راههای اصولی از بین بردن زنگ زدگی آهن

فلز آهن به دلیل خواص ویژه و استحکام بالایی که دارد در اکثر صنایع مورد توجه بوده و کاربرد آن را در زندگی روزانه نیز می‌توان مشاهده کرد. با این حال مشکل زنگ زدگی این فلز کار با آن را کمی پیچیده نموده است و در صورت نداشتن پوشش به راحتی در محیط مرطوب، دچار خوردگی می‌شود. با زنگ زدن این فلز، لایه‌ای به رنگ قهوه‌‎ای یا نارنجی بر روی آن تشکیل شده که سبب از بین رفتن کارایی آن می‌گردد. به همین دلیل در بسیاری از صنایع علاوه بر بررسی قیمت آهن، به موضوع مقاومت در برابر زنگ ‌زدگی نیز توجه ویژه ‌ای می‌ شود.

از این جهت بسیار مهم است که ابزار و وسایل آهنی و فولادی از زنگ‌ زدگی زدوده شوند و این کار بسته به نوع قطعه زنگ ‌زده، متفاوت انجام می‌شود. روش‌های متعدد صنعتی و خانگی برای از بین بردن زنگ زدگی زیاد آهن وجود دارد که انتخاب هرکدام به اندازه قطعه و میزان زنگ ‌زدگی آن بستگی دارد. در مقاله قبل در خصوص روش جلوگیری از زنگ زدن میلگرد بحث کردیم. در ادامه بعد از بحث درباره دلایل زنگ ‌زدگی و تاثیر آن بر ابزار مختلف به معرفی تعدادی از روش‌های کاربردی برای زدودن زنگ آهن در صنعت می‌‌ پردازیم.

از بین بردن زنگ آهن در خانه

همانطور که در مقدمه ذکر کردیم فلز آهن هنگام قرارگیری در محیط مرطوب به راحتی با اکسیژن هوا واکنش داده و بر روی سطح خود اکسید آهن یا در اصطلاح رایج زنگ آهن تشکیل می‌ دهد. اکسیژن هوا به تنهایی نمی‌تواند سبب زنگ زدگی آهن شود و به رطوبت نیز نیاز دارد به همین دلیل امکان اکسید شدن آهن در محیط‌های مرطوب بیشتر است.

از دیگر عوامل موثر بر زنگ زدگی آهن که سرعت انجام واکنش اکسیداسیون را افزایش می‌ دهد، می‌توان به آب شور، مواد اسیدی و دی‌ اکسید کربن اشاره کرد. در چنین شرایطی، انتخاب درست ‌ترین راه‌ های از بین بردن زنگ ‌زدگی آهن اهمیت زیادی دارد، زیرا در محیط‌ های مرطوب یا شور، حتی امکان از بین‌ بردن زنگ ‌زدگی زیاد نیز دشوارتر می‌ شود. برای جلوگیری از این اتفاق، باید ابزاری آهنی یا فولادی به خوبی توسط پوشش‌‌های مختلف به زنگ ‌زدگی مقاوم شوند. برخی از متخصصان توصیه می ‌کنند علاوه بر پوشش‌ دهی، آشنایی با نحوه از بین بردن زنگ ‌زدگی آهن و استفاده از روش‌ هایی مانند رنگ ‌زدایی و پرداخت سطح فلزات در جدول نیز مؤثر خواهد بود.

از همین رو آهن را با عناصر مختلف آلیاژی کرده و یا از پوشش‌ های گالوانیزه و حفاظتی برای عایق کردن آن استفاده می‌ کنند. برای مثال میلگردهای آلیاژی که مقاومت بالاتری نسبت به زنگ زدگی دارند با توجه به نوع چند دسته مختلف مثل میلگرد آلیاژی ck45، میلگرد vcn، میلگرد mo40 و … را شامل می‌‌ شود. میلگرد ck45 در صنایع، کاربرد بسیاری دارند. برای مشاهده قیمت میلگرد ck45 به لینک فوق مراجعه نمایید. در ادامه با روش های مختلف از بین بردن زنگ آهن در خانه آشنا خواهیم شد.

از بین بردن زنگ زدگی فلزات با نوشابه

یکی از روش های رایج برای از بین بردن زنگ زدگی فلزات با نوشابه استفاده از خاصیت اسیدی نوشابه های گازدار است. اسید فسفریک موجود در نوشابه می تواند بخشی از لایه زنگ را حل کرده و باعث نرم شدن آن شود. برای این کار معمولا قطعه فلزی چند ساعت داخل نوشابه قرار می گیرد و سپس با فرچه یا سمباده تمیز می شود.

این روش بیشتر برای زنگ زدگی های سطحی مناسب است و در قطعات کوچک یا ابزارهای فلزی کاربرد دارد. البته برای زنگ زدگی شدید، استفاده از محلول از بین بردن زنگ زدگی یا مواد تخصصی نتیجه بهتری خواهد داشت.

از بین بردن زنگ زدگی با جوش شیرین

استفاده از جوش شیرین یکی از روش های ساده و کم هزینه برای از بین بردن زنگ زدگی آهن در خانه محسوب می شود. در این روش، جوش شیرین با مقدار کمی آب مخلوط شده و به شکل خمیر روی سطح زنگ زده قرار می گیرد. پس از چند دقیقه می توان سطح را با برس یا اسفنج تمیز کرد.

روش از بین بردن زنگ زدگی آهن با جوش شیرین برای سطوحی که زنگ زدگی کمی دارند بسیار مناسب است و به سطح فلز آسیب زیادی وارد نمی کند. این روش برای پاک کردن زنگ اهن از ابزارها و قطعات فلزی کوچک کاربرد فراوانی دارد.

از بین بردن زنگ زدگی با بنزین

در برخی موارد از بنزین برای نرم کردن چربی و آلودگی های روی سطح فلز استفاده می شود تا فرآیند از بین بردن زنگ زدگی با بنزین راحت تر انجام شود. بنزین به تنهایی قدرت زیادی در حل زنگ ندارد، اما می تواند به تمیز شدن سطح کمک کند.

به دلیل اشتعال پذیری بالا، استفاده از این روش باید با احتیاط کامل و در محیط دارای تهویه مناسب انجام شود. معمولا پس از استفاده از بنزین، از برس سیمی یا پاک کننده زنگ آهن برای حذف لایه زنگ استفاده می شود.

گازوئیل برای زنگ زدگی

گازوئیل نیز یکی از موادی است که برای نرم کردن زنگ و روان سازی قطعات فلزی استفاده می شود. این ماده می تواند نفوذ مناسبی در لایه های زنگ داشته باشد و جدا کردن زنگ را آسان تر کند.

در برخی پروژه ها برای رفع زنگ زدگی میلگرد یا قطعات فلزی قدیمی، ابتدا سطح را به گازوئیل آغشته می کنند و سپس با برس سیمی عملیات تمیزکاری انجام می شود. این روش بیشتر برای زنگ های سطحی و قطعات صنعتی کاربرد دارد.

از بین بردن زنگ زدگی با سرکه

سرکه سفید یکی از موثرترین مواد خانگی برای از بین بردن زنگ زدگی با سرکه محسوب می شود. خاصیت اسیدی سرکه باعث می شود لایه های زنگ به مرور نرم شده و از سطح فلز جدا شوند. معمولا قطعه فلزی چند ساعت داخل سرکه قرار می گیرد و سپس تمیز می شود.

این روش برای از بین بردن زنگ آهن از ابزارها، پیچ و مهره ها و قطعات کوچک بسیار کاربردی است. در بسیاری از مواقع، سرکه به عنوان یک مایع پاک کننده زنگ آهن طبیعی و کم هزینه شناخته می شود.

اسید اگزالیک برای زنگ زدگی

اسید اگزالیک یکی از مواد شیمیایی قوی برای حذف زنگ از سطوح فلزی است و در بسیاری از محصولات صنعتی ضد زنگ استفاده می شود. این ماده می تواند زنگ های قدیمی و عمیق را تا حد زیادی از بین ببرد.

در استفاده از این روش باید نکات ایمنی رعایت شود؛ زیرا اسید اگزالیک یک ماده شیمیایی قوی است. معمولا برای از بین بردن زنگ زدگی اهن در تجهیزات صنعتی یا قطعات فلزی سنگین از این روش استفاده می شود.

از بین بردن زنگ زدگی با روغن ترمز

روغن ترمز می تواند باعث نرم شدن لایه های زنگ روی سطح فلز شود و تمیزکاری را آسان تر کند. این روش بیشتر برای قطعات مکانیکی و ابزارهای فلزی کاربرد دارد.

در برخی مواقع، افراد برای پاک کردن زنگ آهن از قطعات خودرو یا ابزارهای صنعتی، از روغن ترمز در کنار برس سیمی استفاده می کنند. البته این روش برای زنگ زدگی شدید، به اندازه مواد تخصصی ضد زنگ موثر نیست.

از بین بردن زنگ زدگی با جوهر نمک

جوهر نمک یکی از قوی ترین مواد مورد استفاده برای حذف زنگ محسوب می شود و می تواند لایه های ضخیم زنگ را در مدت کوتاهی از بین ببرد. این ماده معمولا برای از بین بردن زنگ زدگی درب حیاط، تجهیزات فلزی و سطوح زنگ زده سنگین استفاده می شود.

با وجود قدرت بالا، استفاده از جوهر نمک نیاز به رعایت کامل نکات ایمنی دارد؛ زیرا این ماده خورنده است و ممکن است به سطح فلز آسیب وارد کند. در بسیاری از موارد، پس از استفاده از جوهر نمک از اسپری از بین بردن زنگ زدگی یا پوشش ضد زنگ برای محافظت از سطح استفاده می شود.

زنگ زدایی آهن با سیب زمینی

سیب زمینی به دلیل داشتن اسید اگزالیک یک روش جالب برای رفع زنگ زدگی آهن به شمار می رود. کافی است سطح برش خورده سیب زمینی را روی ناحیه زنگ زده بمالید تا به تدریج زنگار از بین برود. این روش بیشتر برای از بین بردن زنگ زدگی آهن در خانه یا وسایل کوچک به کار می رود.

هرچند برای از بین بردن زنگ زدگی زیاد کارایی چندانی ندارد. اما برای ابزار و وسایل ظریف، یک راه ساده و طبیعی برای پاک کردن زنگ آهن محسوب می شود. بعضی ‌ها حتی در آموزش از بین بردن زنگ‌ زدگی آهن در خانه، این ترفند طبیعی را کنار سرکه و جوش شیرین توصیه می ‌کنند.

زنگ زدگی آهن را چگونه از بین ببریم؟

برای پاک كردن زنگ زدگي اهن روش‌ های گوناگونی وجود دارد که از راهکارهای ساده خانگی تا روش ‌های صنعتی متغیر هستند. استفاده از جوش شیرین، سرکه یا حتی نوشابه می ‌تواند در از بین بردن زنگ آهن در وسایل کوچک کاربرد داشته باشد. در مقابل، روش ‌هایی مانند سندبلاست و اسید شویی برای زنگ زدایی و پرداخت سطح فلزات در مقیاس بزرگ به کار می ‌روند. همچنین حلال زنگ آهن یا اسپری‌ های آماده راه‌ حل سریع و قابل دسترس محسوب می ‌شوند. انتخاب روش مناسب همواره به میزان خوردگی و شرایط قطعه بستگی دارد. در هر حالت هدف اصلی از بین بردن زنگ زدگی آهن و بازگرداندن کارایی قطعه است.

رفع زنگ زدگی آهن

آهن به دو صورت مخرب و پایدار زنگ می زند. در نوع اول هنگام زنگ زدگی یک لایه اکسید بر روی فلز ایجاد شده و به لایه های زیرین اجازه خورده شدن نمی دهد. در نوع دوم خوردگی به لایه های زیرین منتقل شده و سبب شکستگی قطعه می گردد و در اسرع وقت نیاز به رسیدگی دارد. در اثر انجام واکنش های شیمیایی بر روی سطح آهن در محیط خورنده، ترکیب شیمیایی این فلز تغییر کرده و سطح آن اکسید می گردد. به همین دلیل همواره این سؤال وجود دارد که چه چیزی زنگ آهن را از بین می برد و بهترین روش از بین بردن زنگ زدگی آهن کدام است.

چنانچه اکسید آهن از روی آن پاک نشود به لایه های زیرین نفوذ نموده و موجب شکستگی کامل قطعه می گردد. برای مثال در ماشین آلات صنعتی که قیمت بالایی دارند، چنانچه ابزارآلات آن ها دچار زنگ زدگی شوند، در نهایت نیاز به ترمیم خوردگی آهن یا حتی تعویض قطعه خواهند داشت. در این شرایط آشنایی با آموزش از بین بردن زنگ زدگی آهن می تواند نقش پیشگیرانه داشته باشد و هزینه های تعمیر را کاهش دهد.

با زنگ زدن چرخ دنده ها کارکرد ماشین متوقف شده و دیگر نمی توان از آن استفاده نمود. پدیده زنگ زدگی در سایر فلزات به غیر از آهن نیز رخ داده ولی فرآیند آن متفاوت بوده و نام دیگری خواهد داشت. برای پاک کردن زنگ زدگی آهن روش های عملی و کاربردی زیادی مورد استفاده قرار می گیرد که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سندبلاست (یا همان زنگ‌ زدایی و پرداخت سطح فلزات از طریق پاشیدن شن به کمک هوای فشرده در جدول)
• شات بلاست
• واتر جت
• لیزر زنگ آهن
• اسید شویی
• الکترولیز و غیره در کنار این‌ ها، روش‌هایی مثل استفاده از عوامل شیمیایی نظیر حذف زنگ‌ زدگی عامل کلات یا حتی کاربرد عامل کلات برای از بین بردن زنگ ‌زدگی در شرایط خاص مطرح هستند.

البته روش های دیگری مثل اسیدشویی یا استفاده از شوینده های مختلف نه تنها در صنعت بلکه برای زدودن زنگ آهن در خانه نیز مورد استفاده قرار می گیرند. در ادامه به طور مفصل درباره روش های از بین بردن زنگ زدگی آهن در مقیاس های مختلف و حتی راهکارهایی برای از بین بردن زنگ زدگی از روی آهن یا قطعات خاص مثل زنجیر و از بین بردن زنگ زدگی موتور سیکلت صحبت خواهیم کرد تا بدانید دقیقا چگونه زنگ زدگی زنجیر را از بین ببریم و بهترین طریقه از بین بردن زنگ زدگی آهن در هر شرایط چیست.

دلایل ایجاد زنگ زدگی آهن

زنگ زدگی آهن بر اثر واکنش رطوبت و اکسیژن با سطح فلز ایجاد می‌ شود و همین فرآیند به مرور زمان باعث تخریب ساختار فلز می ‌گردد. در محیط ‌های مرطوب یا شور این واکنش سریع ‌تر رخ داده و حتی امکان از بین بردن زنگ زدگی زیاد نیز دشوارتر می‌ شود. وجود اسیدها یا دی ‌اکسید کربن نیز شرایط را برای تشدید خوردگی فراهم می‌ کند. به همین دلیل شناخت دلایل اصلی زنگ بر آهن می ‌تواند کمک کند روش‌ های مناسب ‌تری برای ترمیم خوردگی آهن انتخاب شود. در واقع، آگاهی از عوامل ایجاد زنگ ‌زدگی نخستین گام برای پیشگیری و رفع زنگ زدگی آهن به شمار می ‌رود.

با کنترل میزان شتاب جریان هوا و مواد ساینده می توان ضخامت های مختلفی از زنگ آهن را از روی سطوح پاک نمود. در این روش از مواد شیمیایی استفاده نمی شود و با استفاده از آن می توان طیف وسیعی از مواد زائد را از میان برد. با وجود مزایای بی شمار روش سندبلاست در زدودن زنگ آهن، در این روش ممکن است سطح هنگام انجام عملیات دچار آسیب شود. همچنین تنفس ذرات ساینده موجود در فضا نیز در هنگام کار برای سلامتی فرد ضرر دارد؛ از این رو روش سندبلاست نیز دارای معایبی بوده که باید هنگام انتخاب به آن دقت نمود. این روش برای همه سطوح، به خصوص سطوح نرم، مورد استفاده قرار نمی گیرد.

پاک كردن زنگ زدگی آهن

برای پاک كردن زنگ زدگي اهن روش‌ های گوناگونی وجود دارد که از راهکارهای ساده خانگی تا روش ‌های صنعتی متغیر هستند. استفاده از جوش شیرین، سرکه یا حتی نوشابه می ‌تواند در از بین بردن زنگ آهن در وسایل کوچک کاربرد داشته باشد. در مقابل، روش ‌هایی مانند سندبلاست و اسید شویی برای زنگ زدایی و پرداخت سطح فلزات در مقیاس بزرگ به کار می ‌روند. همچنین حلال زنگ آهن یا اسپری‌ های آماده راه‌ حل سریع و قابل دسترس محسوب می ‌شوند. انتخاب روش مناسب همواره به میزان خوردگی و شرایط قطعه بستگی دارد. در هر حالت هدف اصلی از بین بردن زنگ زدگی آهن و بازگرداندن کارایی قطعه است.

سندبلاست آهن

سندبلاست یکی از روش‌های مطرح و کاربردی برای رفع زنگ زدگی آهن است که زیر مجموعه روش ساب پاشی است. در روش ساب پاشی، پاکسازی سطحی، توسط ساینده‌های طبیعی و با استفاده از فشار بالای هوا انجام می‌شود. در روش سندبلاست که در واقع نوعی ساب پاشی است، شن و ماسه با فشار بالای هوا به سطح مقطع موردنظر پرتاب می‌گردند.

در واقع هوا به عنوان منبع نیرو عمل کرده و ذرات ساینده که شن و ماسه هستند را به سطح آهن زنگ زده پرتاب می‌نماید تا از این طریق اکسیدهای آهن بر روی سطح آن زدوده شوند. روش سندبلاست یک روش قدیمی برای از بین بردن مواد زائد مانند گرد و غبار، روغن و گریس از روی سطوح بوده که امروزه برای از بین بردن زنگ زدگی آهن نیز استفاده می‌گردد.

همچنین از این روش تمیزکاری برای آماده کردن سطوح جهت رنگ‌ آمیزی استفاده می‌کنند. سندبلاست یکی از محبوب‌ترین روش‌های زدودن زنگ آهن از سطوح مختلف بوده که در این راستا از مواد طبیعی مانند سیلیس و اکسید فلزات در اندازه‌‌های متفاوت بهره می‌‌گیرد.

با کنترل میزان شتاب جریان هوا و مواد ساینده می‌توان ضخامت‌های مختلفی از زنگ آهن را از روی سطوح پاک نمود. در این روش از مواد شیمیایی استفاده نمی‌شود و با استفاده از آن می‌توان طیف وسیعی از مواد زائد را از میان برد. با وجود مزایای بی‌شمار روش سندبلاست در زدودن زنگ آهن در این روش ممکن است سطح، هنگام انجام عملیات پاره شود. همچنین تنفس ذرات ساینده موجود در فضا نیز در هنگام کار برای سلامتی فرد ضرر دارد؛ از این رو روش سندبلاست نیز دارای معایبی بوده که باید هنگام انتخاب به آن دقت نمود. این روش برای همه سطوح به ‌خصوص سطوح نرم مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.

روش شات بلاست

شات بلاست یکی‌دیگر از روش‌های محبوب برای زدودن زنگ آهن بوده که ماهیتی شبیه به سندبلاست داشته و در دسته روش‌های ساب پاشی قرار می‌گیرد. در واقع تنها تفاوت این روش و سندبلاست در مواد ساینده مورداستفاده است. در این روش به جای استفاده از شن و ماسه، از ساچمه‌های فلزی سیلیسی برای از بین بردن زنگ اهن استفاده می‌ گردد. استفاده از ساچمه‌ های فلزی در این روش باعث شده که لایه‌ های ضخیم‌ تری از اکسیدآهن برطرف گردد. در نتیجه نسبت به روش سندبلاست طیف کاربرد بیشتری را به خود اختصاص می‌دهد. علاوه بر اینکه با این روش می‌توان اکسیدهای آهن بر روی قطعات را از بین برد برای بهبود سختی و ایجاد سطوح هموار نیز می توان از آن استفاده کرد. سندبلاست را می‌توان برای قطعات کوچک استفاده کرد ولی این روش به دلیل فشار بالایی که به قطعه وارد می‌کند، تنها برای قطعات بزرگ قابل استفاده است.

زنگ زدایی آهن با واترجت

در روش واترجت همانطور که از نامش پیداست، برای از بین بردن زنگ آهن از آب با فشار زیاد استفاده می‌شود. دستگاه واترجت دارای یک نازل فشار قوی بوده که فشار آب را به انرژی مکانیکی تبدیل کرده و از این رو می‌تواند به راحتی اکسید آهن را از روی فلز بزداید. بقیه اجزای تشکیل دهنده واترجت شامل پمپ فشار قوی، شیلنگ فشار قوی، گان اسپری آب فشار قوی، فیلتر، پمپ بوستر است. در این روش ابتدا میزان فشار آب با نسبت بسیار زیادی افزایش یافته و پس از عبور از فیلترها با فشار بسیار زیادی پرتاب می‌گردد.

این فشار زیاد آب توانایی زدودن زنگ آهن را به راحتی خواهد داشت. در واقع می ‌توان گفت واترجت یکی از کاربردی ‌ترین روش‌ ها در زنگ ‌زدایی و پرداخت سطح فلزات است، زیرا بدون استفاده از مواد شیمیایی سطح فلز را تمیز کرده و برای رنگ‌ آمیزی یا پوشش‌ دهی آماده می‌ سازد. کنترل فشار در این روش از اهمیت بالایی برخوردار بوده و نیاز به نیروی متخصص خواهد داشت

لیزر زنگ آهن

استفاده از لیزر برای پاک کردن زنگ آهن از روی سطوح، امروزه به یکی از بروزترین روش ها تبدیل گشته است که با مصرف میزان کمی انرژی قادر به انجام این کار است. روش‌های ذکر شده در بالا روش‌هایی ساده بوده که برای سطوحی در دماهای پایین و معمولی مورداستفاده قرار می‌ گیرند ولی در روش لیزر می‌ توان ابزاری که در دماهای بالا کار می‌ کنند مانند موتورهای جت را نیز زنگ زدایی نمود.

شیوه کار در این روش به این صورت است که پرتوهایی با توان بالا به سطح مورد نظر تابیده شده و در نتیجه این امر سطح فلز از هرگونه زنگ زدگی عاری می‌ گردد. از جمله مزایای لیزر زنگ آهن می‌توان به استفاده نکردن از مواد شیمیایی، سرعت بالا، بهینه بودن در مصرف انرژی و کاربرد وسیع آن اشاره نمود.

برخلاف روش شات بلاست این روش برای تمامی سطوح، اعم از سطوح نرم و زبر، کوچک و بزرگ مورد استفاده بوده و به سطح آن آسیبی نمی‌رساند. استفاده از لیزر تنها برای زدودن زنگ از آهن آلات محدود نشده و از این وسیله می‌توان برای تمیز نمودن سطح سایر فلزات اعم از مس و آلومینیوم نیز استفاده کرد. به همین دلیل بسیاری آن را یکی از بهترین روش ‌های از بین بردن زنگ ‌زدگی آهن دانسته و حتی در آموزش‌ های صنعتی و خانگی نیز به‌ عنوان یک شیوه مدرن معرفی می ‌کنند. همچنین می ‌توان گفت این تکنیک در برخی موارد معادل با زنگ‌ زدایی و پرداخت سطح فلزات در صنایع سنگین به‌ کار گرفته می ‌شود. در ادامه ویدئو زدودن زنگ آهن با لیزر برای شما آورده شده است.

اسیدشویی زنگ آهن

اسیدشویی نیز یکی از روش‌ های محبوب برای از بین بردن زنگ آهن بوده که در آن از اسید برای شست و شو استفاده می‌شود. استفاده از اسیدهایی مانند اسید اگزالیک می‌تواند به راحتی سبب زدودن زنگ آهن از سطوح گردد. در این روش دو تا سه قاشق از این اسید در یک گالن آب مخلوط شده و در معرض فلز زنگ زده قرار می‌ گیرد. اسید اگزالیک موجود در آب با زنگ آهن وارد واکنش شیمیایی شده و محلولی بی رنگ را به وجود می‌آورد.

این اسید به راحتی زنگ آهن را در خود حل نموده و پس از آن با شستن سطح فلز دیگر هیچ اثری از زنگ بر روی آن مشاهده نمی‌ شود. به این محلول، محلول از بین بردن زنگ زدگی آهن نیز گفته می‌ شود. براساس میزان زنگ زدگی قطعه و یا سایز آن، مدت زمان غوطه‌ وری در اسید متفاوت بوده و ممکن است به چند روز نیز برسد. پس از خارج نمودن قطعه از اسید، لازم است سطح آن به خوبی با آب شسته شود.

پس از شستن سطح قطعه، می‌ توانید برای اطمینان از پاک شدن کامل اسید اگزالیک از سطح، آن را در محلول بی کربنات سدیم قرار دهید. پس از چندین ساعت قرارگیری در محلول بی کربنات سدیم، می‌توانید از پاک شدن قطعه اطمینان یافته و آن را خارج نمایید. ماندن اسید بر روی قطعه آهنی سبب خوردگی مجدد آن خواهد شد و به همین دلیل لازم است از تمیز شدن کامل سطح مطمئن شوید. یکی از مزایای اسیدشویی این است که حتی زنگ ‌زدگی‌ های قدیمی را نیز پاک می‌‌ کند. ولی عیب آن در مصرف بیش از حد آب و تولید پسماندهای اسیدی در پایان کار است که می‌ تواند به محیط‌ زیست آسیب برساند.

از بین بردن زنگ آهن با الکترولیز

روش الکترولیز زنگ آهن را می‌ توان ساده‌ ترین روش زدودن زنگ آهن به شمار آورد که حتی در خانه نیز قابل اجرا است. برای مثال فرض کنید لازم است که زنگ آهن را از روی یک آچار فرانسه بزدایید. در این روش لازم است یک محلول الکترولیت، یک آند، کاتد و یک آداپتور داشته باشید. برای محلول الکترولیت می‌توان از آب و محلول جوش شیرین استفاده نمود و یا اینکه از نمک و آبلیمو در آب استفاده کرد. در قدم بعدی یک قطعه آهنی باید به عنوان کاتد و آچار فرانسه به عنوان آند در نظر گرفته شود. پس از آن الکترودها به کاتد و آند متصل شده و به برق وصل می‌گردد. پس از اتصال، زنگ زدگی‌های آهن به عنوان آند به وسیله الکترولیت به سمت کاتد رفته و بر روی آن رسوب می‌ کند. در منابع فنی، این روش حتی به عنوان یکی از شیوه ‌های زنگ ‌زدایی و پرداخت سطح فلزات در جدول معرفی شده است.

ممکن است عملیات الکترولیز چند روز به طول انجامد تا نتیجه خوبی حاصل شود. البته این امر به اندازه و میزان زنگ ‌زدگی نیز بستگی دارد. بعد از اینکه زنگ آهن به طور کامل از آچار فرانسه پاک شد آن را به خوبی با آب شستشو داده تا آثار محلول الکترولیت از سطح آن پاک شود. بسیاری از افراد اینجا می ‌پرسند: چه چیزی زنگ آهن را از بین می ‌برد؟ پاسخ این است که بسته به شرایط می‌ توان از روش‌ های شیمیایی، مکانیکی یا حتی محلول ‌های خانگی بهره گرفت.

برس سیمی

استفاده از برس سیمی یکی از ساده‌ ترین روش‌ ها برای پاک کردن زنگ آهن از روی قطعات کوچک است. این روش معمولا برای ابزار دستی یا وسایلی که زنگ سطحی دارند کاربرد دارد. با حرکت مداوم برس می ‌توان از بین بردن زنگ آهن را بدون استفاده از مواد شیمیایی انجام داد. البته این روش برای از بین بردن زنگ ‌زدگی زیاد چندان مؤثر نیست. برس سیمی در واقع نوعی روش مکانیکی محسوب می ‌شود که به عنوان یک حلال زنگ آهن فیزیکی عمل می ‌کند. در نهایت می ‌توان گفت این شیوه برای رفع زنگ‌ زدگی آهن در پروژه‌ های خانگی مناسب است.

سنگ ‌زنی یا سنباده‌ زنی

سنگ ‌زنی یا سنباده‌ زنی یکی از روش ‌های رایج در صنعت برای زنگ ‌زدایی و پرداخت سطح فلزات است. در این روش با استفاده از دستگاه سنگ‌ زن یا کاغذ سنباده، لایه اکسید سطحی برداشته می‌ شود. این روش مخصوصاً برای قطعات ضخیم و بزرگ در نظر گرفته می‌ شود. با این کار نه تنها زنگار حذف می‌ شود بلکه سطح فلز برای رنگ ‌آمیزی نیز آماده خواهد شد. افرادی که می ‌پرسند زنگ زدگی آهن با چی پاک میشه، می‌توانند این روش را یکی از پاسخ‌ ها بدانند. در نهایت سنگ ‌زنی کمک می‌ کند تا بدانیم زنگ ‌زدگی چگونه از بین می رود و عمر قطعه افزایش پیدا کند. 

اسید سیتریک

یکی از روش‌ های شیمیایی برای از بین بردن زنگ زدگی آهن استفاده از اسید سیتریک است. این ماده طبیعی و نسبتاً بی ‌خطر می ‌تواند به‌ عنوان یک محلول از بین بردن زنگ‌ زدگی آهن به کار رود. قطعه زنگ ‌زده در محلول اسید سیتریک قرار می ‌گیرد تا واکنش شیمیایی باعث حل شدن اکسید آهن شود. پس از چند ساعت سطح فلز تمیز و عاری از زنگ خواهد بود. بسیاری آن را جایگزینی مناسب برای اسید های قوی و خطرناک می ‌دانند. به همین دلیل در آموزش از بین بردن زنگ‌ زدگی آهن در خانه، اسید سیتریک یکی از گزینه‌ های محبوب محسوب می ‌شود.

پیشگیری از زنگ ‌زدگی آهن

پیشگیری از زنگ زدگی آهن مهم ترین راه برای افزایش عمر مفید قطعات و ابزارهای فلزی است. بهترین راهکار استفاده از پوشش های محافظ مانند رنگ، گالوانیزه و یا اسپری های ضدزنگ است که نقش یک حلال زنگ آهن پیشگیرانه را ایفا می کنند. در محیط های مرطوب یا صنعتی، عایق کاری مناسب از نفوذ رطوبت جلوگیری کرده و نیاز به از بین بردن زنگ زدگی زیاد را برطرف می کند. همچنین روغن کاری منظم ابزارها و وسایل فلزی می تواند مانع ایجاد زنگ بر آهن شود. بسیاری از کارشناسان توصیه می کنند به جای آنکه دائما به فکر پاک کردن زنگ آهن باشیم، بهتر است شرایط نگهداری درست را رعایت کنیم. دانستن نحوه از بین بردن زنگ زدگی آهن اهمیت دارد، اما پیشگیری کمک می کند کمتر سراغ روش های هزینه بر مثل سندبلاست یا اسیدشویی برویم.

زنگ آهن یا همان زنگار آهن، نتیجه واکنش های شیمیایی عنصر آهن با اکسیژن و رطوبت است که تاثیری منفی بر عملکرد قطعه آهنی گذاشته و آن را نابود می کند. از آنجایی که تعداد زیادی از وسایل اطراف ما آهنی و فولادی هستند باید اقدامات لازم جهت عایق بندی آنها به خوردگی انجام گردد. در صورت ایجاد هرگونه آثار زنگار باید آن را به عنوان علامت هشدار تلقی کرده و سریعا به پاکسازی آن اقدام کرد. اگر عملیات زدودن زنگ آهن به موقع انجام شود نه تنها باعث طول عمر قطعه مورد نظر می شود بلکه منجر به بهبود عملکرد آن نیز می گردد.

سوالات متداول