عملکرد سازه بهبود یابد.
قطر سگراد معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ میلی متر انتخاب می شود، اما مقدار دقیق آن به نوع سوله، فاصله پرلین ها و نوع بارگذاری بستگی دارد. مهندسان سازه با توجه به محاسبات بار جانبی و دهانه، اندازه مناسب را تعیین می کنند.
در اکثر سازه ها نصب سگراد ضروری است زیرا نبود آن می تواند باعث جابه جایی پرلین ها و کاهش مقاومت سقف شود. حتی در سوله های کوچک نیز برای جلوگیری از لرزش و تغییر شکل سقف، سگراد یکی از اجزای مهم محسوب می شود.
سگراد برای اتصال و مهاربندی پرلین ها استفاده می شود، در حالی که میل مهاری وظیفه انتقال بارهای ستون به فونداسیون را دارد. هر دو فولادی هستند اما کاربرد و محل نصب کاملاً متفاوتی دارند.
نصب آن شامل تعیین محل اتصال، قرار دادن میله بین پرلین ها، بستن مهره ها و اعمال کشش استاندارد است. در صورت نیاز، سازنده از صفحات تقویتی یا واشر استفاده می کند تا عملکرد مهاربندی به درستی انجام شود.
تقریباً همه سوله ها، از صنعتی تا ورزشی، برای ایمنی سقف و جلوگیری از کمانش پرلین ها به سگراد نیاز دارند. تنها در سوله هایی با طراحی خاص و سیستم های مهاربندی متفاوت ممکن است از جایگزین هایی استفاده شود.
من محدثه عطائی کارشناس سئو هستم با 3 سال تجربه در حوزه سایت، سئو، تولید محتوا و بهینه سازی فنی وب سایت، به کسب و کارها کمک می کنم تا در نتایج جستجوی گوگل دیده شوند، ترافیک ارگانیک جذب کنند و نرخ تبدیل خود را افزایش دهند.