سیم افشان چیست؛ مشخصات فنی و انواع

جریان الکتریسیته و دستگاه های برقی، امروزه جزئی جدایی ناپذیر از زندگی روزمره یک انسان مدرن به شمار می روند. برای استفاده از این جریان، نه تنها به منبع تولید بلکه به وسیله ای برای انتقال آن به مقصد موردنظرمان نیاز داریم. سیم و کابل، ابزارهایی هستند که برای این منظور به کار برده می شوند. سیم ها، انواع مختلف زیادی دارند که هر کدام دارای ویژگی ها و کاربردهای مختص به خود هستند. در این مقاله، با یکی از پرکاربردترین آنها، یعنی سیم افشان همچنین ویژگی ها و کاربردهایش آشنا خواهیم شد. در نهایت نیز به شما خواهیم گفت که چگونه می توان سیم های افشان استاندارد را از انواع غیراستاندارد آن تشخیص داد و در کنار آن، به تاثیر قیمت آهن در کیفیت و قیمت سیم و کابل برق افشان نیز اشاره خواهیم کرد.

سیم برق افشان چیست؟

سیم برق افشان، یک سیم متشکل از چندین رشته فلزی هادی الکتریسیته بسیار نازک است که با یک پوشش از جنس پی وی سی محاط شده اند. بهترین فلز هادی برای این نوع سیم، فلز مس است. مس، علاوه بر رسانایی بالا، مقاومت بالایی در برابر گرمای حاصل از جریان الکتریکی دارد. علاوه بر این، در مجاورت هوا نیز اکسیده نمی شود و زنگ نمی زند. با این حال، مس، یک فلز گرانبها است. برخی از تولیدکنندگان برای پایین آوردن قیمت سیم های تولیدی خود، از ترکیب مس با آهن، فلز آلومینیوم و فلز آلومینیوم با پوشش مس استفاده می کنند.

برای پوشش رشته های فلزی نازک، از پی وی سی نوع سی (PVC/C) استفاده می شود. این ماده، عایق است و مقاومت خوبی در برابر خروج جریان الکتریسیته از خود دارد. بر اساس استانداردهای موجود برای سیم های افشان، ضخامت عایق در حدود 0.7 میلی متر تعیین شده است. علاوه بر این، ضخامت عایق استفاده شده برای این نوع سیم، نباید کمتر از 0.53 میلی متر باشد.

سیم افشان در سایزهای مختلفی تولید می شود. این سایز بر اساس سطح مقطع نامی به کار برده شده در آن ها مشخص می گردد. سایزهای 1، 2.5 و 4 سیم های افشان، پرفروش ترین و پرمصرف ترین سایزها به شمار می روند. سیم برق افشان، به دلیل انعطاف پذیری بالایی که دارد، به سیم نرم، منعطف یا فلکسیبل نیز معروف است. تمام این محصولات در مرکزآهن به فروش می رسد به همین دلیل شما می توانید قیمت کابل افشان و انواع سیم را با توجه به سایز روزانه در سایت استعلام کنید.

انواع سیم افشان

در دسته بندی انواع سیم افشان، عوامل مختلفی در نظر گرفته می شوند. برای نمونه، سیم های افشان بر اساس نوع هادی به سه دسته تقسیم می گردند:

1. سیم افشان مسی که با کیفیت ترین و بهترین نوع است.
2. سیم افشان آلومینیومی
3. سیم افشان آلومینیومی مس اندود شده

سیم هایی که درصد مس رشته های فلزی آنها بیشتر است، قیمت بالاتری هم دارند. با این همه، استفاده از این نوع سیم، در درازمدت، علاوه بر ایمنی بیشتر، دوام بالاتر سیستم برق کشی را نیز تضمین می کند.

از نظر ولتاژ، سیم های برق افشان به دو دسته کلی تقسیم می شوند:

سیم های افشان با ولتاژ 300/500 ولت: این نوع سیم، کاربرد بسیار زیادی در برق کشی توکار ساختمان (داخل لوله، لوله خرطومی زیر گچ) دارد. ولتاژ استاندارد برای تست این مدل سیم، 2000 ولت است. این نوع از سیم های افشان، در سایزهای 0.5، 0.75 و 1 میلی متر مربع و مطابق با استاندارد ملی ایران ISIRI 607 02 یا استاندارد بین المللی IEC 06 60227 ساخته می شوند.

سیم های افشان با ولتاژ 450/750: این مدل سیم بیشتر برای سیستم های روشنایی یا درون وسایل الکتریکی، سیم کشی توکار و محیط های خشک و کم رطوبت به کار می رود. ولتاژ تست برای این مدل از سیم های افشان، 2500 ولت است. سیم های افشان با سایزهای بیشتر از 1 میلی متر در این دسته قرار می گیرند.

کاربرد و مشخصات سیم افشان

سیم های افشان بیشترین سیم استفاده شده در سیم کشی داخلی ساختمان های مسکونی، تجاری و حتی صنعتی هستند. این نوع از سیم، به دلیل انعطاف پذیری بالایی که دارد، در شرایطی که به پیچش سیم نیاز است، به کار برده می شود. سیم های افشان بهترین سیم برای استفاده در ماشین آلات، داکت های زیرزمینی و تابلوهای فرمان هستند.

با این همه، کاربرد این نوع سیم تنها به مواردی که در بالا گفتیم، محدود نمی شود. در اکثر لوازم برقی خانگی از پنکه گرفته تا یخچال و ماشین لباسشویی، سیم یا کابل افشان به عنوان سیم رابط بین دستگاه و پریز برق کاربرد دارد. همچنین، در آلات موسیقی برقی مثل گیتارهای الکتریک، ارگ و … نیز از سیم برق افشان استفاده می شود.

در حالت کلی، مشخصات زیر را می توان برای انواع سیم های افشان بیان کرد:

سیم های افشان می توانند دماهای بین 5 تا 70 درجه سانتی متر را تحمل کنند که به جنس رشته های هادی درون آن بستگی دارد. هرچه درصد مس تارهای هادی بیشتر باشد، تحمل حرارت بالاتری دارند. مقاومت حرارتی تارهای آلومینیومی به مراتب از انواع مسی، کمتر است.

دارای پوشش پی وی سی از نوع سی که عایق خوبی در برابر خروج جریان می باشد.

• مقاومت و انعطاف پذیری بالا
• دارای استاندارد ISIRI 607 02

نحوه تشخیص سیم افشان استاندارد

برای تشخیص سیم های افشان استاندارد، اولین قدم این است که به علامت ISIRI چاپ شده بر روی آنها توجه کنید. فاصله بین این علامت های چاپ شده روی پوشش سیم نباید از 275 میلی متر (27.5 سانتی متر) بیشتر باشد. همچنین، نباید این علامت به راحتی قابل پاک شدن باشد.

برای ارزیابی استاندارد بودن سیم های افشان، سنجش مقاومت هادی آن اهمیت زیادی دارد. برای این کار، یک متر از سیم را جدا کنید و مقاومت الکتریکی آن را با استفاده از مولتی متر اندازه بگیرید. اگر مقاومت اندازه گیری شده از 13.3 اهم بر کیلومتر بیشتر بود، سیم کیفیت خوبی ندارد و غیراستاندارد می باشد. یکی از دلایل بیشتر بودن مقاومت الکتریکی از میزان گفته شده، کم بودن تعداد تارهای هادی مسی در سیم است. اگر کیفیت تار مسی هم پایین باشد، مثلا در آن از آهن هم استفاده شده باشد، باز این مقاومت بالاتر از حد مجاز گفته شده خواهد بود.

برای اطمینان از این که یک سیم افشان هادی با عیار مس بیشتر از 99% خریداری کرده اید، سر سیم را لخت کنید و با فندک بسوزانید. تارهای هادی اگر آلومینیومی باشند، به راحتی بر اثر حرارت ذوب می شوند و می ریزند. اگر عیار مس تارهای سیم بالا باشد، با حرارت فندک هیچ اتفاقی برای آنها نمی افتد.

توجه به این نکات، علاوه بر تضمین کیفیت، به درک تفاوت سیم افشان و سیم مفتولی نیز کمک می کند. سیم افشان به دلیل انعطاف پذیری بالا و چند رشته ای بودن، در مسیرهای پیچیده و کاربردهایی که نیاز به خم شدن زیاد دارد، برتری دارد، در حالی که سیم مفتولی برای مسیرهای ثابت و کوتاه مناسب تر است.

نحوه تولید سیم افشان

تولید سیم افشان با هدف ایجاد سیمی منعطف، مقاوم و با هدایت برق بالا انجام می شود تا در انواع سیم کشی های ثابت و متحرک کاربرد داشته باشد. سیم های افشان به دلیل چند رشته ای بودن، نسبت به سیم مفتولی انعطاف بیشتری دارند و نصب آن در مسیرهای پیچیده راحت تر است.

مرحله اول: تهیه هادی مسی افشان
هادی سیم مسی افشان از چند رشته سیم نازک مسی تشکیل می شود که با دقت به هم تابیده می شوند. تعداد رشته ها و قطر هر رشته متناسب با سایز سیم و جریان عبوری تعیین می شود. این طراحی باعث می شود سیم افشان بتواند بدون شکستگی یا تغییر شکل در مسیرهای خمیده و طولانی به کار رود.

مرحله دوم: عایق کاری و پوشش نهایی
پس از آماده شدن هادی، یک لایه عایق PVC یا مواد پلاستیکی دیگر به دور سیم کشیده می شود تا از تماس مستقیم سیم با محیط، رطوبت و آسیب مکانیکی جلوگیری شود. عایق مناسب، یکی از مهم ترین فاکتورها در کیفیت سیم و کابل برق افشان است و عمر مفید آن را افزایش می دهد.

مرحله سوم: تست و کنترل کیفیت
در این مرحله سیم کابل افشان تحت آزمون های استاندارد قرار می گیرد. مقاومت جریان، انعطاف پذیری، تحمل حرارت و مقاومت مکانیکی بررسی می شود تا مطمئن شوند انواع سیم افشان تولید شده با استانداردهای ملی و بین المللی مطابقت دارد. این مراحل تضمین می کند که سیم برق افشان نهایی عملکرد مطلوب و طول عمر بالایی داشته باشد.

نکات مهم هنگام خرید سیم افشان

در خرید سیم کابل افشان اولین نکته کیفیت هادی و انعطاف پذیری آن است. سیم مسی افشان با هادی چند رشته ای باعث می شود سیم در مسیرهای خمیده و محل هایی که جابجایی دارد، مقاومت بالایی نشان دهد و دچار شکستگی نشود. بهترین سیم افش همچنین باید عایق مقاوم و استاندارد داشته باشد تا خطر برق گرفتگی یا آسیب مکانیکی به حداقل برسد.

نکته دوم توجه به سایز و انواع سیم برق افشان است. انواع سایز سیم افشان و انواع سیم افشان بر اساس جریان مصرفی و محیط کاربردی انتخاب می شوند. هنگام خرید، حتما استاندارد محصول، برند معتبر و مقاومت سیم در برابر حرارت و رطوبت را بررسی کنید. این کار باعث می شود سیم و کابل برق افشان خریداری شده، ایمن، با دوام و مناسب برای نصب در محیط های مختلف باشد.

سیم افشان از جمله پرکاربردترین انواع سیم در صنایع مختلف به‌ ویژه برق‌ کشی داخلی ساختمان می‌ باشد. این سیم که به سیم نرم نیز معروف است، هم برای نصب ثابت و هم برای مصارف متحرک کاربرد دارد. سیم‌ های افشان با استاندارد با علامت ISIRI روی آنها مشخص می‌ شوند. همچنین، علامت NYAF روی سیم، نشان می‌ دهد که آن سیم از نوع افشان است.

سوالات متداول