معرفی جدول اشتال

دسترسی سریع به محتوای این مطلب
جدول اشتال یکی از ابزارهای کلیدی و پرکاربرد در حوزه مهندسی عمران و ساختمانسازی است که اطلاعات جامعی درباره مقاطع فولادی استاندارد ارائه میدهد. این جدول به مهندسان و طراحان کمک میکند تا مشخصات فنی مقاطع مختلف از جمله وزن، ابعاد، مساحت سطح و ممان اینرسی را با دقت بالا محاسبه و استفاده کنند. آشنایی با این جدول و نحوه کار با آن، نه تنها به بهینهسازی طراحیها کمک میکند، بلکه اطلاعات مهمی از مشخصات مقاطع مانند ممان اینرسی، وزن دقیق و غیره ارائه داده است که حتی تخمین قیمت آهن را میسر کرده است. در ادامه با ما همراه باشید.
جدول اشتال چیست؟
جدول اشتال پروفیل و تیرآهن یک مرجع فنی استاندارد در مهندسی عمران و مکانیک است که مشخصات هندسی و مکانیکی انواع مقاطع فولادی ساختمانی را ارائه میدهد. این جدول توسط کلاوس اشتال، مهندس آلمانی، تدوین شده اطلاعات زیر با دقت بسیار بالا در جدول اشتال قابل بررسی است:
- مشخصات هندسی: شامل ابعاد مقاطع (ارتفاع، عرض، ضخامت بال و جان).
- مساحت سطح مقطع (A): برای محاسبه وزن و تنشها.
- وزن واحد طول (G): نشاندهنده وزن هر متر طول از پروفیل.
- شعاع ژیراسیون (r): برای ارزیابی پایداری مقاطع تحت فشار.
- ممان اینرسی (Ix, Iy): برای محاسبه مقاومت خمشی و پیچشی.
- مدول مقطع (Wx, Wy): برای ارزیابی تحمل بار خمشی.
این جدول برای مقاطع استاندارد مانند تیرآهن (I و H)، ناودانی، نبشی، لولهها و پروفیلهای بسته طراحی شده است و بر اساس استانداردهای DIN آلمان تنظیم شده است. استفاده از جدول اشتال به مهندسان کمک میکند تا با دقت بالا، مقاطع مناسب برای بارگذاریهای مختلف را انتخاب کرده و طراحیهای بهینه و ایمن انجام دهند.

نحوه استفاده از جدول اشتال چگونه است؟
برای استفاده صحیح از این جدول مانند جدول اشتال میلگرد، مراحل زیر را دنبال کنید:
- انتخاب نوع مقطع فولادی: ابتدا نوع مقطع مورد نیاز خود را مشخص کنید؛ مانند تیرآهن (I یا H)، ناودانی، نبشی یا لوله. هر نوع مقطع در جدول اشتال بخش خاص خود را دارد.
- مشخص کردن ابعاد یا استاندارد مقطع: ابعاد اولیه مانند ارتفاع، عرض، ضخامت بال یا جان را تعیین کنید. اگر استاندارد خاصی مد نظر دارید (مثلاً IPB یا IPE برای تیرآهنها)، به بخش مربوطه مراجعه کنید.
- یافتن مشخصات مورد نظر: در ستونهای جدول، مشخصات مختلف مقطع مورد نظر آمده است. در ادامه برخی از این مشخصات را معرفی میکنیم.
- مساحت سطح مقطع (A): برای محاسبه وزن و تنشها.
- وزن واحد طول (G): نشاندهنده وزن هر متر از مقطع.
- ممان اینرسی (Ix, Iy): برای بررسی مقاومت خمشی و پیچشی.
- شعاع ژیراسیون (r): برای ارزیابی پایداری.
- محاسبات طراحی و بارگذاری: با استفاده از اطلاعات جدول، پارامترهای طراحی مانند تنش، خمش یا کمانش را محاسبه کنید. به عنوان مثال، برای تعیین میزان تحمل یک تیر در برابر خمش، از ممان اینرسی و مدول مقطع استفاده میشود.
- بهینهسازی انتخابها: در صورت نیاز به کاهش وزن یا هزینه، مقاطع مشابه با مشخصات نزدیک را در جدول بررسی کنید و مناسبترین گزینه را انتخاب کنید.

یک مثال کاربردی:
فرض کنید برای یک تیر افقی به یک مقطع IPE نیاز دارید که طول آن 6 متر باشد و باری معادل 2 تن را تحمل کند. با مراجعه به جدول اشتال، ابتدا نوع تیرآهن (IPE) را انتخاب کرده و با توجه به ممان اینرسی و مدول مقطع، مقطعی را برمیگزینید که تحمل بار مورد نیاز را داشته باشد. سپس با استفاده از وزن واحد طول، وزن کل تیر را محاسبه میکنید.
ویژگیها و کاربردهای جدول اشتال
جدول اشتال همانند جدول اشتال ورق، یک مرجع فنی جامع است که ویژگیها و کاربردهای زیر را دارد.
ویژگیها:
- ارائه مشخصات هندسی مقاطع فولادی مانند تیرآهن، ناودانی، نبشی و لولهها.
- شامل اطلاعاتی نظیر مساحت سطح مقطع، وزن واحد طول، ممان اینرسی و شعاع ژیراسیون.
- تدوینشده بر اساس استانداردهای DIN آلمان.
کاربردها:
- انتخاب مقاطع مناسب در طراحی سازههای فولادی.
- محاسبه دقیق وزن و ابعاد پروفیلها برای برآورد هزینهها.
- ارزیابی مقاومت خمشی و پایداری مقاطع در تحلیلهای سازهای.
- استفاده در بازار آهن و فولاد برای تعیین وزن و قیمت پروفیلها.

عناصر موجود در جدول اشتال چگونه گروه بندی شدهاند؟
جدول اشتال تیرآهن و مقاطع فولادی را بر اساس نوع و ویژگیها گروهبندی میکند. این گروهبندیها شامل موارد زیر است:
- تیرآهنها (IPE, HEA, HEB, IPN): برای بارهای مختلف و سازههای گوناگون.
- ناودانی: برای تقویت تیرها و ستونها.
- نبشی (Angle): برای تقویت سازهها و جوشکاری.
- لولهها: برای کاربرد در لولهکشی و سازههای فولادی.
- ورق فولادی و تسمه: برای پوشش و سقفهای فولادی.
- میلگرد: برای تقویت بتن.
- پروفیلهای خاص (C, Z, T): برای نیازهای خاص پروژهها.
خلاصه مقاله
جدول اشتال ابزاری حیاتی در مهندسی عمران است که مشخصات فنی مقاطع فولادی مانند تیرآهن، ناودانی، نبشی و لولهها را ارائه میدهد. این جدول شامل اطلاعاتی چون ابعاد، وزن، مساحت سطح، ممان اینرسی و مدول مقطع است. استفاده از آن به مهندسان کمک میکند تا مقاطع مناسب برای پروژهها را انتخاب و طراحیهای ایمن و بهینه انجام دهند.
سوالات متداول
عناصر جدول اشتال بر اساس نوع مقطع فولادی به دستههای مشخصی مانند تیرآهن، ناودانی، نبشی، قوطی، لوله، و میلگرد تقسیم شدهاند. هر دسته شامل مقاطع با ابعاد، وزن، و ویژگیهای مکانیکی استاندارد است.

