دسترسی سریع به محتوای این مطلب
سوله تیر ورقی از سوله های قدیمی است که نه تنها در ایران بلکه در کشورهای دیگر نیز ساخته شده است، تا زمانی که تکنولوژی پیشرفت نکرده بود و روش های نوین برای ساخت سوله روی کار نیامده بودند، سوله تیر ورقی مرسوم بود. در واقع با تغییرات در محاسبات و تغییرات در سازه های آهنی و ساخت آنها ساخت سوله های تیر ورقی فراموش شد (البته نه در همه صنایع) و رفته رفته سوله های خرپایی جای سوله های قدیمی تیر ورقی را گرفت.
در ساخت این سوله ها مقدار بسیار زیادی آهن باید مصرف شود تا تاییدیه های نظام مهندسی اخذ شود که با توجه به قیمت آهن صرفه اقتصادی چندانی برای همه پروژه ها ندارد در حالی که برای بسیاری از پروژه ها تنها انتخاب مناسب همین سوله های تیر ورقی است. در ادامه بیشتر توضیح می دهیم که سوله تیر ورقی چیست؟ از چه اجزایی ساخته شده؟ کاربرد مزایا، معایب و هزینه ساخت آنها را مورد بحث و بررسی قرار می دهیم.
تیر ورق که در انگلیسی به آن Plate Girder نوعی سازه از جنس فلز است که با اتصالات صفحات فولادی ساخته می شود. این سازه در مقایسه با تیرآهن قابلیت حمل بار و استحکام بالاتری دارد. استفاده از این تیرها را در انواع پل ها رو گذرها و هر سازه سنگین می توان دید. برای ساخت سوله های تیر ورقی از تیر ورق برای ساخت ستون، فریم های سوله و رفترها استفاده می شود. این سوله ها معمولا وزن بالایی دارند و اگر ساخته شوند اغلب برای پروژه های صنعتی و تجاری بزرگ مناسب هستند. البته چون این روزها هزینه ساخت سوله تیر ورقی بالاست شاید کمتر از سایر انواع سوله ساخته شود.
حال که فهمیدیم سوله چیست بد نیست با اجزای آن سوله تیر ورقی آشنا شویم. اگر به عکس سوله تیر ورقی نگاهی بیندازید متوجه خواهید شد، سوله تیر ورقی هم مانند هر سازه ای دارای اجزایی است که آن را تشکیل می دهد، در ادامه با این اجزا آشنا خواهیم شد:
1- قاب اصلی: قاب اصلی شامل ستون ها و سقف است.
2- پرلین یا Z: پرلین همان تیر فرعی است که که در طول سوله قرار می گیرد و فاصله ای معین از هم دارند. پرلین در واقع وظیفه دارد که وزن سقف سوله را تحمل کند.
3- وال پست: وال پست، همان المان های افقی هستند که در ابتدا و انتهای سوله قرار می دهند. وال پست ها از ریزش دیوار حین باد باران یا زلزله جلوگیری می کنند. وال پست ها وظیفه باربری ندارند تنها باری که متحمل می شوند، همان دیواری است که به آن متصل شده است. گاهی ممکن است سوله ها را بدون وال پست بسازند که اشتباه بزرگی است.
4- بادبند کشی ستون ها و سقف: بادبند هم از موردی است که گاهی سوله سازان آن را حذف می کنند در حالی که از اجزای بسیار مهم بوده و نباید حذف شود. روش های مختلفی برای بادبند انواع سوله وجود دارد اما بهترین و مطمئن ترین روش برای ساخت این سوله ها روش صلب است.
5- استرات: کار اصلی استرات این است که قاب های اصلی را در محور طولی سازه به یکدیگر متصل کند.
6- کف ستون یا بیس پلیت: این مورد هم رابط اتصال ستون به فونداسیون می باشد.
7- سگراد: سگرادها وظیفه اتصال پرلین ها را به قاب سقف دارند.
8- بولت: بولت همان میلگردی است که از فونداسیون بیرون آمده، اما روزه شده و با بیس پلیت و مهره باهم اتصال تشکیل می دهند.
9- پیچ مهره ها آبچکان و سایه بان نیز از دیگر اجزای این سوله ها هستند که در ساخت سوله تیر ورقی از آنها استفاده می شود.
سوله های تیر ورقی با وجود وزن بالا و هزینه های بسیار زیاد هنوز هم انتخاب نهایی بسیاری از پروژه هاست که در ادامه با آنها آشنا خواهیم شد:
صنایع بزرگ: با توجه به استحکام بسیار بالای و دهانه های وسیعی که دارند برای کارخانه های بزرگ و تولیدی هایی وسیع مناسب است.
پالایشگاه ها و صنایع نفت و گاز: به دلیل شرایط سختی که صنایعی مانند نفت و گاز دارند استفاده از این سوله ها برای شرایط سخت بسیار مناسب است.
انبارها و سالن های چند منظوره: ساخت انبارهای کالا، سالن های ورزشی و بسیاری از مراکز تجاری از جمله کاربردهای سوله تیر ورقی است.
پروژه های فضایی و نظامی: برای انواع پروژه های فضایی و نظامی باید سوله های سنگینی با استحکام بالا ساخته شود تا پاسخگوی نیاز این پروژها باشد.
امکان بازیافت قطعات در این سازه ها وجود دارد که برای محیط زیست بسیار مناسب است. در این سوله ها می توان از جرثقیل های سقفی یا دروازه ای استفاده کرد، وجود این جرثقیل ها در سوله اهمیت بسیار بالایی دارد. از دیگر مزایایی که در سوله های تیر ورقی وجود دارد، امکان ساخت طبقات متعدد در این سازه است که با توجه به قیمت تیرآهن می تواند تا حدودی در هزینه ها صرفه جویی کند. مقاومت بالا در برابر زلزله و باد با توجه به کاربردی که دارند از دیگر مزایایی است که می توان برای این سوله ها برشمرد.
شاید بزرگ ترین عیب سوله تیر ورقی عدم امکان طراحی دهانه های عریض باشد. برای ایجاد دهانه های بزرگ با تیر ورقی، به مقاطع فولادی بسیار بزرگ و وزن بالا نیاز است که می تواند هزینه ها را تا حد زیادی افزایش دهد. برخی از بخش های این سوله به جوشکاری نیاز دارند پس امکان تخریب و مونتاژ برخی از قسمت ها (به جز بخش های پیچ و مهره ای) با محدودیت رو بروست. این سازه در طراحی نماهای خاص با محدودیت رو بروست و نمی توان مانند سازه های خرپایی انواع طراحی ها را به آن داد. وزن این سازه بسیار بالاست که می تواند از عیوب آن باشد.
معمولا هزینه ساخت سوله های تیر ورقی نسبت به سایر سوله ها بالاتر است. اما ستون های به کار رفته در آنها مثل تیر آهن ها و سایر قطعات فولادی قابل بازیافت است. چون در مدت زمان طولانی تری ساخته می شوند، هزینه نیروی انسانی نیز افزایش پیدا می کند. از جمله مواردی که می توانند قیمت این سازه را تحت تاثیر قرار دهند، مواردی چون مدت زمان اجرا، موقعیت جغرافیایی، قیمت اعلامی شرکت انتخابی برای ساخت سوله، نوع متریال انتخابی توسط کارفرما و مواردی از این دست می توانند قیمت و هزینه ساخت سوله تیر ورقی را تحت تاثیر قرار دهند.
سوالات متداول
در مواردی که نیاز به دهانه های بسیار وسیع وجود داشته باشد ممکن است نیاز به طراحی های خاص تری وجود داشته باشد.
قیمت مواد اولیه، نوع طراحی سازه، موقعیت جغرافیایی، هزینه های مربوط به نیروی کار و مدت زمانی که پروژه به طول بینجامد.
خیر زیرا وزن سازه بالاتر خواهد رفت.
بله در سوله تیر ورقی امکان نصب این جرثقیل وجود دارد.
به دلیل ساختار مسحکم خود در برابر زلزله مقاومت بسیار بالایی از خود نشان می دهند این سازه قادر است انرژی را جذب نماید، و تکانش های زلزله را جذب نماید.
با بیش از ۵ سال تجربه تخصصی در زمینه تولید محتوای سئو شده، توانستهام در حوزههای متنوع به بهینهسازی و ارتقای رتبه سایتها کمک کنم. تمرکزم بر تولید محتوای ارزشمند و کاربرپسند برای بهبود نتایج جستجو است.