5/5
2رای
این پســت برای شما مفیــد بود ؟
  • 5عالی بود
  • 3خوب بود
  • 2معمولی بود
  • 1بد بود

امروزه با توجه به صنعتی شدن جوامع و توسعه ساخت ‌و ساز، علم و هنر معماری نیز پیشرفت ‌های خوبی داشته است. در گودبرداری برای ساخت سازه‌ های مختلف و برای پایدارسازی گود می‌ توان از روش ‌های مختلفی مانند سپرکوبی، سازه نگهبان خرپایی، اجرای شمع، ساخت سازه از بالا به پایین، مهار فشاری، نیلینگ یا میخ ‌کوبی و انکراژ یا مهار کوبی استفاده کرد. هر کدام از این روش ‌ها را می‌ توان به‌ صورت مجزا یا در ترکیب با هم به کار برد. ما در این مقاله به معرفی روش‌ های نیلینگ و انکراژ و بررسی تفاوت این دو می ‌پردازیم.

نیلینگ یا میخ ‌کوبی در ساختمان چیست؟

روش نیلینگ یا میخ ‌کوبی یا روش دوخت به پشت، در واقع به روشی اطلاق می‌ شود که طی آن در دیواره ‌های محل گودبرداری شده و سطوح شیب‌ دار، میلگردهای فولادی یا همان نیل‌ ها را با فواصل نزدیک به هم، درون گمانه‌ ها قرار می‌ دهند و سپس با استفاده از دوغاب سیمان درون آن را پر می ‌کنند تا هم میلگردها دچار خوردگی نشوند و هم بین خاک و میلگرد انتقال بهتر نیرو انجام گیرد. هدف از انجام سیستم نیلینگ این است که مانع از رانش و ریزش خاک پشت آن شود و به ‌عنوان دیواره ‌ای پایدار عمل کند.

تاریخچه این روش به دهه ۶۰ میلادی در استرالیا بر می ‌گردد که برای پایدارسازی گودبرداری یک تونل استفاده شد و از آن به بعد استفاده از این روش میخ ‌کوبی در سراسر دنیا من‌ جمله ایران رواج پیدا کرد. امروزه از این روش برای گودبرداری در کنار سازه موجود، مقاوم‌ سازی سازه ‌های نگهبان قدیمی، پایدارسازی ترانشه های مجاور راه ‌ها، پایدارسازی ترانشه های خطوط راه ‌آهن و غیره کاربرد دارد.

تفاوت نیلینگ و انکراژ چیست؟

روش اجرای نیلینگ در گودبرداری

در روش میخ ‌کوبی یا نیلینگ مراحل زیر انجام می‌ گیرد:

  1. در ابتدا گودبرداری یا خاک ‌برداری محل مورد نظر انجام می ‌شود. این حفاری باید به ‌صورت مرحله‌ به‌ مرحله از سمت بالا به سمت پایین گود باشد که معمولاً عمق گود برداری برای هر مرحله چیزی بین ۲ تا ۳ متر است و بستگی به تعداد گمانه‌ ها و نوع خاک دارد و تا حدی است که خاک برای مدت یک تا دو روز بتواند پایدار بماند. نکته‌ ای که باید به آن توجه شود این است که در گودبرداری باید عرض منطقه گودبرداری شده به ‌گونه ‌ای باشد که تجهیزات و دستگاه ‌های اجرای نیلینگ به‌ راحتی در آن قرار گرفته و کار خود را انجام دهند.
  2. در هر مرحله از حفاری و گودبرداری، چاهک ‌ها یا گمانه‌ هایی به ‌صورت افقی و یا مایل به کمک دستگاه‌های حفاری ویژه در دیواره‌ های محل گودبرداری شده یا سطوح شیب‌ دار ایجاد می ‌شود. قطر این گمانه‌ ها معمولاً ۱۰ الی ۱۵ سانتی‌ متر و عمق آن ‌ها معمولاً چیزی بین ۵ الی ۱۰ متر است که محل قرارگیری، عمق و تعداد آن ‌ها بستگی به شرایط محل گودبرداری شده، نوع خاک و غیره دارد.
  3. میلگردهای فولادی پیش ‌تنیده به‌ عنوان میخ یا نیل در ضخامت و طول مورد نیاز درون این گمانه‌ ها قرار داده می‌ شود تا به ‌عنوان عاملی برای جلوگیری از رانش و ریزش خاک عمل کند.
  4. با استفاده از دوغاب سیمان درون این گمانه ‌ها را پر می‌ کنند تا انتقال انرژی بین میلگرد و خاک بهتر صورت گیرد.
  5. وقتی دوغاب تزریق شد، با استفاده از یک لایه مش (که از میلگردهای طولی و عرضی تشکیل شده است) سطح دیواره را بتن پاشی یا شاتکریت می ‌کنیم. این لایه ‌نازک و با ضخامت کم است. این لایه برای این ساخته می ‌شود که اولاً جلوی فرسایش سطحی خاک تا جای ممکن گرفته شود و دوما سطح قابل ‌قبول و مناسبی برای ساخت ‌و سازهای بعدی ایجاد می‌ کند.

مزایای روش نیلینگ

سیستم نیلینگ یا میخ ‌کوبی از محبوبیت خوبی بین عوامل اجرایی ساختمان‌ سازی و غیره برخوردار است. این روش که امروزه طرفداران زیادی دارد با تجهیزات و مصالح کمی انجام می ‌پذیرد و سرعت انجام آن بالا است. اجرای پایدارسازی گودبرداری توسط سیستم نیلینگ هزینه بالایی ندارد و فضای زیادی را هم اشغال نمی‌ کند. یکی از مزایای جالب ‌توجه نیلینگ این است که اگر در مواقعی، چاهک ‌ها یا گمانه ‌های حفاری ‌شده، به مانعی برخورد کند، خیلی راحت می‌ توان این نقص را حل کرد و با یک تغییر شیب کوچک، محل حفاری گمانه‌ ها را عوض کرد تا خطراتی نداشته باشد. با تزریق دوغاب درون چاهک ‌ها و گمانه ‌ها باعث افزایش و بهبود مشخصات مکانیکی خاک می ‌شویم.

معایب روش نیلینگ

روش نیلینگ علاوه بر اینکه مزایایی دارد بالطبع دارای معایبی هم است، مانند:

  1. سیستم نیلینگ در مناطقی که جریان آب زیاد است و یا در مکان ‌هایی در مجاورت سیستم فاضلاب و چاه‌ های آب مناسب نیست.
  2. اجرای روش نیلینگ نیاز به مهارت و دانش و تجربه بالا و بررسی‌ های کارشناسی دارد.
  3. اگر در محل اجرای نیلینگ مانعی مانند تأسیسات شهری و غیره وجود داشته باشد دیگر نمی ‌توان آزادانه طول عمق گمانه‌ ها و شیب آن ‌ها را اجرا کرد.
  4. در مجاورت سازه ‌های حساس، قدیمی و فرسوده نمی ‌توان این روش را آزادانه اجرا کرد.
  5. روش نیلینگ در سطحی پایین ‌تر از سطح آب زیرزمینی نباید اجرا شود، ولی در صورت لزوم ابتدا باید آب موجود در خاک از طریق زهکشی تخلیه شود و خاک کاملاً خشک باشد.
  6. سیستم نیلینگ یک سیستم دائمی نیست و طی گذر زمان آب ‌های سطحی به آن نفوذ می ‌کنند، میلگردها دچار خوردگی می‌ شوند، خاک طی فرآیند هوازدگی دیگر مقاومت اولیه خود را ندارد و ممکن است فروبریزد.
  7. پایدارسازی گودبرداری توسط روش نیلینگ برای خاک‌ های آلی، خاک‌ هایی که ریزدانه و بسیار سست هستند و همچنین خاک‌ هایی که درشت‌ دانه با دانه ‌بندی نامناسب و فاقد چسبندگی هستند پیشنهاد نمی ‌شود. ولی از طرف دیگر برای خاک ‌هایی که ریزدانه سخت و چسبنده هستند و همین‌ طور برای خاک ‌های درشت ‌دانه که مقداری درجه چسبندگی دارند، مناسب است.

معایب و مزایای روش نیلینگ

در اجرای لینیگ باید بدانید:

به ‌طور خلاصه، برای خاک‌ های زیر نباید از روش نیلینگ استفاده کرد:

  1. خاک‌ های بسیار نرم
  2. خاک ‌های آلی
  3. خاک خشک و بدون چسبندگی
  4. خاک ‌هایی که سطح آب زیرزمینی بالایی دارند
  5. سنگ ‌های هوازده
  6. خاک‌ هایی که خورندگی بالایی دارند
  7. خاک ‌هایی که سنگ‌ های درشت دارند.

انکراژ یعنی چه؟

روش انکراژ هم یکی دیگر از روش ‌های پایدار سازی گودبرداری و شیب ‌ها است که شباهت خیلی زیادی به روش نیلینگ دارد. بعد از اجرای روش انکراژ یا روش مهارکوبی توان خاک افزایش می ‌یابد. در روش مهار کوبی یا انکراژ هم، از یک وسیله از جنس فولاد استفاده می‌ شود که می ‌تواند میلگرد یا استرند باشد. در این روش از روش‌ های پایدارسازی گود، یک مرحله به نام مرحله اعمال نیروی پس تنیدگی نیز اعمال می ‌شود.

مراحل اجرای انکراژ

برای اجرای یک انکراژ با کیفیت بالا باید مراحل زیر را توسط نیروهای ماهر و دوره‌ دیده و تجهیزات مناسب، انجام داد:

  1. در ابتدا مانند روش نیلینگ باید بر طبق مشخصات فیزیکی و شرایط محیطی محل مورد نظر، گودبرداری و حفاری ایجاد شود. این گودبرداری به‌ صورت مرحله‌ به ‌مرحله است و تا عمق خاصی مطابق با شرایط فیزیکی خاک انجام می ‌شود.
  2. حفره‌ ها یا چاهک‌ ها یا گمانه‌ هایی در فواصل معین و از پیش تعیین‌ شده و به تعداد معین در دیواره گود برای جای ‌گذاری میلگرد برای مهار کوبی ایجاد می‌ شود.
  3. دوغاب یا ملات اولیه سیمانی به داخل این گمانه ‌ها تزریق می ‌شود.
  4. میلگرد از پیش‌ تنیده شده یا استرند درون گمانه‌ ها یا چاهک ‌ها کار گذاشته می ‌شود.
  5. درون چاهک‌ ها و گمانه ‌ها را با دوغاب سیمانی تزریق ‌شده پر می ‌کنند تا میلگردها ثابت باقی مانده و دچار خوردگی نشوند و همین ‌طور نیروی انتقال بین خاک و میلگرد بهتر شود.
  6. یک لایه بتن پاشی مانند روش اجرای نیلینگ انجام می ‌گیرد.
  7. پس از گذشت ۷ شبانه ‌روز، نیروی پیش تنیدگی که در میلگردها وجود داشت کاملاً آزاد می ‌شود و نیروی پس تنیدگی به میلگردها و دوغاب اطراف آن و به ‌تبع آن به خاک اطراف اعمال می ‌شود و باعث فشرده ‌تر شدن خاک و افزایش مقاومت آن در برابر رانش و ریزش می ‌شود.

اجرای انکراژ چه مزایایی دارد؟

پایدارسازی گود به روش انکراژ مزایای زیر را دارا می باشد:

  1. چون انکرها این قابلیت را دارند که کشیده شوند، کنترل کیفی بهتری صورت می ‌گیرد.
  2. این روش نسبت به سایر روش ‌ها ایمنی بالاتری دارد.
  3. کنترل تغییر مکان ‌ها به‌ وسیله پس تنیدگی انجام‌ پذیر است.
  4. با تزریق دوغاب سیمان به درون گمانه ‌ها، مشخصات مکانیکی خاک بهتر می‌ شود.

معایب انکراژ

روش انکراژ علی ‌رغم تمام خوبی ‌هایی که دارد، دارای معایبی است که به آن اشاره می ‌کنیم:

  1. اجرای روش انکراژ نیاز به تخصص و نیروی کار حرفه ‌ای و دوره ‌دیده دارد. اگر توسط نیروهای ناشی، اجرا و پیاده‌ سازی شود، در آینده خطرات جبران‌ ناپذیری را می ‌تواند به بار بیاورد.
  2. تجهیزات روش انکراژ پیشرفته و تخصصی هستند.
  3. پایدارسازی گود به روش انکراژ با توجه به مصرف بالا و تخصصی مصالح و استفاده از تجهیزات و دستگاه ‌های پیشرفته، روشی تقریباً گران به ‌حساب می ‌آید.
  4. در خاک‌ هایی مانند محل‌ های چاه، انبار، حفرات زیر زمینی و غیره مناسب نیست.
  5. چون این روش به‌ صورت مرحله‌ به‌ مرحله انجام می ‌شود می ‌تواند زمان‌ بر باشد که باید در شروع مرحله گود برداری به آن توجه کرد.
  6. چون استفاده از خاک مجاور به دیواره محل گودبرداری برای انجام روش انکراژ ضروری است، اگر این خاک بنا به هر دلیلی در حریم همسایه باشد یا ساختمان یا تأسیساتی روی آن سوار باشد، نمی ‌توان از روش انکراژ استفاده کرد.

تفاوت نیلینگ و انکراژ چیست؟

تفاوت نیلینگ و انکراژ چیست؟

همان ‌طور که گفته شد سیستم‌ های نیلینگ (میخ‌ کوبی) و انکراژ (مهار کوبی) هر دو از روش‌ های رایج بین روش ‌های پایدار سازی گودبرداری هستند. این دو روش علی ‌رغم شباهت ‌های زیادی که با هم دارند، تفاوت‌ هایی نیز بینشان وجود دارد. از جمله تفاوت نیلینگ و انکراژ می ‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نیلینگ نسبت به انکراژ هزینه کمتری دارد.
  • نیلینگ به تجهیزات و همچنین مصالح کمتری در مقایسه با انکراژ نیاز دارد.
  • پایدارسازی گودبرداری به روش نیلینگ سریع ‌تر از روش انکراژ انجام می ‌شود.
  • در روش نیلینگ محدوده کمتری از خاک مسلح می ‌شود.
  • در سیستم نیلینگ در مقایسه با سیستم انکراژ ، فضای بیشتری برای عبور و مرور و حمل وسایل وجود دارد و اختلالی در رفت ‌و آمد ایجاد نمی ‌کند.
  • در روش انکراژ، میلگردها بعداً تحت فرآیند پس تنیده کردن قرار می ‌گیرند که همین عامل باعث می ‌شود تا این روش از قدرت بیشتری در مهار نیروی رانشی و ریزشی زمین برخوردار باشد.
  • در روش انکراژ از میلگردهای فولادی، از فولادهایی که ۶ تا ۸ برابر فولاد معمولی مقاوم هستند، استفاده می ‌شود.
  • در اجرای پایدارسازی گود به روش نیلینگ، میلگرد تنها به ‌عنوان یک مؤلفه مقاوم (passive) در برابر نیروهای موجود، از خود مقاومت نشان می‌ دهد در صورتی ‌که در اجرای پایدارسازی گود به روش انکراژ، میلگرد نقشی فعال (active) دارد. یعنی در روش نیلینگ بعد از اینکه در توده خاک دیواره محل گودبرداری شده تغییر شکل رخ داد، نیرو در نیل ‌ها (میخ‌ ها) فعال می ‌شود ولی در روش انکراژ وجود نیروی پیش تنیدگی در میلگردها و انکرها، بعد از اعمال مرحله پس تنیدگی آزاد می ‌شود و قبل از اینکه توده خاک حرکت کند، سبب افزایش استحکام می ‌شود.

جمع ‌بندی

روش‌ های نیلینگ، انکراژ و غیره از جمله انواع مختلف روش‌ های پایدارسازی گودبرداری و سطوح شیب ‌دار هستند که هر کدام مشخصات، مزایا و معایب مختص به خود را دارند. قبل از انتخاب و اجرای هر کدام از این روش ‌ها باید بررسی‌ های کارشناسانه روی مشخصات فیزیکی، شیمیایی خاک محل مورد نظر و همچنین وجود چاه‌ های آب زیرزمینی و سایر موانع مانند وجود تأسیسات شهری و غیره انجام شود و در آخر باید به میزان بودجه و زمان مورد نیاز نیز توجه داشت.

۵
۲رای
این پســت برای شما مفیــد بود ؟
  • ۵عالی بود
  • ۳خوب بود
  • ۲معمولی بود
  • ۱بد بود
پیشنهاد می کنیم مطالعه کنید
0
سوالات و نظرات کاربران
نمایش موافق ترین ها
    0
    سوالات و نظرات کاربران
    اختیاری
    اشتراک گذاری