کلید فولاد چیست؟ جدول کلیدهای فولاد متداول در ایران

2 سال پیش7134بازدید0دیدگاه3.7امتیاز (12 رای)
کلید فولاد چیست؟ جدول کلیدهای فولاد متداول در ایران

کلید فولاد در واقع یک بانک اطلاعاتی گسترده در رابطه با انواع فولادها و آلیاژهایی است که در مهندسی کاربرد دارند. در این مقاله به بررسی مفهوم کلید فولاد و ارائه جدول کلیدهای فولاد متداول در ایران می ‌پردازیم.

دانلود pdf راهنمای استفاده از کلید فولاد

کلید فولاد چیست

معرفی کلید فولاد

نوع و میزان ترکیب عناصر آلیاژی در یک آلیاژ، خواص ویژه آن آلیاژ را تعیین می ‌کند. با توجه به اینکه آلیاژها، در کشورهای مختلف ممکن است به ‌صورت متفاوت نام ‌گذاری شوند، نیاز به یک یکپارچه ‌سازی احساس می‌ شد. کلید فولاد یا key to steel کتابی مرجع است که به فرد کمک می‌ کند تا نام فولادها را رمزگشایی و کدگشایی کند و معادل آن را در سراسر جهان پیدا نماید. در واقع این کتاب حاوی تمام اطلاعات موردنیاز در مورد انواع آلیاژها و انواع فولادها است. این اطلاعات شامل خواص شیمیایی، خواص مکانیکی، خواص فیزیکی، فولادهای همسان، عملیات حرارتی و غیره می ‌باشد.

برخی از مواردی که در این کتاب آورده شده ‌اند، عبارتند از: بررسی ویژگی ‌ها و مشخصات فولادهای ساختمانی و سازه ‌ای، فولادهای ابزار، آلیاژها و فولادهای با دمای بالا، فولادهای سوپاپ و دریچه، فولادهای ضدزنگ ، فولادهای مقاوم در برابر حرارت و غیره. اسامی و استانداردها در 25 کشور به‌ صورت متقابل ارجاع داده می ‌شوند.

دانلود pdf چگونه از کلید فولاد استفاده کنیم؟

کلید فولاد برای چه افرادی کاربرد دارد؟

همان ‌طور که گفته شد، این کتاب یک کتاب مرجع برای متحد سازی نام فولادها در کشورهای مختلف است. افراد و بخش‌ هایی که در این قسمت نام برده می ‌شوند، می ‌توانند از این کتاب بهره ببرند و مخاطبین اصلی این کتاب هستند:

  • مهندسان مکانیک
  • طراحان
  • تاجران فنی
  • دانشجویان رشته‌ های فنی
  • مغازه ‌داران
  • بخش استاندارد
  • بخش تولید
  • بخش مونتاژ
  • بخش عملیات حرارتی
  • بخش صادرات
  • بخش تست مواد
  • خریداران
  • تمام کسانی که با فولاد سروکار دارند

طبقه بندی فولادهای کلید فولاد

طبقه ‌بندی ‌های موجود در کلید فولاد (بخش ‌های تشکیل ‌دهنده کلید فولاد)

کتاب مرجع کلید فولاد، شامل 19 فصل است و در آن فولادها و آلیاژها را به‌ صورت زیر طبقه ‌بندی کرده ‌اند:

فصل اول کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی‌ های

  • فولاد سازه ‌ای عمومی و غیر آلیاژی
  • فولاد نیتروژن دهی ‌شده
  • فولاد سخت ‌شونده سطحی یا فولادهای سمانته
  • فولاد برش آزاد
فصل اول کلید فولاد

فصل دوم کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی ‌های

  • فولاد بلبرینگ و غلتک
  • فولاد قابل عملیات حرارتی
فصل دوم کلید فولاد

فصل سوم کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی ‌های

  • فولاد فنری
  • فولاد برای اکستروژن سرد (فولاد اکسترود سرد شده)
  • فولاد سخت ‌شونده سطحی یا فولادهای سمانته
فصل سوم کلید فولاد

فصل چهارم کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی ‌های

  • فولادهایی که در دمای زیر صفر درجه سانتی ‌گراد چقرمگی مناسبی دارند
  • فولاد مخزن هیدروژنی تحت ‌فشار
  • فولاد سازه ‌ای مقاوم در برابر حرارت مناسب برای ساخت قطعات ماشین ‌آلات
فصل چهارم کلید فولاد

فصل پنجم کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی ‌های

  • فولاد سازه‌ ای ریز دانه
  • فولاد سازه ‌ای و ساختمانی مقاوم در برابر هوا
  • فولادهای ریز دانه مناسب برای تغییر شکل سرد
فصل پنجم کلید فولاد

فصل ششم کلید فولاد:

این فصل کتاب کلید فولاد اطلاعاتی درباره فولادهای سازه‌ ای و ماشین ‌سازی ارائه می ‌دهد و مشخصات و ویژگی ‌های آن ‌ها را بیان می‌ کند. همچنین این فصل شامل تطبیق دادن مشخصات این فولادها با استانداردهای غیر آلمانی است. این استانداردهای غیر آلمانی عبارتند از: استاندارد فرانسوی (AFNOR)، استانداردهای آمریکایی (ASTM/ SAE/ AISI)، استاندارد ژاپنی (JIS)، استاندارد بریتانیایی (B.S)، استاندارد روسی (GOST)، استاندارد سوئدی (SS)، استاندارد اسپانیایی (UNE)، استاندارد ایتالیایی (UNI).

فصل هفتم کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی‌ های

  • فولاد پر سرعت یا فولادهای تندبر
  • فولاد ابزار کربنی
فصل هفتم کلید فولاد

فصل هشتم کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی‌ های

  • فولاد ابزار کار سرد، فولاد ابزار کربنی و تند بر
فصل هشتم کلید فولاد

فصل نهم کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی ‌های

  • فولاد ابزار کار گرم
فصل نهم کلید فولاد

فصل دهم کلید فولاد:

این فصل کلید فولاد شامل مطالبی راجع به فولادهای ابزار کشورهای غیر آلمانی و مقایسه استانداردهای آن‌ ها است. در این فصل همچنین فولاد ابزارهایی که در فصول 7 تا 9 آورده شده ‌اند، با استانداردهای غیر آلمانی تطبیق داده‌ شده ‌اند. به ‌علاوه، راجع به ترکیب شیمیایی این فولادها و نام آن ‌ها در استانداردهای غیر آلمانی اطلاعاتی آورده ‌شده است. این استانداردهای غیر آلمانی عبارتند از: استانداردهای آمریکایی (ASTM/SAE/AISI)، استاندارد روسی (GOST)، استاندارد بریتانیایی (B.S)، استاندارد ژاپنی (JIS)، استاندارد ایتالیایی (UNI)، استاندارد اسپانیایی (UNE)، استاندارد فرانسوی (AFNOR)، و استاندارد سوئدی (SS).

فصل یازدهم کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی ‌های

  • فولادهای سوپاپ (دریچه ‌ها و شیرآلات)
  • آلیاژها و فولادهای مقاوم در برابر حرارت بالا
فصل یازدهم کلید فولاد

فصل دوازدهم کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی‌ های

  • فولادهای غیر قابل مغناطیسی ‌شدن یا فولادهای نگیر
  • فولادهای آلیاژی
  • فولادهای نسوز
فصل دوازدهم کلید فولاد

فصل سیزدهم کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی ‌های

  • فولادهای ضد زنگ یا استینلس استیل کار شده

فصل چهاردهم کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی ‌های

  • فولادهای ضد زنگ یا استینلس استیل تولید شده توسط روش ریخته‌ گری
  • فولادهای نسوز تولید شده توسط روش ریخته ‌گری

فصل پانزدهم کلید فولاد:

مشخصات و ویژگی‌ های

  • فیلرهای جوشکاری و معادل آن‌ ها در استاندارد انجمن جوشکاری آمریکا (AWS)

فصل شانزدهم کلید فولاد:

این فصل کلید فولاد به معرفی و بیان ویژگی ‌های برخی از فولادهای نسوز و ضد زنگ نام برده شده در فصول 13 و 14، توضیح خواص و ترکیب شیمیایی آن ‌ها و تطبیق نام آن‌ ها با استانداردهای غیر آلمانی نظیر استانداردهای آمریکایی (ASTM/ SAE/ AISI)، استاندارد روسی (GOST)، استاندارد بریتانیایی (B.S)، استاندارد ژاپنی (JIS)، استاندارد ایتالیایی (UNI)، استاندارد اسپانیایی (UNE)، استاندارد فرانسوی (AFNOR)، و استاندارد سوئدی (SS) می ‌پردازد.

فصل هفدهم کلید فولاد:

این فصل کلید فولاد شامل دو بخش است که اطلاعاتی که در آن ‌ها ارائه می ‌شود، به صورت زیر است:

  • بخش اول:
  • فهرستی از فولادها بر اساس شماره مواد آن ‌ها در DIN EN
  • اطلاعاتی مختصر و یک سطری در مورد نام استاندارد فولاد مدنظر در DIN EN، شماره استاندارد آن در DIN EN، ترکیب شیمیایی فولاد مدنظر، نام گروهی که در آن ویژگی‌ های فولاد مد نظر بیان ‌شده است.
  • فهرستی از تمامی فولادهای دارای شماره مواد DIN EN، حتی اگر مشخصات آن‌ ها در فصول قبلی کتاب کلید فولاد ذکر نشده باشد.
  • بخش دوم:

نام شرکت‌ های تولیدکننده هر فولاد بر اساس شماره مواد آن‌ ها

فصل هجدهم کلید فولاد:

در این فصل از کلید فولاد، نام، مشخصات و نشانی تولیدکنندگان آلمانی فولادها با استفاده از یک کد آورده ‌شده است. قالب این کد به ‌صورت D-XXX می ‌باشد که به ‌جای هرکدام از Xها در XXX یک عدد بین 0 تا 9 قرار می ‌گیرد. در ادامه راجع به چگونگی کدگشایی این کدها توضیح داده خواهد شد.

فصل نوزدهم کلید فولاد:

در این فصل کلید فولاد نام، مشخصات و نشانی تولیدکنندگان غیر آلمانی فولادها آورده ‌شده است. کدگذاری این تولیدکنندگان به ‌صورت YY-XXX می‌ باشد. قسمت XXX مانند فصل قبل تکمیل می‌ شود ولی در قسمت YY کد کشور سازنده به ‌صورت حروف لاتین وارد می ‌شود. مثلاً کد کشور آمریکا، US است یا کد کشور جمهوری چک، CZ می ‌باشد. همین ‌طور کد SE نشان ‌دهنده کشور سوئد است.

این کدها به ترتیب حروف و اعداد مرتب می‌ شوند. همچنین در مقابل هرکدام، شماره صفحه و شماره ردیف قرار می ‌گیرد تا جستجو راحت ‌تر شود.

روش خواندن نام‌ گذاری فولادها در کلید فولاد بر اساس  DIN آلمان

در کلید فولاد برای کدگذاری فولادها از فرمت X.XXXX استفاده می ‌شود. عدد قبل از ممیز بر اساس استاندارد DIN آلمان، برای فولادها عدد 1 است. دو رقم اول بعد از ممیز، بیان ‌کننده ترکیب شیمیایی فولاد موردنظر می ‌باشد. به ‌عنوان ‌مثال اگر رقم اول بعد از ممیز:

  • صفر باشد، فولاد از نوع سازه ‌ای و ساختمانی است.
  • یک باشد، فولاد موردنظر فولاد ساده کربنی است.
  • دو باشد، فولاد از نوع فولاد ابزار است.
  • سه باشد، فولاد تندبر یا بلبرینگ است.
  • چهار باشد، فولاد مدنظر از نوع فولاد ضدزنگ یا استینلس استیل است.
  • از پنج تا هشت باشد، فولاد کم آلیاژ است.

باید اشاره کرد که دو رقم آخر این کدها، مفهوم خاصی ندارند و صرفاً شمارنده هستند.

اسامی کشورهایی که در محتویات کلید فولاد شریک‌ هستند

تعداد 25 کشور از سرتاسر دنیا در تعیین استانداردها و اسامی کتاب کلید فولاد سهم دارند. اسامی آن ‌ها به شرح زیر است:

1 نروژ 6 استرالیا 11 بلغارستان 16 فنلاند 21 جمهوری کره
2 لهستان 7 اتریش 12 مجارستان 17 ژاپن 22 بریتانیای کبیر
3 رومانی 8 آلمان 13 فرانسه 18 کانادا 23 ایالات‌ متحده آمریکا
4 برزیل 9 هند 14 ایتالیا 19 روسیه 24 آفریقای جنوبی
5 سوئد 10 اسپانیا 15 چین 20 صربستان 25 چک/جمهوری اسلواکی

فهرست عناوین کتاب کلید فولاد آنلاین

  • ترتیب اعداد استاندارد بر اساس ترتیب عددی
  • چه کسی کدام فولاد را تأمین می ‌کند؟
  • جدول تأمین ‌کنندگان
  • جدول شکل و وضعیت محصولات
  • فهرست نام‌ های تجاری به ترتیب حروف الفبا

جدول کلیدهای فولاد متداول در ایران

در این قسمت یک جدول مربوط به طبقه ‌بندی فولادها بر اساس استاندارد DIN آورده‌ شده است.

ردیف نوع فولاد عدد استاندارد
A فولادهای ساختمانی 1.0 xxx
B فولادهای عملیات حرارت ‌پذیر 1.xxxx
C فولادهای سخت ‌شونده سطحی 1. xxxx
D فولادهای خوش ‌تراش 1.07 xx
E فولادهای فنر 1. xxxx
F فولادهای تند بر 1.32xx – 1.33xx
G فولاد ابزار گرم کار 1.2 xxx
H فولاد ابزار سرد کار 1.2 xxx
H/1 فولادهای ابزار کربنی 1.15 xx – 1.18 xx
I فولادهای ضدزنگ 1.40 xx – 1.45 xx
J فولادهای بلبرینگ 1.35 xx
K آلیاژها و فولادهای مقاوم در دمای بالا 1.49 xx
L فولادهای سوپاپ 1.xxxx
M فولادهای نسوز 1.47 xx – 1.48 xx
N فولادهای اکستروژن سرد 1.xxxx
O فولادهای سخت‌ گردانی شعله ‌ای و القایی 1.xxxx
P فولادهای غیر مغناطیسی ‌شونده (فولادهای نگیر) 1.38 xx – 1.39xx
Q آلیاژها و فولادهای هادی گرما 1.47xx -1.48xx
R فولادهای ساختمانی ریزدانه 1.04 xx – 1.05 xx – 1.89 xx
S فولادهای دانه ‌ریز برای پرس ‌کاری سرد 1.04 xx – 1.05 xx – 1.89 xx
T فولادهای ساختمانی مقاوم به سایش 1.xxxx
U فولادهای چقرمه در دمای زیر صفر 1.xxxx
V فولادهای مخازن تحت‌ فشار 1.7 xxx
W فولادهای ساختمانی مقاوم به دمای بالا 1.xxxx
X فولادهای نیتریدی 1.85 xx
Y فولادهای زنجیر 1.02 xx – 1.04 xx
Z فولادهای قطعات اتومبیل 1.xxxx

در زیر، جدول آنالیز فنی فولادهای پرکاربرد آورده شده است:

گروه فولاد ردیف مارک مشخصه فولاد آلمان زاراشتال (روشلینگ) بوهلر پولدی سوئد آمریکا
قدیم جدید ASSAB SS
فولادهای قابل عملیات حرارتی 1 IASC 1181 Ck35 1.1181 R3 ENH V935 W6w * 1572 1035 SAE
2 IASC 1191   Ck45 1.1191 RM4 H.EH V945 W6H * 1672 1045 SAE
3 IASC 1165 36CrNiMo4 1.1165 MONIX10 VCN100 V165 BOZI * * 6342H AMS
4 IASC 6562 40NiCrMo8-4 1.6562 * * * * * * 4340 SAE
5 IASC 6580 30CrNiMo8 1.6580 MONIX2 VNC200 V145 BOZS * * *
6 IASC 6582 34CrNiMo6 1.6582 MONIX15 VNC150 V155 BOZD 705 34CrNiMo6 *
7 IASC 7225 42CrMo4 1.7225 MO40 VCL 140 V320 CM5 709 42CrMo4 4140 SAE
فولادهای سمانتاسیون 8 IASC 5920 18CrNi8 1.5920 RECN ECN200 E220 BEYG OE2 7210 * *
9 IASC 7131 16MnCr5 1.7131 EC80 EM80 E410 CE2 2173 2173 5115 SAE
10 IASC 7147 20MnCr5 1.7147 EC100 * E400 CE4 SMNC21H * 5120 SAE
فولادهای مقاوم در برابر دمای بالا 11 IASC 7335 13CrMo4-5 1.7335 * * D330 * * 2216 A182 (F12) ASTM
12 IASC 8070 21CrMoV5-11 1.8070 * * * * * * *
فولادهای ابزاری سرد کار 13 IASC 2080 X210Cr12 1.2080 RCC SPK K100 2002 USB SR1 * A681 (D3) ASTM
14 IASC 2436 X210CrW12 1.2436 RCC EXTRA SPKR K107 2002 SP XW5 2312 *
15 IASC 2379 X155CrVMo12-1 1.2379 RCC SUPRA * K110 * UHB-SR21 2310 A681 (D3) ASTM
16 IASC 2550 60WCrV7 1.2550 RTWK KL KLD K455 TENAX NB * * *
فولادهای ابزاری گرم کار 17 IASC 2367 X38CrMoV5-3 1.2367 * * W303 * * * *
18 IASC 2344 X40CrMoV5-1 1.2344 RDC 2V * W302 TLI 8407 2242 6408A ASTM
19 IASC 2714 56NiCrMoV7 1.2714 RGS1 GNME W500 TBM EXTRA 1 SOMDE * *
فولادهای ابزار کربنی 20 IASC 1730 C45w 1.1730 * * K945 T6H EXTRA * * *
21 IASC 1740 C60W 1.1740 T5 MS60 K960 T5W EXTRA 760 * *
فولادهای قالب پلاستیک 22 IASC 2312 40CrMnMoS-8-6 1.2312 MFRS * M200 GS3 718 * *
فولادهای ضدزنگ 23 IASC 4006 X12Cr13 1.4006 * * N100 AK1 * 2302 403 AISI
24 IASC 4021 X20Cr13 1.4021 RNO * N320 AK2S * 2303 420 AISI
25 IASC 4031 X39Cr13 1.4031 * * * * * * A5.9 ER420
26 IASC 4057 X17CrNi16-2 1.4057 * * N350 AKINT * 2321 431 AISI
27 IASC 4301 X5CrNi18-10 1.4301 ANOXIN 2P * A500 AKV7 * 2332 304 AISI
28 IASC 4401 X5CrNiMo17-12-2 1.4401 ANOXIN 4NP * A120 AKV EXTRA7 * 2347 316 AISI

جمع ‌بندی

افرادی که با مهندسی و انواع آلیاژها و فولاد سروکار دارند، نام کلید فولاد را بارها شنیده‌ اند. کلید فولاد نام دایره‌ المعارف و کتاب جامعی درباره آلیاژهای مختلف و فولادها است که به یکسان ‌سازی استانداردهای 25 کشور دنیا می‌ پردازد. در این کتاب هر آلیاژ و هر نوعی از فولاد، کد مخصوص به خود را دارد. فرمت و قالب این کدها به‌ صورت D-XXX و یا YY-XXX است. افراد می ‌توانند با استفاده از این کدها به ‌راحتی استانداردهای مختلف را با هم تطبیق دهند و کدگشایی و معادل ‌سازی کنند.

سوالات و نظرات کاربرانشما کاربران عزیز میتوانید نظرات و سوالات خود را در این بخش ثبت کنید
بارگذاری مجدد