3.5/5
2رای
این پســت برای شما مفیــد بود ؟
  • 5عالی بود
  • 3خوب بود
  • 2معمولی بود
  • 1بد بود

گسترش آپارتمان‌ نشینی در شهر ها و جایگزینی خانه‌ های ویلایی با مجتمع‌ های مسکونی چند طبقه که هر طبقه دارای چندین واحد است و وداع بسیاری از ساختمان‌ ها با حیاط، حیاط خلوت و نظایر آن، ضرورت و اهمیت وجود فضاهای نیمه ‌باز را در ساختمان‌ های امروزی، بیش از پیش ساخته است. فضای نیمه ‌باز به فضاهایی گفته می‌ شود که امکان دسترسی از داخل ساختمان را داراست و با هوای آزاد در ارتباط است؛ به‌ گونه ‌ای که حداقل یک وجه آن ها باز است.

تعریف و نحوه اجرای بالکن در ساختمان

تعریف بالکن در ساختمان

در این میان، بالکن‌ ها به عنوان یک فضای نیمه ‌باز یا اصطلاحا فضای تنفس آپارتمان‌ ها، قادرند تا حدی تنگناهای مربوط به مساحت محدود، هوای نا مناسب، کم‌ نور بودن و مانند آن را جبران کرده، حس دلنشین‌ تری برای اعضای خانواده فراهم نمایند. با این وجود، در گوشه و کنار شهر، شاهد احداث واحد های مسکونی با متراژ پایین بدون بالکن هستیم که مشکلات فراوانی برای ساکنان ایجاد می ‌کند. داشتن فضاهایی مانند بالکن و تراس به عنوان یکی از ملحقات ساختمان، یک مزیت ویژه محسوب می ‌شود و افراد هنگام خرید یک آپارتمان، خصوصا با مساحت‌ پایین ‌تر، اهمیت زیادی برای این فضا ها قائل هستند و آن را فاکتور مهمی در معامله مسکن می ‌دانند.

تفاوت بالکن تراس و ایوان

به اعتقاد زبان ‌شناسان، منشا واژه «بالکن»، به زبان ایتالیایی بر می‌ گردد و از این طریق به زبان‌ های انگلیسی، فرانسوی و روسی وارد شده با این حال، برخی معتقدند بالکن، ریشه فارسی دارد. بر اساس لغت‌ نامه دهخدا، بالکن به احتمال زیاد، از ریشه فارسی «بالا خانه» اقتباس شده است. نکته دیگر در خصوص واژه‌ شناسی بالکن، شباهت‌ ها و تفاوت‌ های معنایی آن با «تراس»، «بهار خواب» و «ایوان» است.
ایوان، تراس و بالکن که همگی از انواع فضاهای نیمه ‌باز محسوب می‌ شوند، فضاهای مسکونی را بالاتر از فضای بیرون قرار می ‌دهند که با حضور در این فضاها، می‌ توان تسلط مناسبی بر حیاط یا منظره بیرونی داشت و از زیبایی آن بهره‌ مند شد. علی‌ رغم این وجه تشابه، اگرچه ممکن است برخی اوقات این مفاهیم به جای یکدیگر به‌ کار روند، اما بین آن ها تفاوت هایی وجود دارد که در ادامه به آن پرداخته ایم.

بالکن چیست؟

«بالکن» که به آن ایوانک نیز می ‌گویند، بر اساس مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان، به عنوان یکی از انواع فضاهای نیمه ‌باز، ﺳﻄﺤﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ از دو ﯾﺎ ﺳﻪ ﻃﺮف ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ در ﻣﺠﺎورت ﻫﻮاي آزاد ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و زیر آن به وسیله فضای بسته‌ ای اشغال نشده باشد. بر همین اساس، بالکن کم‌ عرض بالکنی است با عرض کمتر از ۰٫۵۰ متر و حداکثر با طولی برابر با اندازه عرض پنجره‌ ای که تا کف امتداد دارد. به تعبیر دیگر، بالکن بخشی از الحاقات آپارتمان ‌ها و فضای مسقف ساختمان است که حداقل یک طرف آن رو به فضای بیرونی قرار دارد. البته گاهی دو طرف یا سه طرف آن، باز و رو به فضای مجاور است. در این فضا، قسمت‌ های بسته شامل نیم‌ دیوار، نرده یا ترکیب آن با دیوار می باشد. بنابراین بالکن، بخشی از یک ساختمان محسوب می‌ شود که معمولا از دیوار های آن بیرون زده است.

معنی تراس چیست؟

«تراس»، واژه نزدیک به بالکن است که در زبان فارسی از آن به بهار خواب تعبیر می‌ شود اما از دیدگاه معماری، فضای الحاق ‌شده به آپارتمان و غیر مسقف است و جزء مشاعات محسوب می‌ شود. طبق تعریف مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان، تراس یا مهتابی، سطح روبازی از ساختمان است که بام، بخش ‌هایی از طبقه زیرین است. نکته حایز اهمیت اینکه مساحت تراس ‌ها در محاسبه مساحت آپارتمان ‌ها منظور نمی ‌شود در حالی که مساحت بالکن در مساحت واحد مسکونی محاسبه می‌ شود. گاهی قسمتی از یک بالکن معمولا در طبقه اول، غیر مسقف است که در این حالت آن قسمت غیر مسقف، تراس و قسمت مسقف، بالکن نامیده می‌ شود.

تفاوت بهارخواب و ایوان

معنی ایوان چیست؟

«ایوان»، طبق تعریف مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان، فضایی مسقف است که از یک طرف با هوای آزاد به طور مستقیم ارتباط دارد. به تعبیر دیگر، ایوان، جایگاهی برای نشستن بلند‌تر از اطراف خود است که معمولا در بخش بیرونی ساختمان ‌های مسکونی ساخته می ‌شود. البته در آپارتمان‌ ها غالبا با ایوان سروکار نداریم. ایوان یکی از مهم‌ ترین فضاهای معماری ایرانی است که نوع بدون سقف آن «بهار‌خواب» و نوع دیگر با ستون ‌های متعدد در جلو و ارتفاعی برابر سقف و عرض کم، «رواق» نام دارد. در ایوان که الگوی خود را از چادرهای بیابان‌ گرد اشکانیان گرفته‌، فقط از در ورود و خروج‌، امکان تردد وجود دارد.

معایب بالکن شیشه ای

بالکن با همه محاسن آن، به دلیل باز و بسته ‌شدن آن در طول روز، با مشکلاتی مانند هدر رفتن انرژی هنگام سرما، آلودگی منزل به‌ خاطر جمع شدن باران و گرد و خاک، و نیز نا امنی بابت حضور و بازی بچه‌ ها، مواجه است. همچنین در فصول سرد سال، به دلیل سرمای زیاد، امکان استفاده از فضای بالکن، سلب یا محدود می‌ شود. با همه این معضلات، استفاده از بالکن به عنوان فضای تهویه هوای منزل، خشک کردن لباس‌ ها به‌ ویژه در آپارتمان‌ های کوچک و قرار دادن وسایل خاص که هر چند وقت یک‌ بار نیاز به آن احساس می‌ شود، مانند نردبان، صندلی و… اهمیت ویژه ‌ای دارد.

قوانین و ضوابط احداث بالکن

احداث بالکن در گذرها بر مبنای طرح تفصیلی است و هنگام ساخت‌ و ساز باید ضوابط آن رعایت شود. در این رابطه، در گذر های ۱۰ تا ۱۲ متر با لحاظ چهار متر ارتفاع، می ‌توان ۵۰ سانتی‌ متر بالکن با مجوز شهرداری احداث کرد. در گذر های ۱۲ تا ۲۰ متر با رعایت چهار متر ارتفاع، ۸۰ سانتی ‌متر بالکن و در گذر های ۲۰ متر به بالا، با رعایت چهار متر ارتفاع، احداث ۱۲۰ سانتی‌ متر بالکن بلا مانع است. در غیر این صورت، در کمیسیون ماده ۱۰۰، رای به تخریب بالکن احداث‌ شده، داده می‌ شود.

در محاسبه سطح زیر بنای ایوان و بالکن در صورتی که از یک طرف بسته باشد، ۱٫۲ مساحت آن و چنانچه طرفین بسته باشد ۲٫۳ مساحت آن و چنانچه تمام جهت ‌های آن به وسیله دیواره شیشه یا شبکه مسدود شده باشد، تمام سطح آن جزء زیر بنا محسوب می‌ شود.

همچنین در خصوص رابطه بین مساحت آپارتمان و میزان مورد نیاز بالکن باید گفت این امر باید طبق طرح تفصیلی شهر ها مد نظر قرار گیرد. مثلا بر اساس ضوابط معاونت شهر سازی شهرداری اصفهان، آپارتمان با وسعت کمتر از ۱۰۰ متر مربع حداقل سه متر مربع بالکن، آپارتمان با مساحت ۱۰۰ تا ۲۰۰ متر مربع حداقل ۴٫۵ متر مربع بالکن و آپارتمان با مساحت ۲۰۰ متر مربع و بیشتر، حداقل ۶ متر مربع بالکن باید داشته باشد.

بر همین اساس، ارتفاع استاندارد برای نرده ‌‌های جلوی بالکن حداقل ۱۲۰ سانتی‌ متر است. نرده‌‌ ها باید به صورت یک تکه و بدون پله طراحی شوند و نباید به ‌گونه‌ای باشد که بچه ‌ها بتوانند خود را روی آن آویزان کنند. همچنین اگر کف‌‌ پوش بالکن، سنگ یا سرامیک باشد، به ‌راحتی قابل تمیز کردن است.

بر اساس مصوبه کمیسیون ماده پنج در گذر های با عرض ۱۰ تا ۱۲ متر، مالکان ساختمان‌ ها می‌ توانند از طبقه دوم روی پیلوت ۸۰ سانتی‌ متر، در گذرهای ۱۲ تا ۲۰ متر از طبقه دوم روی پیلوت ۱۰۰ سانتی ‌متر و در گذرهای با عرض ۲۰ متر نیز از طبقه دوم روی پیلوت ۱۲۰ سانتی‌ متر، بالکن احداث کنند. بنابراین احداث بالکن در گذرهای کمتر از ۱۰ متر ممنوع است.

ضوابط بالکن و تراس

ضوابط بالکن و تراس

در بندهای ۱۸، ۱۹ و ۲۰ دستورالعمل تفکیک آپارتمان ‌ها، ضوابط مربوط به طراحی بالکن و تراس ذکر شده که با توجه به اهمیت آن عینا ذکر می‌ شود:

بر اساس بند ۱۸ با عنوان غیر مشاعات، «در ضوابط طراحی معماری بالکن و تراس، بالکن غیر مسقف (تراس یا ایوان) که در فضای حیاط و یا شارع، پیشرفتگی دارد اعم از اینکه در گواهی پایان کار هم منظور شده یا نشده باشد و راه دسترسی به آن برای سایر طبقات وجود ندارد و عرفا هم جزء بنا است، متعلق به آپارتمانی است که به آن متصل و دارای دسترسی است، لکن نیاز به ذکر حدود در صورت مجلس تفکیکی ندارد و باید بعد از تعریف آپارتمان، جمله به انضمام تراس یا بالکن غیر مسقف به مساحت … متر مربع قید گردد.»

در بند ۱۹ با عنوان مشاعات نیز آمده است: «تراس‌ هایی که راه عبور جداگانه دارد و سقف بام طبقه زیرین است و تاسیسات روی آن نصب است، طبق گواهی پایان کار با مساحت در قسمت مشاعات ذکر شود.»

در بند ۲۰ نیز این‌ گونه ذکر شده است: « در ضوابط طراحی معماری بالکن و تراس، قسمت هایی که برای استفاده اختصاصی تشخیص داده نشده و یا در اسناد مالکیت ملک اختصاصی یک یا چند نفر از مالکین تلقی نشده، از قسمت های مشترک محسوب می‌شود مگر آنکه تعلق آن به قسمت معینی بر طبق عرف و عادات محل مورد تردید نباشد. بنابراین می ‌توان حق استفاده از کف تراسی که سقف بام طبقه زیرین و متصل به طبقه فوقانی و راه دسترسی آن از طبقه مزبور است و فاقد نصب تاسیسات از قبیل کولر یا لوله بخاری و غیره می ‌باشد و سایر مالکین آپارتمان‌ ها هم به آن دسترسی ندارند به طبقه متصل که راه دسترسی به آن دارد، اختصاص داد، لکن این حق باید در قسمت مشاعات صورت مجلس تفکیکی و سند انتقال و سند مالکیت طبقه مزبور با قید اینکه مالک طبقه متصل به تراس، حق احداث بنا و تغییر وضعیت را ندارد، مرقوم گردد.»

جریمه عدم رعایت قوانین بالکن

بر اساس تبصره چهار ماده ۱۰۰، چنانچه بالکن، بدون پروانه بنا شود به میزان یک دهم ارزش معاملاتی ساختمان و به خاطر تراکم مازاد نیز یک دوم تا سه برابر ارزش معاملاتی ساختمان جریمه می‌ شود. در حال حاضر در کمیسیون ماده ۱۰۰، چنانچه مالک بدون مجوز یا بر خلاف پروانه، بالکن با مشخصات اعلام شده احداث نماید جریمه یا رای تخریب صادر می شود. همچنین عوارض پیش ‌آمدگی بالکن، جزء عوارض صدور پروانه ساختمانی است.

طراحی داخلی بالکن کوچک

طراحی داخلی بالکن کوچک

اگر چه برخی بالکن ‌ها آن‌ قدر کوچک هستند که با استفاده از آن ها شاید بتوان نفسی تازه کرد، اما در صورت داشتن بینش خلاقانه می ‌توانید به طراحی و دیزاین یک بالکن زیبا و فانتزی در فضای محدود یا کمی بزرگ‌ تر با صرف هزینه پایین بیندیشید.

ایجاد فضای نشیمن در بالکن‌ هایی که چشم‌ انداز زیبا دارد، استفاده از میز و صندلی، چهار پایه کوچک یا تاشو و ترجیحا ضد آب، استفاده از لامپ یا رشته ‌های نوری، رنگ کردن حباب‌ لامپ‌ ها، ریسه‌ های نوری و به‌ کار بردن وسایل تزئینی رنگی برای نور پردازی از جمله اقدامات در زمینه طراحی داخلی بالکن است که می ‌تواند حس خوشایندی را در این فضای کوچک و روحیه‌ شما ایجاد کند.

یکی دیگر از نکات در خصوص طراحی دکوراسیون بالکن، ایجاد فضایی برای حریم شخصی و نیز ایمنی بالکن است. برای این منظور، استفاده از پرده‌ هایی مانند شید های بیرونی و شیشه بالکن‌ ها با قابلیت باز و بسته و جمع شدن بسیار موثر است. البته هزینه آن را هم باید در نظر داشته باشید با این وجود برخی معتقدند نباید با پوشاندن جلوی بالکن‌ با پرده، حصیر، شیشه یا مانند آن، خود را از نعمت هوای آزاد محروم کرد.

همچنین استفاده از گل‌ و گیاه در فضای بالکن و پانل ‌های مشبک برای گیاهانی که نیازمند نور خورشید هستند، از رایج ‌ترین روش‌ های زیبا سازی و چشم‌ نوازی آن است. البته باید توجه داشت کنار دیوار برای قرار دادن گیاهانی مناسب است که به سرما حساسیت دارند. همچنین می‌ توانید از گلدان ‌هایی که شیار عمیقی در وسط آن ها وجود دارد، استفاده کنید؛ بدین صورت که شیار این گلدان را روی نرده بالکن قرار داده و برای زیبایی فضای بیرونی منزل، دو نوع گل در دو طرف گلدان‌ های زیبا بکارید. در مجموع بالکن‌ های دنج و کوچک با استفاده از وسایل تزئینی ساده، کاربردی و رنگی، ظاهر بهتری دارند.

با این توصیف، بالکن در صنعت ساخت‌ و ساز، برای فعالان حوزه ساختمان از نظر تاثیرات اقتصادی آن بر فروش یک واحد مسکونی و برای خریداران و فروشندگان یک آپارتمان از نظر داشتن یک فضای نیمه ‌باز برای استفاده‌ مناسب از جمله نفس کشیدن در هوای آزاد و یا حتی خشک کردن لباس‌ ها کارکرد ویژه ‌ای دارد. البته تا زمانی که قانون ممنوعیت پهن کردن لباس در بالکن‌ ها، در کشور وضع نشده باشد، می‌ توانید از آن بهره ‌مند شوید زیرا بر اساس قوانین وضع‌ شده توسط دولت ترکمنستان در سه سال قبل، افرادی که در بالکن منازل خود، لباس پهن کنند، ۴۰۰ منات معادل ۱۱۴ دلار (بر اساس قیمت دلار در سال ۱۳۹۶) جریمه می ‌شوند.

۳٫۵
۲رای
این پســت برای شما مفیــد بود ؟
  • ۵عالی بود
  • ۳خوب بود
  • ۲معمولی بود
  • ۱بد بود
پیشنهاد می کنیم مطالعه کنید
0
سوالات و نظرات کاربران
نمایش موافق ترین ها
    0
    سوالات و نظرات کاربران
    اختیاری
    اشتراک گذاری