0/5
0رای
این پســت برای شما مفیــد بود ؟
  • 5عالی بود
  • 3خوب بود
  • 2معمولی بود
  • 1بد بود

اگر کمی با دقت به اطرافتان نگاه کنید متوجه خواهید شد که بسیاری از لوازم مورد استفاده ما در محل کار، خانه، تفریح و … از انواع محصولات فلزی ساخته شده‌ اند. این محصولات از نظر تکنولوژی ساخت، آلیاژهای به‌ کار برده شده برای ساخت آن‌ ها، رنگ، نوع کاربرد و … با هم متفاوت هستند. یکی از محصولات پرکاربرد کارخانجات آهن و فولاد، ورق گالوانیزه است که ابداع و تولید آن تحول عظیمی در صنایع مختلف ایجاد کرده است. در ادامه با کاربرد ورق گالوانیزه بیشتر آشنا خواهید شد.

pdf کاربرد ورق های گالوانیزه

تحقیق درباره ورق گالوانیزه

تحقیق درباره ورق گالوانیزه

ورق‌ های گالوانیزه تحت تکنولوژی خاصی به نام گالوانیزاسیون تولید می‌ شوند. این شیوه در بار اول به‌ صورت تصادفی با ترکیب دو عنصر در محلول که خواص الکتریکی کاملاً متفاوتی داشتند ابداع شد که خاصیت پیل الکتریکی را به وجود آوردند. این خاصیت اولین بار توسط فردی به نام دکتر لوئیجی گالوانی که در سال‌ های 1737 الی 17985 میزیسته است کشف شد. دکتر لوئیجی محقق نبود و به‌ صورت اتفاقی با این پدیده روبرو شد، اما بعد از او در سال‌ های بین 1745 الی 1827 میلادی دانشمندی به نام السنادرو ولتا تحقیقات زیاد و کاملی در این زمینه انجام داد و نام گالوانیک را برای جریان الکتریکی تولید شده از واکنش‌ های شیمایی مواد انتخاب کرد. در کنار این پدیده تحقیقات زیادی روی نحوه اکسیداسیون و خوردگی محصولات آهنی انجام می‌ شد تا بتوانند از این واکنش‌ های مخرب در آهن‌ ها جلوگیری کنند.

بالاخره در سال 1836 میلادی مهندسی فرانسوی که سورل نام داشت، پدیده گالوانیزاسیون را با ترکیب نتایج این دو گروه از تحقیقات به دست آورد که به معنی غوطه‌ ور کردن آهن در مواد مذاب روی بود. امروزه محصولات تولید شده با این روش را با نام ورق گالوانیزه می‌ شناسند. اولین کارخانه تولید ورق گالوانیزه نیز در سال 1850 در بریتانیا تأسیس شده است. بعد از آن با توجه به گسترش کاربرد ورق گالوانیزه و افزایش تقاضای این محصول کارخانه‌ های دیگری در کشورهای مختلف مانند ایالات‌ متحده ساخته‌ شده و تولید آن همچنان ادامه دارد. به‌ علاوه در حال حاضر ورق‌ های گالوانیزه در رنگ‌ های متنوعی تولید می‌ شود و هر روز بر کاربردهای آن افزوده خواهد شد.

پوشش ورق گالوانیزه

همان‌ طور که گفتیم گالوانیزاسیون به معنای غوطه‌ ور کردن آهن در مواد مذاب روی می‌ باشد. در این شرایط لایه‌ ای از روی بر سطح آهن می‌ چسبد. به دلیل اختلاف خاصیت الکترونگاتیویته‌ ای که بین آهن و روی وجود دارد، روی خاصیت آندی پیدا کرده و عواملی که باعث اکسید و تخریب فلز آهن یعنی Fe می‌ شوند، به جای Fe روی را انتخاب می‌ کنند و آهن محفوظ می‌ ماند یا میزان خوردگی آن به حداقل می‌ رسد. در نتیجه ورق‌ های گالوانیزه نسبت به خوردگی بسیار مقاوم هستند. دقت داشته باشید که در این واکنش علاوه بر خاصیت گالوانیکی که ایجاد می‌ شود یک مانع یعنی همان صفحه نازک روی، بین آهن و هوای آزاد قرار می‌ گیرد که کمی رطوبت هم دارد و به‌ خودی‌ خود از میزان اکسیداسیون و زنگ زدن آهن می‌ کاهد.

کاربرد ورق های گالوانیزه

از ورق گالوانیزه به‌ صورت گسترده در صنایع مختلف استفاده می‌ شود که تعداد آن‌ ها بسیار زیاد است. از تولید لوازم‌ خانگی و صنایع برق و الکترونیک گرفته تا صنایع بزرگ مانند خودروسازی، تجهیزات ترافیکی و ساختمان‌ های صنعتی در همه آن‌ ها از انواع ورق‌ های گالوانیزه استفاده می‌ کنند. از جمله مهم‌ ترین کاربردهای ورق گالوانیزه عبارتند از:

  1. استفاده در لوازم‌ خانگی: در بسیاری از لوازم‌ خانگی مانند یخچال، کولر، لباسشویی، ظرف‌ شویی و … از ورق‌ های گالوانیزه استفاده می‌ شود. علت اصلی استفاده از این ورق‌ ها در وسایل حساسی مانند فریزر، یخچال، کولر، کانال‌ های تهویه و … وجود محیط‌ های مرطوب و خورنده است که خیلی سریع ورق‌ های آهنی بدون پوشش را تخریب می‌ کنند.
  2. استفاده در صنعت برق و الکترونیک: در صنایع الکترونیک نیز از این محصول برای انواع سیم‌ کشی‌ ها، تولید قطعات پوششی و … استفاده می‌ کنند.
  3. صنعت خودروسازی: در صنعت خودروسازی از ورق‌ های گالوانیزه برای تولید درب قطعات استفاده می‌ شود.
  4. صنعت ساختمان: در ساختمان‌ سازی برای ساخت ساندویچ پانل‌ ها از ورق گالوانیزه استفاده می‌ کنند.
  5. در تجهیزات ترافیکی: در حال حاضر بیشتر گارد ریل‌ های موجود در طرح‌ های ترافیکی با گالوانیزه ساخته می‌ شوند.
  6. ساخت سیلوهای گالوانیزه: سیلوها که انبارهایی برای ذخیره مواد غذایی انسانی و حیوانی هستند، در دو نوع بتنی و فلزی وجود دارند که نوع فلزی آن‌ ها از ورق‌ های گالوانیزه ساخته می‌ شوند. این ورق‌ های گالوانیزه با تکنولوژی رول فرمینگ تولید شده‌ اند. استفاده از ورق گالوانیزه در ساخت سیلوها مزایای زیادی دارد که برخی از آن‌ ها عبارتند از:
  • تا حد زیادی هزینه‌ ها را کاهش می‌ دهد.
  • طول عمر سیلو را زیاد می‌ کند.
  • تعمیر و جایگزینی بخش‌ های تخریب‌ شده را آسان می‌ کند.
  • امکان ایجاد دوران برای کنترل دما و اضافه کردن سیستم‌ های تهویه هوا وجود دارد.
  • نظافت و جداسازی کندوهای سیلو راحت‌ تر است.

پوشش ورق گالوانیزه

نحوه تشخیص ورق گالوانیزه

یکی از دغدغه‌ های افراد هنگام خرید ورق‌ های گالوانیزه عدم توانایی در شناخت این نوع محصولات می‌ باشد. زیرا ممکن است برخی افراد سودجو ورق‌ های آهنی معمولی که اصلاً هم گالوانیزه نشده‌ اند را به‌ جای ورق‌ های گالوانیزه با همان قیمت بیشتر، به فروش برسانند و خریدار را متضرر کنند. بنابراین همه افرادی که خریدار این محصولات هستند باید بتوانند اصل بودن و نبودن آن‌ را تشخیص دهند. ورق‌ های گالوانیزه مانند ورق‌ های آهنی کدر نبوده و سطحی براق، صیقلی و شفاف دارند. به‌ علاوه پوشش ورق روی بر سطح آهنی در ورق‌ های گالوانیزه ضخامتی بین 0.6 الی 6 میلی‌ متر دارد. ورق‌ های گالوانیزه در سه نوع کلی گل‌ درشت، گل ریزه و بدون گل تولید می‌ شوند که هر کدام در موارد مختلفی به کار می‌ روند. یکی دیگر از خصوصیات ورق‌ های گالوانیزه برای تشخیص دادنشان لیز بودن آن‌ ها می‌ باشد.

مشخصات فنی ورق های گالوانیزه

پوشش روی آهن در ورق‌ های گالوانیزه عموماً روی می‌ باشد. بنابراین مشخصات شیمیایی و فیزیکی این فلز می‌ تواند تأثیر زیادی بر ورق‌ های گالوانیزه بگذارد. کیفیت آلیاژ به‌ کاربرده شده برای گالوانیزه کردن آهن مهم‌ ترین فاکتور در مشخص کردن قیمت ورق گالوانیزه می‌ باشد. به‌ هر حال هم روی و هم آهن از فلزات بسیار عالی هستند که به دلیل استحکام تسلیم بالا، استحکام کششی زیاد، انعطاف‌ پذیری بالا، سختی خوب و ترکیبات شیمیایی مناسبی که دارند ورق‌ های گالوانیزه را برای کاربردهای گسترده‌ ای آماده می‌ کنند.

عرض ورق‌ های گالوانیزه معمولاً مانند ورق‌ های روغنی بین 1 الی 1.25 متر می‌ باشد. همچنین طرح‌ های خاص زیادی را می‌ توان روی ورق‌ های گالوانیزه پیاده کرد که یکی از نمونه‌ های آن ساخت ورق‌ های مورد استفاده در عرشه‌ های فولادی است. در واقع ویژگی شکل‌ پذیری بسیار عالی ورق‌ های گالوانیزه کاربردهای آن را بیش‌ از پیش گسترش داده است.

از طرفی بسته به نوع کاربرد ورق گالوانیزه، خواص آن می‌ تواند کاملاً متفاوت باشد. مثلاً اگر برای یک پروژه انعطاف‌ پذیری ورق‌ های گالوانیزه اهمیت زیادی داشته باشد از موادی استفاده می‌ شود که این خاصیت را افزایش دهند. در حالی‌ که در برخی پروژه‌ های دیگر استحکام ورق‌ های گالوانیزه از هر چیزی مهم‌ تر است. در مورد پوشش این محصولات ذکر این نکته حائز اهمیت است که هر چقدر جرم یا وزن پوشش بیشتر باشد، قطعاً کیفیت آن بالاتر است. زیرا بهتر می‌ تواند از ورق آهنی در برابر شرایط محیطی و اکسیداسیون محافظت نماید. در نتیجه هر چه میزان پوشش مواد روی در واحد سطح ورق فولادی یا آهنی بیشتر باشد میزان محافظت در برابر خوردگی ورق نیز بیشتر خواهد بود.

انواع ورق‌ های گالوانیزه

رایج‌ ترین ورق‌ های موجود در بازار ایران دارای پوشش‌ هایی با ضخامت‌ های بین 80 الی 150 میکرون هستند. این محصولات طبق استانداردی به نام استاندارد ISO1460 ساخته می‌ شوند که میزان روی در واحد سطح ورق گالوانیزه را تعیین می‌ کند. طبق این استاندارد میزان روی در واحد سطح ورق با ضخامت روی و یک ضریب ثابت رابطه مستقیم دارد. مثلاً پوشش‌ های شماره 80 به این معنا هستند که در هر مترمربع از ورق گالوانیزه تنها 80 گرم روی وجود دارد. شایان‌ ذکر است ورق‌ های وارداتی دارای پوشش‌ های با ضخامت‌ های بین 160 الی 200 میکرون هستند و به همین دلیل گران‌ تر و مرغوب‌ تر می‌ باشند. نکته قابل‌ توجه دیگر این است که علاوه بر میزان ضخامت پوشش روی در ورق‌ های گالوانیزه، ترکیبات موجود در این پوشش نیز تأثیر زیادی در کیفیت ورق گالوانیزه دارند. از این لحاظ این محصولات در دو نوع زیر با کیفیت‌ های متفاوت تولید می‌ شوند:

  1. اگر جنس پوشش روی بر سطح ورق آهنی خالص باشد، به آن ورق Z می‌ گویند.
  2. اگر در جنس پوشش روی علاوه بر روی مقداری عنصر آهن Fe نیز یافت شود، به آن ورق ZF می‌ گویند.

مورد دیگری که ورق‌ های گالوانیزه را از هم متفاوت می‌ کند تکنولوژی ساخت آن‌ ها می‌ باشد. روش‌ های مختلفی برای ساخت ورق گالوانیزه وجود دارد که از جمله آن‌ ها می‌ توان به گالوانیزه سرد Cold galvanizing یا الکترولیز Electrolize، گالوانیزه گرم (غوطه‌ وری) Hot deep galvanizing، متالایزینگ Metalizing و پاشش روی Zink spraying اشاره کرد. هر کدام از این روش‌ ها کیفیت متفاوتی در ورق گالوانیزه تولید شده ایجاد می‌ کنند که تأثیر مستقیمی بر قیمت آن‌ها خواهد داشت.

تولید ورق های گالوانیزه

مراحل ساخت ورق گالوانیزه همیشه یکسان نخواهد بود و به روشی که برای تولید آن انتخاب می‌ شود، بستگی دارد. در زیر برای آشنایی بیشتر شما مراحل تولید ورق گالوانیزه به روش غوطه‌ وری یا گالوانیزه گرم را شرح خواهیم داد:

تولید ورق های گالوانیزه

  1. آماده‌ سازی: در این مرحله ورق‌ های کویل برای گالوانیزه به شکل پیوسته یا به‌ صورت برش خورده آماده می‌ شوند.
  2. چربی شویی: مرحله دوم تمیز کردن ورق‌ های آهنی به‌ وسیله محلول‌ های سود می‌ باشد. اگر این مرحله با دقت انجام نشود و مقداری چربی روی قسمت‌ های مختلف ورق بماند، پوشش روی به‌ صورت یکسان پخش نخواهد شد و ورق گالوانیزه تولید شده کیفیت مطلوبی ندارد.
  3. شست‌ و شو: بعد از چربی شویی برای اطمینان از تمیز شدن سطح ورق‌ ها و از بین رفتن کامل محلول‌ های چربی گیر که روی ورق‌ های آهن باقی‌ مانده است، یک شستشوی کامل انجام می‌ شود.
  4. زنگ‌ زدایی: در این مرحله ورق‌ ها در یک محلول زنگ زدا که دارای غلظت بالایی از اسیدکلریدریک است غوطه‌ ور می‌ شوند تا همه زنگ‌ زدگی‌ های احتمالی ورق‌ های آهنی به‌ طور کامل از بین بروند.
  5. شست‌ و شوی مجدد: در این مرحله دوباره برای پاک کردن مواد زنگی جدا شده از سطح ورق‌ ها، آن‌ ها را شست‌ و شو می‌ دهند.
  6. فلاکس: فلاکس ماده‌ ای ترکیبی از کلرید روی و عناصر دیگر است که روی ورق‌ های آهنی زده می‌ شود تا برای عملیات گالوانیزه کردن آماده شوند. این مرحله به‌ این‌ علت انجام می‌ شود که فلز روی بتواند به‌ خوبی روی فولاد بچسبد یا اصطلاحاً روی و فولاد به‌ خوبی ممزوج شوند.
  7. هم‌ دما کردن: در این مرحله از فرایند پیش گرم برای هم‌ دما کردن عناصر استفاده می‌ کنند که معمولاً دما را تا 80 درجه سانتی‌ گراد افزایش می‌ دهند. این مرحله از پاشش فلز روی مذاب در هنگام غوطه‌ وری در داخل وان مذاب جلوگیری می‌ کند.
  8. گالوانیزاسیون: در این مرحله دیگر ورق فولادی برای عملیات اصلی یعنی گالوانیزه شدن آماده شده است و در وان مذاب روی غوطه‌ ور می‌ شود.
  9. آماده‌ سازی ورق برای عرضه به بازار: بعد از اینکه ورق در وان مذاب غوطه‌ ور شد باید عملیاتی روی آن‌ ها انجام شود تا بتوان این محصولات را به انبار برده و برای عرضه به بازار آماده کرد. این عملیات عبارتند از:

• خنک کاری
• تمیزکاری
• بازرسی نهایی

آبکاری ورق گالوانیزه چیست؟

به دو روش سرد و گرم این ورق‌ ها را آبکاری می‌ کنند. برای انجام این کار ابتدا مانند مراحلی که در قسمت قبلی گفته شد با محلول‌ های چربی گیر، امولسیون، تمیزکاری با مواد حلال صنعتی و چربی زداهای مختلف ورق‌ ها را به‌ خوبی پاک کنند. سپس اسید شویی با مواد محلول آب، اسیدکلریک و یا اسید سولفوریک انجام می‌ شود. غلظت اسیدهای موجود در این محلول‌ ها باید 10 تا 15 درصد و دمای آن بین 60 الی 80 درجه سانتی‌ گراد بوده و در نهایت آبکاری گالوانیزه انجام می‌ شود. در واقع آبکاری گالوانیزه همان عملیات گالوانیزاسیون است که به‌ صورت مرحله‌ به‌ مرحله برای ایجاد پوشش روی بر سطح آهن انجام خواهد شد.

خاصیت حالت پذیری و فرم‌ گیری ورق‌ های گالوانیزه

یکی از مواردی که می‌ تواند میزان فرم‌ پذیری و انعطاف این محصولات را تغییر دهد اندازه ضخامت آن‌ ها می‌ باشد. بدیهی است هر چه ضخامت این ورق‌ ها کمتر باشد میزان شکل‌ پذیری و انعطاف آن‌ ها نیز بیشتر خواهد بود. ورق‌ های گالوانیزه با ضخامت‌ های بالا انعطاف کمتری دارند که برای اتصالات استفاده می‌ شوند. مزیت این محصولات این است که می‌ توان از انواع اتصالات جوشی و غیر جوشی برای تولید محصولات مختلف با ورق‌ های گالوانیزه استفاده کرد. این ورق نیز ممکن است در کارخانه جهت کاربردهای خاص مانند استفاده در کرکره‌ ها و سقف‌ های عرشه فولادی شکل‌ دهی شوند.

جمع‌ بندی

تولید ورق‌ های گالوانیزه تحول بزرگی در استفاده از ورق‌ های آهنی ایجاد کرد. تا قبل از آن به دلیل اکسیداسیون و خوردگی آهن امکان استفاده از آن برای شرایط مرطوب وجود نداشت و خیلی زود آهن دچار زنگ‌ زدگی و خوردگی می‌ شد. اما در حال حاضر در صنایع مختلف به‌ صورت گسترده از انواع ورق‌ های گالوانیزه استفاده می‌ شود.

0/5
0رای
این پســت برای شما مفیــد بود ؟
  • 5عالی بود
  • 3خوب بود
  • 2معمولی بود
  • 1بد بود
پیشنهاد می کنیم مطالعه کنید
0

سوالات و نظرات کاربران

نمایش موافق ترین ها
0

سوالات و نظرات کاربران

اختیاری

اشتراک گذاری

تماس 03135155000 03135156000 0