دریل کرگیری چیست و چه کاربردی دارد؟
دسترسی سریع به محتوای این مطلب
دریل کرگیری ابزاری تخصصی برای ایجاد سوراخ های دایره ای و استخراج یک هسته استوانه ای از مصالحی مانند بتن، بتن آرمه و مصالح بنایی است. این دستگاه به جای خرد کردن تمام حجم داخل سوراخ، با استفاده از مته گردبر الماسه فقط محیط دایره را برش می دهد و بخش مرکزی به صورت یک قطعه استوانه ای خارج می شود. همین روش امکان ایجاد بازشوهای دقیق برای عبور لوله، کابل، کانال تاسیساتی و نصب تجهیزات را فراهم می کند. در پروژه های ساختمانی که هزینه مصالح و متغیرهایی مانند قیمت آهن روی بودجه تاثیر دارند، انتخاب روش سوراخکاری مناسب نیز می تواند از تخریب اضافی و دوباره کاری جلوگیری کند. مدل های حرفه ای دستگاه کرگیری بتن می توانند روی بتن مسلح نیز کار کنند و بسته به قطر سوراخ و نوع دستگاه، به صورت دستی یا همراه پایه مخصوص مورد استفاده قرار گیرند. Hilti برای سیستم های کرگیری خود کاربرد روی بتن و بتن مسلح و قطرهای متنوع سوراخکاری را اعلام کرده است.
در مقایسه با بسیاری از انواع دریل، دریل کرگیری معمولا برای سوراخکاری دقیق، قطرهای بزرگ تر و عملیات بدون ضربه طراحی شده است. مته آن به شکل یک استوانه توخالی با سگمنت های الماسه ساخته می شود و در روش تر، آب برای خنک کردن بخش برنده، کنترل گرد و غبار و خارج کردن مواد حاصل از برش به کار می رود. بعضی مدل ها امکان کرگیری خشک را نیز دارند و برای مصالحی مانند آجر و بلوک مناسب هستند. دریل کرگیری دستی، پایه دار، برقی، هیدرولیکی و پنوماتیکی از انواع دریل کرگیری هستند و انتخاب نوع مناسب به جنس مصالح، قطر و عمق سوراخ، شرایط محل کار و دسترسی به منبع انرژی بستگی دارد.
دریل کرگیری چیست؟
در پاسخ به سوال دریل کرگیری چیست باید گفت دریل کرگیری دستگاهی تخصصی برای ایجاد سوراخ های دایره ای با قطر و عمق مشخص در بتن، بتن مسلح، آجر، بلوک و برخی مصالح ساختمانی است. تفاوت اصلی آن با ابزارهایی مانند دریل بتن کن در شیوه براده برداری قرار دارد؛ بتن کن با ضربه و چرخش مصالح را خرد می کند، اما دستگاه کرگیری بتن با مته استوانه ای الماسه، محیط سوراخ را به صورت پیوسته می برد و هسته مرکزی را تقریبا سالم خارج می کند. به همین دلیل لبه سوراخ معمولا منظم تر است و لرزش کمتری به سازه منتقل می شود. Hilti نیز کرگیری الماسه را روشی مناسب برای بتن و بتن مسلح معرفی می کند و در مدل های مختلف، امکان استفاده دستی یا نصب روی پایه را ارائه می دهد. این ویژگی باعث شده دریل کرگیری برای ایجاد بازشوهای تاسیساتی، عبور لوله و کابل و تهیه نمونه بتن کاربرد گسترده ای داشته باشد.
قسمت برنده دستگاه یک مته توخالی یا Core Bit است که در لبه آن سگمنت های الماسه قرار گرفته اند. برخلاف انواع مته معمولی که تمام سطح مقطع سوراخ را براده برداری می کنند، مته کرگیری فقط یک مسیر حلقوی را می برد. در روش تر، آب به محل برش می رسد تا مته خنک شود، گرد و غبار کاهش یابد و دوغاب حاصل از برش خارج شود. در روش خشک نیز معمولا از مکش گرد و غبار و مته متناسب با مصالح استفاده می شود. مدل های پایه دار برای قطرهای بزرگ و سوراخکاری دقیق تر مناسب هستند، در حالی که دستگاه های دستی بیشتر برای قطرهای محدود و عملیات سبک تر به کار می روند.
انواع دریل کرگیری
انواع دریل کرگیری را می توان بر اساس شیوه نصب، روش خنک کاری و منبع تامین نیرو دسته بندی کرد. از نظر نحوه استفاده، مدل های دستی و پایه دار رایج هستند. دستگاه دستی برای سوراخ های کوچک تر، کار در فضاهای محدود و جابه جایی سریع مناسب است، در حالی که مدل پایه دار روی استند ثابت می شود و برای قطرهای بزرگ تر، عمق بیشتر و کنترل دقیق مسیر سوراخ کاربرد دارد. از نظر روش کار نیز دستگاه ها به کرگیری خشک و تر تقسیم می شوند. در روش تر، آب مته الماسه را خنک می کند و به خروج دوغاب و کاهش گرد و غبار کمک می کند؛ این روش برای سوراخکاری بتن مسلح و عملیات سنگین کاربرد گسترده ای دارد. Hilti نیز برخی مدل های خود را به صورت دستی و پایه دار و با قابلیت کرگیری خشک یا تر عرضه می کند.
دسته بندی دیگر بر اساس منبع انرژی است. دریل کرگیری برقی متداول ترین گزینه در پروژه های ساختمانی محسوب می شود و می تواند به صورت سیمی یا باتری دار باشد. مدل هیدرولیکی برای محیط های صنعتی و شرایطی مناسب است که قدرت بالا یا محدودیت استفاده از موتور الکتریکی وجود دارد. نمونه های پنوماتیکی نیز با هوای فشرده کار می کنند و در محیط های خاص صنعتی کاربرد دارند. انتخاب میان این مدل ها باید بر اساس قطر سوراخ، عمق، جنس مصالح، دسترسی به برق یا آب و شرایط ایمنی پروژه انجام شود. در پروژه هایی که کرگیری بخشی از عملیات برش بتن است، مدل پایه دار و روش تر معمولا کنترل، دقت و پایداری بیشتری فراهم می کنند. بنابراین نام نوع دستگاه به تنهایی کافی نیست و مشخصات فنی، ظرفیت قطر و محدودیت های محیط کار نیز باید بررسی شوند.
دریل کرگیری دستی
دریل کرگیری دستی برای ایجاد سوراخ های نسبتا کم قطر در بتن، آجر، بلوک و برخی مصالح ساختمانی طراحی شده و کاربر دستگاه را بدون نصب دائمی روی پایه در دست نگه می دارد. این مدل نسبت به نمونه های پایه دار سبک تر، قابل حمل تر و مناسب فضاهایی است که امکان نصب پایه دریل کرگیری وجود ندارد. در پروژه های تاسیساتی، ایجاد مسیر عبور کابل، لوله و نصب تجهیزات از کاربردهای متداول آن محسوب می شود. بعضی مدل ها امکان کرگیری خشک و تر را دارند و انتخاب روش به جنس مصالح و مته بستگی دارد. برای نمونه Husqvarna مدل DM 220 را برای کرگیری دستی خشک و تر معرفی کرده و حداکثر قطر کرگیری دستی آن را 4 اینچ اعلام می کند. این دستگاه همچنین دارای دسته قابل تنظیم و سیستم محافظت در برابر اضافه بار است.
دریل کرگیری دستی برخلاف دریل چکشی برای ایجاد سوراخ عمدتا از ضربه استفاده نمی کند، بلکه سگمنت های الماسه مته با حرکت دورانی مصالح را به صورت حلقوی برش می دهند. همین ویژگی باعث کاهش لرزش و ایجاد لبه های منظم تر می شود. البته کنترل دستگاه در قطرهای بزرگ دشوارتر است و افزایش گشتاور واکنشی می تواند ایمنی کاربر را کاهش دهد؛ به همین دلیل ظرفیت مجاز کرگیری دستی سازنده باید رعایت شود. Hilti نیز مدل DD 110-W را برای کرگیری دستی تر در بتن مسلح و کرگیری خشک در برخی مصالح بنایی معرفی کرده است. برای سوراخ های بزرگ تر، عمیق تر یا عملیات دقیق، استفاده از سیستم پایه دار معمولا گزینه مناسب تری خواهد بود.
دریل کرگیری پایه دار
دریل کرگیری پایه دار برای سوراخکاری هایی استفاده می شود که قطر سوراخ، عمق برش یا نیاز به دقت بیشتر، کنترل دستگاه با دست را دشوار می کند. در این سیستم، موتور کرگیری روی یک ستون یا پایه دریل کرگیری نصب می شود و مجموعه پایه به سطح بتن، کف یا دیوار مهار می گردد. کالسکه متحرک روی ستون، موتور و مته را در یک مسیر مشخص هدایت می کند و کاربر با چرخاندن دسته تغذیه، مته را به صورت کنترل شده وارد قطعه می کند. این ساختار باعث کاهش حرکت جانبی، افزایش هم محوری سوراخ و کنترل بهتر نیروی پیشروی می شود. سیستم های حرفه ای می توانند با انکر مکانیکی یا صفحه وکیوم تثبیت شوند و بعضی پایه ها امکان تنظیم زاویه برای سوراخکاری مایل را نیز فراهم می کنند. Husqvarna برای پایه DS 500 زاویه قابل تنظیم تا 90 درجه و قابلیت سوراخکاری عمودی، افقی و زاویه دار را ذکر کرده است.
این نوع دستگاه برای کرگیری بتن و بتن مسلح با قطرهای متوسط تا بزرگ کاربرد زیادی دارد. برای نمونه Hilti مدل DD 250-CA را به عنوان سیستم پایه دار با محدوده قطر حدود 12 تا 500 میلی متر معرفی می کند، در حالی که مدل های سنگین تر DD 500-CA توانایی کار تا قطر حدود 600 میلی متر را دارند. در عملیات پایه دار، ثابت بودن پایه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا لق بودن یا جابه جایی آن می تواند باعث انحراف سوراخ، گیر کردن مته و سایش نامتقارن سگمنت های الماسه شود. بنابراین پیش از شروع کرگیری باید استحکام محل نصب، مهار پایه، زاویه ستون و تطابق قطر مته با ظرفیت دستگاه کنترل شود.
دریل کرگیری خشک
دریل کرگیری خشک برای ایجاد سوراخ بدون استفاده از آب طراحی شده و بیشتر در فضاهایی کاربرد دارد که ورود آب به محیط مشکل ساز است؛ مانند عملیات تاسیساتی داخل ساختمان، سوراخکاری دیوارهای بنایی یا محل هایی که تجهیزات برقی و پوشش های حساس در نزدیکی ناحیه کار قرار دارند. در این روش، مته الماسه مخصوص خشک با چرخش روی مصالح حرکت می کند و گرد و غبار ایجاد شده معمولا به وسیله سیستم مکنده جمع آوری می شود. Hilti مدل DD 110-D را برای کرگیری خشک در مصالح بنایی معرفی کرده و تاکید می کند این مدل مشخص برای بتن و بتن مسلح طراحی نشده است. در مقابل، برخی سیستم های جدید Husqvarna با مته و موتور مخصوص امکان کرگیری خشک بتن مسلح را نیز فراهم می کنند. بنابراین عبارت «کرگیری خشک» به معنی مناسب بودن هر دستگاه برای همه مصالح نیست و باید محدوده کاربرد سازنده بررسی شود.
مهم ترین مزیت این روش حذف دوغاب حاصل از آب و ساده تر شدن مدیریت محیط کار است. با این حال، کنترل گرد و غبار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا سوراخکاری بتن و مصالح دارای سیلیس می تواند ذرات بسیار ریز تولید کند. Husqvarna برای سیستم های کرگیری خشک خود استفاده از تجهیزات استخراج گرد و غبار را بخشی از کنترل مواجهه با سیلیس معرفی می کند. همچنین باید از مته ای استفاده شود که مشخصا برای کار خشک ساخته شده باشد، زیرا طراحی سگمنت و نحوه دفع حرارت با مته تر متفاوت است. در نتیجه، دریل کرگیری خشک برای محیط های حساس به آب و برخی عملیات سریع بسیار مفید است، اما انتخاب صحیح مته، مکنده مناسب و تطابق دستگاه با جنس مصالح برای ایمنی و دوام ابزار ضروری است.
دریل کرگیری تر
دریل کرگیری تر از آب برای خنک کردن مته الماسه، کاهش گرد و غبار و انتقال ذرات حاصل از برش به خارج سوراخ استفاده می کند. در این روش، آب از طریق ورودی مخصوص دستگاه به داخل یا اطراف مته هدایت می شود و هنگام تماس سگمنت های الماسه با بتن، حرارت ایجاد شده را کاهش می دهد. این ویژگی به خصوص در سوراخکاری بتن سخت و بتن مسلح اهمیت دارد، زیرا دمای زیاد می تواند سرعت سایش سگمنت ها را افزایش دهد. Hilti در دستورالعمل کرگیری تر خود توصیه می کند جریان آب پیش از شروع سوراخکاری برقرار شود و مقدار آن به گونه ای تنظیم شود که گرد و غبار قابل مشاهده کاهش یابد. همچنین سیستم جمع آوری آب و جاروبرقی تر می تواند از پخش شدن دوغاب در محیط جلوگیری کند.
این روش برای سوراخکاری های دقیق، قطرهای متوسط و بزرگ و عملیات مداوم روی بتن گزینه مناسبی است. Husqvarna نیز بسیاری از مته های Core Drill حرفه ای خود را با خنک کاری Wet برای دستگاه های پایه دار عرضه می کند و در مدل DM 400 امکان کار با مته هایی تا قطر 14 اینچ را اعلام کرده است. با این حال، مدیریت آب و دوغاب از الزامات مهم این روش است. در سوراخکاری سقفی باید از سیستم جمع آوری آب و مکنده تر استفاده شود تا آب وارد موتور یا محیط کار نشود. همچنین قبل از شروع عملیات باید شلنگ، اتصالات، آب بندی و میزان جریان آب کنترل شوند. در مجموع، دریل کرگیری تر برای بتن و بتن مسلح، به ویژه در عملیات سنگین و طولانی، روش رایج و قابل اعتمادی محسوب می شود.
دریل کرگیری برقی
دریل کرگیری برقی یکی از رایج ترین مدل های مورد استفاده در پروژه های ساختمانی و صنعتی است و نیروی مورد نیاز موتور خود را از برق شهری یا منبع برق مناسب تامین می کند. این دستگاه برای ایجاد سوراخ های دقیق در بتن، بتن مسلح و سایر مصالح معدنی کاربرد دارد و بسته به مدل می تواند به صورت دستی یا روی پایه کار کند. مهم ترین مزیت آن، دسترسی ساده به منبع انرژی و امکان استفاده از موتورهای قدرتمند در عملیات مداوم است. برای نمونه، Hilti مدل DD 200 را به عنوان دستگاه کرگیری برقی پایه دار برای کرگیری تر معرفی کرده است که محدوده سوراخکاری آن در برخی پیکربندی ها از حدود 25 تا 400 میلی متر می رسد. این مدل دارای سه سرعت مکانیکی است تا دور دستگاه با قطر مته هماهنگ شود.
توان و ظرفیت مدل های برقی با توجه به رده دستگاه متفاوت است. Husqvarna مدل DM 400 را با توان ورودی 3.2 کیلووات و حداکثر قطر مته 350 میلی متر در حالت پایه دار معرفی می کند و آن را برای کرگیری متوسط تا سنگین مناسب می داند. هنگام استفاده از این دستگاه، وجود اتصال برق ایمن، ارت مناسب و محافظ نشتی جریان اهمیت زیادی دارد؛ به ویژه در کرگیری تر که آب در نزدیکی تجهیزات برقی جریان دارد. همچنین انتخاب سرعت باید متناسب با قطر مته انجام شود و تغییر دنده زمانی صورت گیرد که موتور متوقف شده باشد. در نتیجه، دریل کرگیری برقی برای کارگاه ها و پروژه هایی که دسترسی پایدار به برق دارند، ترکیبی مناسب از قدرت، دقت و قابلیت کار مداوم ارائه می دهد.
دریل کرگیری هیدرولیکی
دریل کرگیری هیدرولیکی به جای موتور برقی، نیروی چرخشی خود را از جریان روغن تحت فشار دریافت می کند. این ویژگی باعث می شود دستگاه در محیط هایی که رطوبت، آب یا محدودیت استفاده از تجهیزات الکتریکی وجود دارد، گزینه مناسبی باشد. مدل های هیدرولیکی معمولا به پاورپک متصل می شوند و موتور هیدرولیکی آنها می تواند گشتاور بالایی در دورهای نسبتا پایین ایجاد کند. همین خصوصیت برای سوراخکاری بتن، بتن مسلح و مصالح سخت با مته های قطر بالا اهمیت دارد. HYCON در سیستم HCD خود امکان کرگیری دستی تا قطر حدود 350 میلی متر را اعلام کرده و این دستگاه را برای کار روی مصالح دارای آرماتور نیز مناسب می داند. همچنین به دلیل بسته بودن سیستم هیدرولیک و حرکت قطعات در روغن، این ابزار در برابر آب و گرد و غبار مقاومت مناسبی دارد.
یکی از مزیت های مهم دریل کرگیری هیدرولیکی، قابلیت کار در محیط های مرطوب و حتی برخی عملیات زیر آب است. نبود موتور الکتریکی روی خود ابزار، خطرات مربوط به تماس مستقیم برق و آب را کاهش می دهد، هرچند استفاده از سیستم هیدرولیک همچنان نیازمند رعایت دقیق اصول ایمنی است. برخی مدل ها دارای سیستم قطع خودکار هنگام گیر کردن مته هستند تا گشتاور ناگهانی به کاربر منتقل نشود. در مقابل، نیاز به پاورپک، شیلنگ فشار قوی و اتصالات مناسب، جابه جایی مجموعه را نسبت به مدل برقی پیچیده تر می کند. بنابراین این نوع دریل بیشتر در پروژه های تخصصی، زیرساختی و محیط های سخت کاربرد دارد.
دریل کرگیری پنوماتیکی
دریل کرگیری پنوماتیکی نیروی مورد نیاز برای چرخاندن مته را از هوای فشرده تامین می کند و به همین دلیل در محیط های صنعتی خاص که استفاده از موتور برقی مناسب نیست، کاربرد دارد. هوای تولید شده توسط کمپرسور از طریق شیلنگ وارد موتور پنوماتیکی می شود و پس از تبدیل انرژی هوای فشرده به حرکت دورانی، مته کرگیری را به حرکت در می آورد. این دستگاه می تواند برای سوراخکاری بتن، سنگ و مصالح بنایی استفاده شود و بسته به مدل، به صورت دستی یا همراه پایه کار کند. برای نمونه، Spitznas یک مدل پنوماتیکی 2.8 کیلوواتی با فشار کاری 6 بار عرضه می کند که ظرفیت کرگیری دستی آن تا قطر 82 میلی متر و در حالت نصب روی پایه تا 160 میلی متر است. نمونه پایه دار دیگر همین سازنده قابلیت کرگیری تا قطر 300 میلی متر را دارد.
یکی از مزیت های مهم این گروه، امکان استفاده از مدل های دارای گواهی ATEX در محیط هایی است که خطر وجود گاز یا بخارات قابل اشتعال مطرح است. البته هر دریل بادی الزاما برای محیط انفجاری مناسب نیست و باید گواهی دستگاه بررسی شود. مدل های حرفه ای ممکن است گیربکس سه سرعته نیز داشته باشند تا سرعت و گشتاور با قطر مته هماهنگ شود. در مقابل، نیاز به کمپرسور قدرتمند، شیلنگ هوای مناسب و دبی کافی از محدودیت های این سیستم است؛ برای مثال مدل 2.8 کیلووات Spitznas حدود 3.5 متر مکعب هوا در دقیقه مصرف می کند. بنابراین دریل کرگیری پنوماتیکی بیشتر برای کارگاه ها، صنایع زیرساختی و محیط های تخصصی مناسب است که شبکه هوای فشرده در دسترس باشد.
اجزای دریل کرگیری
دریل کرگیری از مجموعه ای از اجزای مکانیکی و کنترلی تشکیل شده است که هماهنگی آنها باعث چرخش پایدار مته و ایجاد سوراخ دقیق می شود. مهم ترین بخش، موتور دستگاه است که نیروی لازم برای چرخاندن مته را تامین می کند. در مدل های برقی، توان موتور و سیستم گیربکس تعیین می کنند دستگاه برای چه محدوده ای از قطر مته مناسب است. گیربکس نیز سرعت و گشتاور خروجی را متناسب با قطر مته تنظیم می کند؛ معمولا برای مته های بزرگ تر از دور کمتر و گشتاور بیشتر استفاده می شود. اسپیندل یا محور خروجی، نیروی موتور را به مته کرگیری منتقل می کند و نوع اتصال آن باید با رزوه یا رابط مته سازگار باشد. مته الماسه نیز شامل بدنه استوانه ای و سگمنت های برنده ای است که عملیات برش بتن را انجام می دهند.
در مدل های پایه دار، پایه دریل کرگیری از ستون، کالسکه، صفحه زیرین و دسته پیشروی تشکیل می شود. این مجموعه مسیر حرکت دستگاه را کنترل کرده و امکان سوراخکاری عمودی، افقی یا زاویه دار را فراهم می کند. برخی پایه ها با انکر و برخی با سیستم وکیوم روی سطح ثابت می شوند. در سیستم های تر، ورودی آب و شیر تنظیم جریان برای خنک کردن مته و خروج دوغاب نیز وجود دارد. تجهیزات جانبی مانند حلقه جمع آوری آب، جاروبرقی تر، سیستم مکش گرد و غبار و ابزار مهار پایه نیز بسته به روش کار استفاده می شوند. در مدل های حرفه ای، نشانگر بار موتور، کنترل سرعت و سیستم جلوگیری از اضافه بار نیز به افزایش دوام و ایمنی دستگاه کمک می کنند.
دریل کرگیری چگونه کار می کند؟
دریل کرگیری با چرخاندن یک مته استوانه ای توخالی که در لبه آن سگمنت های الماسه قرار دارند، مصالح را به صورت حلقوی برش می دهد. پس از روشن شدن دستگاه، موتور نیروی دورانی را از طریق گیربکس و اسپیندل به مته منتقل می کند. در مدل های پایه دار، اپراتور با چرخاندن دسته پیشروی، مته را به آرامی به سمت سطح هدایت می کند؛ در مدل دستی نیز فشار باید کنترل شده باشد تا مته ابتدا در محل مورد نظر تثبیت شود. Hilti توصیه می کند هنگام شروع، فشار کمی اعمال شود تا مته مرکز خود را پیدا کند و سپس فشار کاری افزایش یابد. برخلاف روش های ضربه ای، دستگاه کرگیری بتن مصالح را خرد نمی کند، بلکه پیرامون یک هسته استوانه ای را می برد و پس از پایان کار، این هسته از داخل سوراخ خارج می شود.
در کرگیری تر، آب از داخل مسیر مخصوص وارد مته می شود و همزمان با خنک کردن سگمنت های الماسه، مواد حاصل از برش را از شیار خارج می کند. Husqvarna توضیح می دهد که جریان آب علاوه بر کاهش دمای مته، ذرات برش را نیز از محل کار خارج می کند. در روش خشک، به جای آب از سیستم مکش استفاده می شود تا گرد و غبار و مواد برش خورده جمع آوری شوند. سرعت دوران نیز باید با قطر مته تنظیم شود؛ معمولا قطرهای بزرگ تر به دور کمتر و گشتاور بیشتر نیاز دارند. در پایان، حلقه برش کامل شده و یک مغزه یا Core استوانه ای از بتن باقی می ماند که از سوراخ خارج می شود.
کاربرد دریل کرگیری در ساختمان
دریل کرگیری در ساختمان بیشتر برای ایجاد بازشوهای دقیق در اجزای بتنی و بنایی استفاده می شود؛ جایی که تخریب گسترده یا استفاده از ابزار ضربه ای مناسب نیست. یکی از رایج ترین کاربردها، ایجاد مسیر عبور لوله های آب و فاضلاب، کابل برق، کانال تهویه و رایزرهای تاسیساتی است. این دستگاه می تواند در دیوار، کف و سقف سوراخ هایی با قطر مشخص ایجاد کند و چون برش به صورت حلقوی انجام می شود، محدوده اطراف سوراخ نسبت به روش های تخریبی کمتر آسیب می بیند. در پروژه هایی که نیاز به عبور تاسیسات از بتن مسلح وجود دارد، مته الماسه مناسب می تواند همزمان بتن و میلگرد داخل مسیر را برش دهد. همین ویژگی باعث شده دستگاه کرگیری بتن در بازسازی ساختمان، اجرای موتورخانه، نصب هود صنعتی، سیستم های تهویه و عبور خطوط مکانیکی کاربرد زیادی داشته باشد.
کاربرد دیگر دریل کرگیری، تهیه نمونه استوانه ای از بتن برای ارزیابی مقاومت یا بررسی کیفیت عضو سازه ای است. در این حالت، مغزه بتن پس از خروج برای آزمایش های مختلف به آزمایشگاه منتقل می شود. این دستگاه همچنین در ایجاد سوراخ برای کاشت بولت، اجرای بازشوهای جدید، اصلاح مسیر تاسیسات و آماده سازی بخشی از عملیات برش بتن استفاده می شود. البته پیش از سوراخکاری در اعضای سازه ای باید محل میلگردها، کابل های پیش تنیدگی و تاسیسات مدفون شناسایی شود تا از آسیب ناخواسته جلوگیری شود. در نتیجه، دریل کرگیری در ساختمان ابزاری برای ایجاد بازشوهای کنترل شده است و استفاده از آن باید با نقشه سازه و تاسیسات هماهنگ باشد.
مزایا و معایب دریل کرگیری
دریل کرگیری در پروژه های ساختمانی و صنعتی مزایای مهمی دارد که اصلی ترین آنها ایجاد سوراخ های دقیق با کمترین تخریب اطراف محل کار است. چون مته الماسه فقط مسیر حلقوی پیرامون سوراخ را برش می دهد، لرزش و ضربه کمتری نسبت به ابزارهای تخریبی به عضو وارد می شود. این ویژگی هنگام کار روی دیوار، سقف و کف بتنی اهمیت زیادی دارد. امکان ایجاد سوراخ با قطرهای متنوع، قابلیت کار روی بتن مسلح، خروج هسته استوانه ای و امکان استفاده در جهت های افقی، عمودی و مایل از دیگر مزایای دستگاه کرگیری بتن هستند. در مدل های پایه دار نیز ثبات دستگاه بیشتر است و اپراتور می تواند مسیر سوراخ را با دقت بالاتری کنترل کند. روش تر علاوه بر خنک کردن مته، گرد و غبار را نیز کاهش می دهد و برای عملیات طولانی مناسب است.
در مقابل، این دستگاه محدودیت هایی نیز دارد. قیمت اولیه دستگاه، مته های الماسه و تجهیزات جانبی معمولا از دریل های معمولی بالاتر است و در صورت استفاده نادرست، سگمنت های مته می توانند به سرعت فرسوده شوند. مدل های پایه دار نیاز به زمان برای مهار و تنظیم دارند و جابه جایی آنها دشوارتر است. در کرگیری تر نیز مدیریت آب و دوغاب ضروری است، در حالی که روش خشک به سیستم مکش قوی نیاز دارد. همچنین برخورد ناگهانی مته با میلگرد، کابل یا تاسیسات مخفی می تواند خطرناک باشد. بنابراین پیش از شروع کار باید محل سوراخ بررسی، ظرفیت دستگاه با قطر مته تطبیق داده و روش کرگیری مناسب انتخاب شود.
نکات مهم هنگام کار با دریل کرگیری
هنگام کار با دریل کرگیری، پیش از هر چیز باید محل سوراخ از نظر وجود کابل برق، لوله، میلگرد و تاسیسات مخفی بررسی شود. اگر دستگاه روی پایه نصب می شود، پایه باید با انکر مناسب یا سیستم وکیوم مطمئن کاملا ثابت شود؛ زیرا لق شدن پایه هنگام چرخش مته می تواند باعث انحراف سوراخ یا حرکت ناگهانی دستگاه شود. Hilti نیز تاکید می کند که ظرفیت اتصال پایه باید برای مهار کامل دستگاه کافی باشد. انتخاب مته متناسب با قطر سوراخ و جنس مصالح نیز ضروری است و مته باید قبل از شروع کار از نظر سلامت سگمنت های الماسه، ترک و آسیب ظاهری کنترل شود. استفاده از عینک، محافظ گوش، دستکش، کفش ایمنی و تجهیزات کنترل گرد و غبار نیز اهمیت زیادی دارد.
در کرگیری تر باید جریان آب قبل از آغاز برش برقرار و سیستم جمع آوری آب آماده باشد. در سوراخکاری سقفی، جلوگیری از رسیدن آب به موتور و تجهیزات برقی اهمیت ویژه ای دارد. اگر مته داخل بتن گیر کرد، نباید با فشار بیشتر یا روشن و خاموش کردن پی در پی دستگاه مشکل را برطرف کرد؛ ابتدا دستگاه باید خاموش شود و علت گیر کردن بررسی شود. همچنین سرعت و دنده باید با قطر مته تطبیق داشته باشند و فشار پیشروی بیش از حد می تواند عمر مته و موتور را کاهش دهد. هنگام عبور کامل مته از دیوار یا سقف نیز باید فضای سمت دیگر کنترل شود، زیرا مغزه بتنی ممکن است سقوط کند.
دریل کرگیری یکی از ابزارهای تخصصی برای ایجاد سوراخ های دقیق در بتن، بتن مسلح، آجر و مصالح ساختمانی است. این دستگاه با استفاده از مته های استوانه ای الماسه، مسیر سوراخ را به صورت حلقوی برش می دهد و نسبت به روش های ضربه ای، لرزش و تخریب کمتری ایجاد می کند. انواع دریل کرگیری شامل مدل های دستی، پایه دار، خشک، تر، برقی، هیدرولیکی و پنوماتیکی هستند که هر کدام برای شرایط کاری مشخصی مناسب اند.
برای انتخاب دستگاه کرگیری بتن باید قطر و عمق سوراخ، جنس مصالح، روش خنک کاری، توان دستگاه و شرایط محل اجرا بررسی شوند. همچنین نصب صحیح پایه، انتخاب مته مناسب، کنترل آب یا گرد و غبار و رعایت ظرفیت دستگاه اهمیت زیادی دارد. استفاده اصولی از دریل کرگیری باعث افزایش دقت، کاهش استهلاک تجهیزات و اجرای ایمن تر عملیات سوراخکاری می شود.
سوالات متداول
دریل کرگیری برای بتن، بتن مسلح، آجر، بلوک و برخی مصالح بنایی مناسب است؛ البته نوع مته و روش خشک یا تر باید با جنس مصالح هماهنگ باشد.
عمر دستگاه کرگیری بتن عدد ثابتی ندارد و به کیفیت دستگاه، ساعات کار، فشار وارد شده، خنک کاری، نگهداری و استفاده از مته مناسب بستگی دارد.
بله، دریل کرگیری با مته الماسه مناسب می تواند بتن مسلح را سوراخ کند و در صورت قرار گرفتن میلگرد در مسیر، آن را نیز برش دهد.
در روش تر، آب برای خنک کاری و کنترل گرد و غبار استفاده می شود؛ اما کرگیری خشک بدون آب انجام شده و معمولا به سیستم مکش قوی نیاز دارد.
برای دریل کرگیری باید از مته کرگیری الماسه متناسب با قطر سوراخ، نوع مصالح، توان دستگاه و روش خشک یا تر استفاده شود.
بله، مته الماسه مناسب می تواند هنگام کرگیری بتن مسلح، میلگرد داخل مسیر را نیز برش دهد؛ البته باید از برخورد با آرماتورهای حساس سازه ای جلوگیری شود.
فشار بیش از حد، خنک کاری نامناسب، انتخاب مته اشتباه، کار با دور نامتناسب، گیر کردن مته و سرویس نکردن دستگاه از عوامل اصلی کاهش عمر انواع دریل کرگیری هستند.
