0/5
0رای
این پســت برای شما مفیــد بود ؟
  • 5عالی بود
  • 3خوب بود
  • 2معمولی بود
  • 1بد بود

ورق ‌های فولادی جزو پرکاربردترین محصول آهنی در بازار آهن ‌آلات به شمار می ‌روند که خود از شمش فولاد و به روش ‌های خاصی به شکل ورق تولید می ‌شوند. خود ورق‌ های فولادی در همه انواع خود مثل گالوانیزه، استیل یا عرشه فولادی با روشی به نام رول فرمینگ ورق به شکل ‌های دیگری همانند پروفیل، لوله و غیره فرم داده می‌ شوند. رول فرمینگ ورق توسط دستگاه به روش ‌های سرد و گرم می باشد که در ادامه بعد از توضیح اینکه رول فرمینگ ورق چیست به بررسی‌ شیوه های تولید خواهیم پرداخت. عملیات رول فرمینگ ورق به دلیل مزایایی که دارد مورد توجه تولیدکنندگان محصولات فولادی قرار گرفته است. با ادامه مطلب همراه باشید تا با رول فرمینگ ورق، انواع و مزایای آن بیشتر آشنا شوید.

رول فرمینگ ورق چیست؟

مشاهده نسخه pdf فرمینگ ورق فولادی

رول فرمینگ ورق چیست؟

رول فرمینگ ورق فرآیندی است که در طی آن ورق ‌های فولادی نظیر گالوانیزه، ورق ‌های سرد و استیل توسط دستگاه مخصوصی به اشکال مختلفی تبدیل می‌ شوند. محصولاتی که توسط رول فرمینگ ورق تولید می‌ شوند می ‌توانند به هر شکلی که نیاز باشد نظیر انواع پروفیل‌ های فلزی، لوله، ورق طرح ‌دار و غیره شکل داده شوند. به ‌طور کلی رول فرمینگ به روش ‌های تغییر شکل دادن ورق فلزی به ‌واسطه دستگاه رول فرمینگ گفته می‌ شود‌. در طی این عملیات ورق ‌های فلزی روی شافت ‌های دستگاه که با یاتاقان مهار شده‌ اند جایگذاری می ‌شوند و بعد با توجه به نوع قالب و روش مورد نظر ورق ‌ها به فرم دلخواه تولید می ‌گردند. رول فرمینگ ورق یک روش نوین، بهینه و کاملا انعطاف‌ پذیر می باشد، که تولید هر طرحی روی ورق ‌های فلزی را امکان‌ پذیر کرده است.

بررسی فرآیند رول فرمینگ ورق

بررسی فرآیند رول فرمینگ ورق کار آسانی نیست. تعریف بین ‌المللی که برای فرآیند رول فرمینگ بیان شده پیچیدگی این مورد را کاملا نشان می‌ دهد. طبق این تعریف فرآیند رول فرمینگ ورق به ‌صورت فرم دادن به نوار ورق‌ های فولادی در یک امتداد طولی، مستقیم و موازی خطوط خمش است که بواسطه چندین جفت نورد کانتور شده اجرا می ‌شود. ضخامت ورق در حین کار تغییر نکرده و عملیات در یک دمای تعیین شده انجام می‌ پذیرد. طبق تعریف گفته شده ورق‌ های فولادی در امتداد طولی، موازی خطوط خمش و مستقیم فرم داده می ‌شوند اما باید به چند نکته مهم توجه داشت که:

  • محصولات تولید شده توسط رول فرمینگ ورق غالبا دارای انحنا هستند.
  • زاویه خطوط خمش می‌ تواند 90 درجه باشد.
  • خطوط خمشی همیشه مستقیم نیستند و گاها به ‌صورت تعمدی این اتفاق می ‌افتد.
  • خطوط خمشی همیشه موازی نیستند و این امر نیز اغلب تعمدی و به خواست مشتری انجام می ‌گیرد.

در تعریف فوق گفته شده که ورق ‌ها بعد از فرم‌ دهی تغییر ضخامت نمی ‌دهند اما باز هم استثناها و نکاتی در پشت این تعریف ساده وجود دارد.

  • ضخامت ورق همیشه در قسمت‌ های خمیده شده یا به ‌عبارتی خطوط خمشی کاهش پیدا می ‌کند.
  • غلتک‌ های دستگاه رول فرمینگ ورق دارای گذرگاه‌ های خاصی هستند که می‌ توانند هر کجا که لازم باشد ضخامت ورق را کم کنند.
  • در محصولات منحنی که نازک هستند، تارها و برجستگی‌ های بیرونی نازک ‌تر از برجستگی ‌های داخلی فرم داده می ‌شوند.
  • ضخامت ورق بعد از تولید ممکن است توسط شفت ‌های دستگاه کاهش پیدا کند و این اتفاق در شرایط غیر ایده‌ آل رخ می ‌دهد.

در تعریف فوق گفته شده که دمای محیط در حین انجام کار تغییری نمی ‌کند اما:

  • برای جلوگیری از ترک ‌خوردگی رنگ در خطوط خمشی، ورق‌ های فلزی را قبل از رول فرمینگ حرارت می‌ دهند.
  • دمای عملیات برای ورق‌ هایی که لحیم‌ کاری، آنیلینگ یا بریزینگ شده باشند می ‌بایست افزایش پیدا کند.

انواع روش رول فرمینگ ورق

فرم ‌دهی به ورق‌ های فلزی در انواع آنها قبلا به روش ‌های مختلفی نظیر پرس کردن یا خم کردن انجام می ‌شد که سرعت کار را بسیار پایین و هزینه‌ ها را بالا می ‌برد زیرا به تعداد بی‌ شماری نیروی انسانی برای اجرای کار نیازمند بودند. ضمن اینکه قیمت تمام شده پروفیل ‌های فلزی که به این روش‌ ها تولید می ‌شدند نیز برای مصرف‌ کننده گران ‌تر محاسبه می‌ گردید. اکنون رول فرمینگ ورق روشی نوین برای فرم ‌دهی به ورق ‌های فلزی به شمار می ‌رود به این دلیل که انجام این کار به ‌واسطه دستگاه و بدون نیاز به اپراتور و با سرعت بالا اجرا می‌ شود. رول فرمینگ ورق به دو روش سرد و گرم انجام می ‌پذیرد که هر کدام انواع خاصی از پروفیل‌ ها را تولید می‌کنند. لازم به ذکر است که پروفیل ‌های که به روش سرد یا گرم فرم داده می ‌شوند گستره کاربری کاملا متفاوتی دارند.

  • رول فرمینگ ورق به روش سرد

روش سرد یا همان نورد سرد برای ورق ‌هایی کاربرد دارد که ضخامت کمی داشته باشند مثل ورق‌ های آلومینیومی، ورق ‌های استیل با محتوای کربن کم و ورق‌ های آلیاژی مختلف. از آنجا که ورق ‌های نازک طرح‌ دار و سبک بیشترین کاربرد را در صنایع مختلف دارند، این روش فرم ‌دهی پر طرفدارتر از نورد گرم است. در این روش دمای ورق ‌های فلزی را زیاد بالا نمی‌ برند و به دلیل ضخامت کم ورق‌ ها عملیات فرم ‌دهی آنها نیز با سهولت و سرعت بیشتری اجرا می ‌شود. این روش موفق ‌ترین نوع فرم‌ دهی ورق ‌های فلزی به شمار می ‌رود. لازم به ذکر است که هر چقدر کیفیت ورق‌ ها، میزان فرم‌ دهی آنها، ابزارهای مورد استفاده و تخصص اپراتور بهتر باشد عملیات فرم ‌دهی نیز موفق ‌تر تمام می ‌شود.

  • رول فرمینگ ورق به روش گرم

این روش رول فرمینگ مختص ورق ‌های با ضخامت زیاد مثل ورق ‌های فولادی در گریدهای مختلف است. در این روش دمای ورق ‌های فلزی را به حد خیلی زیادی بالا می ‌برند تا به فرم ‌دهی ورق ‌های ضخیم کمک کنند. نورد گرم نسبت به نورد سرد طرفداران کمتری دارد و محصولات تولید شده با این روش مصارف کاربردی محدودی دارند. محصولاتی همچون تیرآهن، نبشی یا ورق ‌های فرم دهی شده ضخیم مثل پلیت ‌ها به روش نورد گرم رول فرمینگ می‌ شوند. انجام عملیات رول فرمینگ ورق به روش نورد گرم نیاز به دقت فراوان در تنظیم دمای مورد نظر دارد چنانکه تغییر دما، کم و زیاد شدن حرارت ممکن است منجر به نابودی محصولات شود. به همین علت است که فقط تعداد معدودی از کارخانجات از روش نورد گرم استفاده می‌ کنند.

انواع قالب فرمینگ ورق

انواع رول فرمینگ ورق بر اساس دستگاه نورد

دستگاه نورد مهمترین بخش خط رول فرمینگ به شمار می‌ رود، از این رو بر این اساس نیز دسته ‌بندی می ‌شود. در واقع این دستگاه نورد است که با وارد کردن نیرو و پشتیبانی لازم به غلتک ‌ها باعث فرم ‌دهی و ایجاد طرح روی ورق‌ های فلزی می ‌شود. دستگاه نورد رول فرمینگ در انواع مختلفی وجود دارد ولی می ‌توان به‌ طور کلی این دستگاه ‌ها را در چهار دسته قرار داد.

  • دستگاه نورد معلق یا cantilevered
  • دستگاه نورد دوپلکس یا دو طبقه Duplex
  • دستگاه نورد استاندارد یا صفحه ‌ای Rafted
  • و دستگاه نورد ترکیبی Through-Shaft Duplex

انواع قالب فرمینگ ورق

دستگاه رول فرمینگ ورق در قالب‌ های مختلفی وجود دارد. هر دستگاه طرح خاصی را روی ورق های فولادی ایجاد می ‌کند. دستگاه رول فرمینگ نه تنها ورق بلکه نوارهای فولادی را نیز به شکل‌ های مختلف فرم می ‌دهد. لازم به ذکر است که هر طرح ورق که توسط دستگاه رول فرمینگ تولید می‌ شود کاربرد خاصی در صنایع مختلف از جمله ساختمان‌ سازی دارد. انواع قالب ‌های رول فرمینگ را در ادامه بررسی می ‌کنیم.

قالب ورق شیروانی: طرح ورق شیروانی خود دارای چندین طرح مختلف از قبیل کرکره ‌ای، شیروانی شادولاین و شیروانی ذوزنقه‌ ای است. کاربرد این ورق‌ های شیروانی برای سقف ساختمان‌ ها و سوله‌ ها دیده می‌ شود. دستگاه رول فرمینگ ورق شیروانی قابلیت آن را دارد تا ورق ‌های شیروانی در طرح‌ های مختلف تولید کند.

قالب طرح ذوزنقه: این قالب رول فرمینگ ورق به فرمینگ ورق عرشه فولادی نیز معروف می باشد. همانطور که از نامش مشخص است، این ورق فولادی با طرح ذوزنقه نیز برای ساخت سقف انواع سازه ‌ها به کار گرفته می ‌شود.

قالب طرح سفال یا تیپ پالرمو: طرح این قالب بر روی ورق‌ های با ضخامت پنجاه صدم میلیمتر اجرا می ‌شود. فاصله قسمت‌ های خمشی از هم ۲۵ سانتیمتر است و ما بین آنها کمی به سمت بیرون انحنا دارد و صاف نیست.

قالب طرح سفال یا تیپ فرانسه: این طرح که جایگزین سفال برای سقف ‌ها شده است شباهت زیادی به سنگ ‌های سفالی دارد. شکل آن به ‌صورت یک خمیدگی بزرگ دو خمیدگی کوچک و دوباره یک خمیدگی بزرگ است.

قالب طرح پروفیل: این قالب که روی نوارهای ورق فولادی اجرا می ‌شود در طرح ‌ها و شکل ‌های مختلفی مثل پروفیل درب و پنجره، پروفیل گلخانه، پروفیل آلاچیق و غیره تولید می ‌شود. پروفیل ‌های لوله ‌ای نیز به همین شکل قالب زده می ‌شوند.

قالب طرح دیواری یا کانکسی: قالب طرح کانکسی، ورق ‌های فولادی را به شکل چین ‌دار فرم می‌ دهد که چین ‌های داخلی و بیرونی آن باید کاملا یک اندازه باشند. برای ساخت کانکس و کانتینر از این طرح استفاده می ‌شود.

قالب طرح دیواری یا دامپا و نما: این طرح دیواری تقریبا شبیه به طرح کانکسی است با این تفاوت که چین‌ های طرح دامپا و نما مثل طرح کانکسی برابر نیستند. در طرح دامپا بخش ‌های خمیده شده به ‌صورت نیم‌ دایره و در طرح نما بخش‌ های خمشی دارای گوشه هستند.

نحوه فرمینگ ورق‌ های استیل و گالوانیزه

نحوه فرمینگ ورق‌ های استیل و گالوانیزه

  • رول فرمینگ ورق استیل

ورق استیل به دلیل فرم ‌پذیری بسیار بالا و همچنین خاصیت ضد زنگ برای فرم ‌دهی توسط دستگاه رول فرمینگ ورق بسیار مناسب است و جزو ورق ‌های محبوب و پرکاربرد به شمار می ‌رود. ورق ‌های استیل در انواع و گریدهای مختلفی در بازار عرضه می ‌شوند ولی مناسب ‌ترین آنها ورق استیل سری ۴۰۰ و به خصوص گرید ۴۳۰ است. ورق استیل گرید ۴۳۰ بیشترین حالت فرم ‌پذیری را دارد و از این جهت برای قرارگیری در دستگاه رول فرمینگ ورق مناسب ‌تر است.

  • رول فرمینگ ورق گالوانیزه

ورق گالوانیزه یکی از انواع ورق ‌های پرکاربرد در حوزه آهن ‌آلات به شمار می ‌رود. ورق گالوانیزه نوعی ورق است که با پوششی از روی ضد زنگ شده و نیز در انواع رنگ ‌ها تولید می‌ شود. این نوع ورق وقتی توسط دستگاه رول فرمینگ فرم‌ دهی شود برای کاربردهای بسیار زیادی مورد استفاده قرار می ‌گیرد. برای فرم ‌دهی ورق ‌های گالوانیزه از انواع با ضخامت ۱.۸ تا ۶ میلیمتری آن استفاده می ‌شود. اشکال متنوعی را با ورق ‌های گالوانیزه می ‌توان تولید کرد که یک طرح سنتی همان طرح سینوسی است که اغلب برای سقف‌ های کاذب و سقف شیروانی مورد استفاده قرار می ‌گیرد.

یکی دیگر از طرح‌ های مورد استفاده در رول فرمینگ ورق برای ورق‌ های گالوانیزه طرح ذوزنقه است که برای اماکن پرتردد و مرطوب بیشتر مورد استفاده قرار می‌ گیرد. البته خود طرح ذوزنقه در طرح‌ های دیگری همچون دامپا و نما تولید می ‌شود که هر کدام کاربرد به خصوصی دارد. رول فرمینگ ورق گالوانیزه به دلیل تنوع بالا و زیبایی از محبوبیت ویژه‌ ای برخوردار است. ضمن اینکه این ورق ‌ها از مقاومت بالایی برخور دارند و در مقابل فشار ناشی از رول فرمینگ به ندرت پیش می ‌آید تا شکنندگی یا دفرمگی در آنها ایجاد شود‌.

مزایای رول فرمینگ ورق

رول فرمینگ ورق یک روش بسیار مدرن برای فرم‌ دهی انواع ورق‌ های فلزی نظیر آلومینیوم، استیل، گالوانیزه و غیره است. این روش فرم‌ دهی مزایای زیادی نسبت به روش‌ های سنتی از قبیل روش دستی، پرس و خم‌ کاری دارد. در این بخش برخی از مزایای این روش پیشرفته توضیح داده شده ‌اند. یکی از مزایای این روش عدم نیاز به نیروی انسانی زیاد و اپراتور مستقیم است. به این دلیل نیز سرعت کار بالا رفته و در مدت زمان کم مقدار بیشتری از ورق‌ های فلزی فرم ‌دهی می‌ شوند. به عبارت دیگر سرعت رول فرمینگ ورق حدود ده برابر روش ‌های دستی و سنتی است. از دیگر مزایای این روش کم بودن هزینه‌ های تولید است و از نیروی انسانی فقط برای بسته ‌بندی و استقرار محصولات استفاده می ‌شود. مهمترین مزیت این روش این است که محصولات تولید شده دارای یکنواختی و کیفیت بسیار زیاد هستند. معمولا در روش ‌های سنتی طرح ‌های تولید شده ممکن است با انحناهای زیاد و دفرمگی ایجاد شوند و از زیبایی محصول بکاهند که این اتفاق در مورد روش رول فرمینگ به ندرت ممکن است پیش بیاید.

کلام آخر

در دوره ‌ای زندگی می‌ کنیم که تقریبا انجام هیچ کاری غیر ممکن نیست. طرح دادن به ورق ‌های فلزی آن هم با دستگاه رول فرمینگ ورق شاید رویایی بود که به حقیقت پیوست و باعث شد تا ما در این زمان شاهد انواع ورق ‌های فلزی با طرح ‌های متنوع باشیم. سعی کردیم تا در این مطلب به بررسی تمام جوانب رول فرمینگ ورق پرداخته شود. لازم به ذکر است که محصولات تولید شده با رول فرمینگ ورق برای ساخت انواع گارد ریل، سقف، دیوار و غیره مورد استفاده قرار می‌ گیرند.

0/5
0رای
این پســت برای شما مفیــد بود ؟
  • 5عالی بود
  • 3خوب بود
  • 2معمولی بود
  • 1بد بود

پیشنهاد می کنیم مطالعه کنید

0

سوالات و نظرات کاربران

نمایش موافق ترین ها
    0

    سوالات و نظرات کاربران

    اختیاری

    اشتراک گذاری