الیاف پشم شیشه چیست و چه کاربردی دارد؟

پشم شیشه یکی از رایج ترین عایق های حرارتی و صوتی مورد استفاده در صنایع مختلف است. این ماده از الیاف بسیار نازک شیشه تشکیل شده است. پشم شیشه علاوه بر عملکرد به عنوان عایق، به دلیل ویژگی هایی که دارد، کاربرد بسیار گسترده ای در صنایع مختلف پیدا کرده است و حتی از بهترین الیاف برای داخل بالش به شمار می رود. پشم شیشه انواع مختلفی دارد و به شکل های گوناگون در بازار عرضه می گردد. از آنجایی که امروزه استفاده از عایق ها همچون بسیاری از مصالح دیگر رواج بسیار زیادی پیدا کرده است، شناخت انواع آن ها همچون الیاف پشم شیشه اهمیت زیادی دارد. از همین رو در این مقاله قصد داریم با پشم شیشه، کاربردها، انواع، چگونگی تولید، مزایا و معایب استفاده از آن و قیمت پشم شیشه آشنا شویم.

الیاف پشم شیشه چیست؟

الیاف پشم شیشه که در زبان انگلیسی با نام glass wool شناخته می شود، یکی از متداول ترین عایق هایی است که در صنایعی همچون ساخت و ساز و یا تولید تجهیزات و غیره استفاده می شود. این عایق ها عموماً از الیاف شیشه ای که با عنوان شیشه بوروسیلیکات شناخته می شود تولید می گردند. پشم شیشه دارای الیافی بسیار ریز و نازک به شکل سوزن است. ترکیب الیاف پشم شیشه با موادی همچون ماسه و رزین می تواند یک عایق بسیار قدرتمند را ایجاد کند که در موقعیت های مختلفی مورد استفاده می گیرد. انواع گوناگونی از پشم شیشه ها همچون پشم شیشه پلاست آنتی باکتریال، پشم شیشه با کاغذ کرافت و غیره وجود دارند.

ساختار حفره‌ ای و متخلخل موجود در پشم و شیشه باعث می‌ شود تا هوا در میان الیاف محبوس شده و انتقال حرارت به حداقل برسد. هنگام بررسی تفاوت پشم شیشه با لایکو، باید به این نکته توجه کرد که اگر چه هر دو عایق‌ های معدنی محسوب می‌ شوند، اما پشم‌شیشه به دلیل وزن سبک‌ تر و انعطاف‌ پذیری بیشتر، گزینه‌ ایده‌ آلی برای سقف‌ های کاذب و دیوارهای داخلی است. پاسخ به سوال پشم شیشه از چی درست میشه مستقیماً با کیفیت نهایی محصول در ارتباط است؛ زیرا ذوب دقیق سیلیس و بازاره در دمای بالا، استحکام مکانیکی الیاف را تضمین می‌ کند. کاربرد الیاف پشم تنها به ساختمان محدود نشده و در صنایع خودروسازی و هوافضا نیز برای کاهش صدا و وزن استفاده می‌ شود. در نهایت، نصب صحیح پشم شيشه با رعایت اصول ایمنی، طول عمر مفید سازه را افزایش داده و بازدهی انرژی را به طرز چشمگیری بهبود می‌ بخشد. لازم به ذکر است که قیمت آهن به عنوان یکی از متریال‌ های اصلی در ساخت‌ و ساز، تأثیر مستقیمی بر هزینه‌ های نهایی پروژه‌ های عایق‌ کاری دارد، زیرا نوسانات بازار فولاد می‌ تواند بودجه‌ اختصاص یافته به خرید پشم شیشه و سایر مصالح ساختمانی را تحت تأثیر قرار دهد.

کاربرد پشم شیشه چیست؟

انتخاب یک عایق حرارتی و صوتی مناسب نیازمند شناخت دقیق ویژگی‌ های فنی و ساختاری آن است. پشم شیشه فایبرگلاس با ساختار شبکه‌ ای و حفره‌ ای خود، یکی از بهینه‌ ترین گزینه‌ ها برای مدیریت انرژی محسوب می‌ شود. بسیاری از متخصصان پیش از خرید، این سوال را مطرح می‌کنند که پشم شیشه از چی درست میشه؟ پاسخ دقیق به این پرسش که شامل ترکیبات سیلیسی و بازاره است، نشان‌ دهنده کیفیت و دوام محصول در برابر حرارت خواهد بود. با وجود مزایای فراوان، بررسی معایب پشم شیشه نظیر احتمال ریزش ذرات معلق در صورت نصب نامناسب، برای اطمینان از سلامت محیط ضروری است. کاربرد پشم شیشه تنها به صنعت ساختمان محدود نشده و در صنایع حساس نیز کارایی دارد. همچنین در حوزه نساجی، کاربرد پشم شیشه در خیاطی برای تولید لباس‌های مقاوم در برابر آتش سوزی بسیار حائز اهمیت است.

اکنون که با مشخصات عایق سنتی پشم شیشه آشنا شدید بهتر است بدانیم چه کاربردهایی دارد. در ادامه برخی از مهم ترین کاربردهای این عایق را می کنیم:

• کاشی های سقف
• استفاده در تولید ساندویچ پانل ها
• استفاده در کف ساختمان ها
• عایق دیوار حفره ها
• ساخت سوله های صنعتی
• ساخت دیگ های بخار
• استفاده در مخازن و سیستم های سرمایشی و گرمایشی
• استفاده از پشم شیشه برای تانکر آب
• استفاده از پشم شیشه برای فر
• استفاده در مجراهای لوله کشی
• استفاده در کانال های هوایی
• کاربرد در صنایع هوافضا
• استفاده از پشم شیشه دور اگزوز

انواع پشم شیشه موجود در بازار

پشم شیشه چیه و چرا این‌ قدر در صنایع مختلف اهمیت دارد؟ پشم شیشه یکی از پرکاربردترین عایق‌ های حرارتی و صوتی است که به دلیل ساختار الیافی خاص خود، توانایی بالایی در کاهش انتقال گرما و صدا دارد. مواد تشکیل دهنده پشم شیشه عمدتاً شامل سیلیس، آهک و برخی افزودنی‌ های معدنی است که در دمای بالا ذوب شده و به الیاف بسیار نازک تبدیل می‌ شوند. بسیاری از افراد هنگام انتخاب این محصول با این پرسش رو به‌ رو می‌ شوند که فرق الیاف با پشم شیشه چیست یا به بیان دقیق‌ تر تفاوت الیاف و پشم شیشه در کجاست؛ زیرا هر پشم شیشه‌ ای الیاف دارد اما هر الیافی الزاماً پشم شیشه نیست. کاربرد پشم شیشه تنها به صنعت ساختمان محدود نمی‌ شود و حتی در تولید کالای خواب نیز مورد استفاده قرار می‌ گیرد، به همین دلیل جستجوی عباراتی مانند عکس پشم شیشه برای بالش در فضای آنلاین رایج شده است. از سوی دیگر، دانستن اینکه پشم شیشه از کجا بخریم اهمیت زیادی دارد، چون کیفیت محصول تأثیر مستقیمی بر عملکرد عایق و ایمنی آن دارد. به همین دلیل شناخت انواع پوشش پشم شیشه پیش از خرید، یک گام ضروری و حرفه‌ ای محسوب می‌ شود. الیاف پشم شیشه در انواع مختلفی به بازار عرضه می گردند. در ادامه انواع پوشش پشم شیشه را معرفی می کنیم:

پشم شیشه فویل دار

این نوع از الیاف پشم شیشه همان طور که از نام آن مشخص است دارای فویل هایی هستند که استفاده از آن را در کاربردهایی همچون لوله های آب گرم و سرد بسیار زیاد کرده است. این فویل‌ ها معمولاً از جنس آلومینیوم بوده و نقش مؤثری در افزایش مقاومت در برابر رطوبت، بخار آب و نفوذ هوا ایفا می‌ کنند. وجود این لایه بازتابنده باعث می‌ شود اتلاف انرژی به حداقل برسد و بازدهی عایق‌ کاری در سیستم‌ های تاسیساتی به شکل محسوسی افزایش یابد. همچنین پشم شیشه فویل‌ دار به دلیل نصب آسان‌ تر و دوام بالاتر، انتخابی حرفه‌ ای برای پروژه‌ های صنعتی و ساختمانی محسوب می‌ شود.

پشم شیشه تخته ای

پشم شیشه تخته‌ای یا پانلی، به دلیل ساختار متراکم و چگالی بالای خود، یکی از بهترین گزینه‌ ها برای کنترل صدا و انتقال حرارت در محیط‌ های مختلف است. این محصول که اغلب در دیوارهای جدا کننده، سقف‌ های کاذب و کف‌ سازی‌ ها مورد استفاده قرار می‌ گیرد، علاوه بر کاهش مصرف انرژی، استحکام مکانیکی مناسبی را نیز فراهم می‌ کند. فرآیند تولید خاص این عایق باعث می‌ شود تا الیاف آن با فشار بیشتری در کنار هم قرار گیرند و در نتیجه مقاومت فشاری بالایی در برابر وزن سازه داشته باشند. به همین دلیل، برای بسیاری از متخصصان صنعت ساختمان هنگام مواجهه با محصولاتی که با تراکم بالا و فشار ویژه تولید شده‌ اند، این پرسش مطرح می‌ شود که پشم شیشه کوبیده چیست؟ این اصطلاح به محصولاتی اشاره دارد که با تراکم و فشار بیشتری تولید شده‌ اند تا استحکام مکانیکی بالایی داشته باشند.

پشم شیشه رولی (پشم شیشه پتویی)

پشم شیشه رولی که در صنعت با نام پشم شیشه پتویی نیز شناخته می شود یکی از رایج ترین انواع این عایق ها است. نحوه بستن پشم شیشه در این نوع، به شکل رول است. این نوع الیاف پشم شیشه بیشتر از سایر موارد دارای مقاومت در برابر حرارت هستند و می توان گفت احتمال آتش سوزی آن ها نزدیک به صفر است.

مواد تشکیل دهنده پشم شیشه

پیش از این تا حدی متوجه شدیم که پشم شیشه از چه چیزی ساخته می شود. به طور کلی عایق حرارتی پشم شیشه از چندین ترکیب اصلی شامل سیلیس، کربنات سدیم و شیشه است؛ اما به جز این موارد، مواد دیگری نیز در ساخت و تولید پشم شیشه استفاده می شوند که در جدول زیر آن ها را بیان می کنیم. این مواد افزودنی برای بهبود خواص شیمیایی و افزایش مقاومت الیاف در برابر حرارت بالا به کار می‌روند. همچنین استفاده از رزین‌ های پلیمری و روغن‌ های معدنی در فرآیند تولید، باعث چسبندگی بهتر الیاف به یکدیگر شده و رطوبت‌ پذیری نهایی محصول را کاهش می‌ دهد.

ماده تشکیل دهنده	درصد آن در پشم شیشه
کربنات سدیم	18
سیلیس	14
فلدسپات	12
دولومیت	11
براکس	7
سنگ آهک	4
کربنات باریم	3
سولفات سدیم	1

نحوه تهیه و تولید پشم شیشه

برای اینکه با الیاف پشم شیشه بیشتر آشنا شوید، در ادامه قصد داریم طرح تولید پشم شیشه و مراحل آن را شرح دهیم. اگر چه انواع مختلفی از پشم شیشه ها در بازار وجود دارد که ممکن است تفاوت هایی داشته باشند، اما اصلی ترین روش مورد استفاده هر مجموعه تولیدی پشم شیشه، در ادامه توضیح داده می شود:

مرحله اول: آماده سازی و ترکیب مواد اولیه

ابتدا لازم است مواد اولیه با درصدی که پیش از این با آن آشنا شدیم، با همدیگر ترکیب شوند. در مرحله آماده سازی مواد اولیه، باید آن ها را از یک فیلتر عبور دهیم تا ناخالصی ها در صورت وجود، حذف شوند.

مرحله دوم: حرارت دهی و ذوب مواد

پس از آماده سازی و ترکیب، مواد اولیه به کوره منتقل می شوند و در دمای 1400 درجه سانتی گراد قرار می گیرند تا به طور کامل ذوب شوند.

مرحله سوم: استخراج الیاف

هنگامی که مواد ذوب شدند، توسط تجهیزات موجود در صنایع به محیطی انتقال می یابند که اصطلاحاً محیط الیاف سازی یا دستگاه پشم شیشه سازی گفته می شود. در نتیجه تغییرات دمایی که ایجاد می شود، الیاف از مخلوط ذوب شده جدا می شوند.

مرحله چهارم: عمل آوری الیاف پشم شیشه

الیافی که استخراج شده اند، نیاز به عمل آوری دارند و در این حالت هنوز نمی توان از آن ها استفاده کرد؛ بنابراین، در مرحله بعد مقداری رزین به الیاف اضافه می شوند و دوباره در کوره و در معرض حرارت زیاد 250 درجه قرار می گیرند تا بتوانند به مقاومت و استحکام مورد نظر برسند.

مرحله پنجم: برش

اکنون که مراحل اصلی تولید صورت گرفت، می توان رول های الیاف پشم شیشه را توسط آب با فشار بالا به ورقه های الیافی برش داد.

بسته بندی

در مرحله نهایی، متناسب با نوعی که قرار است الیاف پشم شیشه در بازار ارائه شوند، به بسته بندی آن ها می پردازند. معمولاً از دستگاه پرس در بسته بندی این الیاف استفاده می شود تا فشرده شده و فضای کمتری اشغال کنند.

آیا پشم شیشه همان فایبرگلاس است؟

اگر چه مواد تشکیل دهنده پشم شیشه و فایبر گلاس تا حدی مشابه هم هستند اما نمی توان این دو مورد را یکی دانست. در واقع فایبرگلاس محصولی از ترکیب پشم شیشه با مواد پلیمری است. در نتیجه می توان این گونه بیان کرد که فایبرگلاس نوعی محصول تقویت شده از الیاف پشم شیشه است؛ اما این دو مورد دارای تفاوت هایی در ویژگی ها و کاربردهایشان بوده و یکی نیستند. در حالی که پشم شیشه به طور عمده به عنوان عایق حرارتی و صوتی در ساختمان‌ ها کاربرد دارد، فایبرگلاس تقویت‌ شده با پلیمرها اغلب در صنایعی که به استحکام کششی بالا نیاز دارند، مانند تولید بدنه قایق‌ها، مخازن ذخیره و قطعات خودرو استفاده می‌ شود. بنابراین، با وجود اشتراک در ریشه مواد اولیه، تفاوت در فرآیند تولید و افزودنی‌ ها باعث شده تا فایبرگلاس به عنوان ماده‌ ای کامپوزیتی و مقاوم در برابر ضربه و پشم شیشه به عنوان عایق سبک و منعطف شناخته شوند.

تفاوت پشم شیشه با لایکو

پشم شیشه و لایکو هر دو از مواردی هستند که به عنوان عایق استفاده می شوند؛ همچنین هر دوی این موارد یعنی بهترین لایکو و بهترین پشم شیشه برای لحاف نیز استفاده می شوند؛ اما تفاوت هایی دارند که آن ها را از یکدیگر متمایز می کند. در ادامه این تفاوت ها را بیان می کنیم:

ساختار تشکیل دهنده:
پشم شیشه از الیاف نازک شیشه و قرار گرفتن آن ها در کنار هم به صورت متخلخل ایجاد می شود که عایق بسیار خوبی به شمار می رود؛ اما لایکو عمدتاً از الیاف مصنوعی پلی استر یا موارد مشابه تولید می شود که کشسانی آن بیشتر است.

عایق حرارتی:
هر دو مورد می توانند در نقش عایق حرارتی به کار روند؛ اما پشم شیشه در دماهای بالاتر و لایکو در محیط های سردتر کاربرد دارد.

وزن:
پانل نیمه سخت پشم شیشه به دلیل تراکم بیشتر نسبت به لایکو سنگین تر است.

هزینه:
هر دو مورد عایق های به صرفه و مناسبی هستند؛ اما قیمت پشم شیشه برای پروژه های گسترده تر و لایکو معمولاً برای موارد استفاده جزئی مقرون به صرفه تر خواهد بود. البته قیمت پشم شیشه به عوامل مختلفی بستگی دارد که یکی از آن ها ترخیص پشم شیشه از گمرک خواهد بود.

مزایا و معایب پشم شیشه

عایق‌ های معدنی به دلیل ساختار سلولی و عملکرد بالا، نقش حیاتی در بهینه‌ سازی مصرف انرژی و افزایش آسایش محیطی ایفا می‌ کنند. انتخاب صحیح این مصالح نیازمند شناخت دقیق ویژگی‌ های مثبت و محدودیت‌ های فنی آن‌ ها است تا بتوان متناسب با شرایط هر پروژه، بهترین گزینه را انتخاب کرد. پشم شیشه یکی از بهترین عایق های حرارتی و صوتی مورد استفاده در ساخت و سازها و یا صنایع گوناگون امروزی است. با برخی از مزایا و ویژگی های الیاف پشم شیشه آشنا شدید. در ادامه مزایا و معایب این عایق ها را به طور کامل بیان می کنیم:

مزایا:

• نصب آسان
• چگالی های مختلف
• مقاومت بالا در برابر آتش سوزی
• عدم انتشار زیاد گاز سمی در صورت سوختن
• دارا بودن خاصیت آکوستیک
• قیمت مقرون به صرفه

معایب:

• امکان کاهش خاصیت عایق حرارتی در صورت ورود رطوبت
• امکان ایجاد مشکل در سیستم تنفسی انسان در صورت برخورد مستقیم
• نیاز به استفاده از فویل آلومینیومی در فضاهای باز
• امکان ایجاد حساسیت در برخی مواقع (برای جلوگیری از این مورد از بازارهایی که فروش پشم شیشه ضد حساسیت دارند، خرید نمایید.)

روش نصب پشم شیشه

از عایق صوتی پشم شیشه ممکن است در دیواره ها و یا سقف سازه ها استفاده شود. برای نصب پشم شیشه بر روی هر یک، باید ابتدا آموزش نصب پشم شیشه را دیده باشید و طبق راهنمای نصب پشم شیشه که در ادامه بیان می کنیم، عمل کنید:

نصب پشم شیشه در سقف

آیا می دانید پشم شیشه سقف شیروانی چیست؟ کاربرد اصلی این پشم شیشه همان طور که از نام آن مشخص است بر روی سقف های شیروانی منازل یا سایر سازه ها به کار می رود. برای استفاده از پشم شیشه در سقف ابتدا اندازه گیری های لازم از سقف را انجام دهید تا مشخص شود به چه میزان پشم شیشه در سقف احتیاج است. پس از تهیه این مقدار از عایق، آن ها را روی تیرچه های سقف قرار دهید. توجه داشته باشید عایق را طوری جای گذاری کنید که هیچ فاصله و شکافی در میان صفحات وجود نداشته باشد.

نصب پشم شیشه در دیوارها

برای نصب این عایق در دیوارها ابتدا مساحت لازم برای پوشاندن تمام دیوار را با اندازه گیری ابعاد به دست آورید. پشم شیشه را به مقداری که لازم دارید برش دهید. سپس یک لایه آلومینیوم را با استفاده از چسب صنعتی به پشم شیشه بچسبانید و بر روی دیوار قرار دهید. توجه داشته باشید در این طریقه نصب پشم شیشه، آلومینیوم به طور مستقیم بر روی دیوار نصب می گردد.

در مجموع، پشم شیشه به عنوان یکی از کارآمدترین عایق‌ های حرارتی و صوتی، با توجه به قیمت مناسب، مقاومت در برابر حریق و تنوع در محصولات، نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی ایفا می‌ کند. ساختار شبکه‌ ای و حفره‌ ای پشم شیشه الیاف باعث می‌ شود تا هوا در میان الیاف محبوس شده و انتقال حرارت و صدا به حداقل برسد. با وجود معایبی مانند حساسیت پوستی و تنفسی یا کاهش کارایی در برابر رطوبت، رعایت اصول ایمنی و استفاده از روکش‌ های محافظ مانند فویل، این ماده را به گزینه‌ ای ایده‌ آل برای صنعت ساختمان و تاسیسات تبدیل کرده است. بنابراین، شناخت دقیق ویژگی‌ ها و نحوه نصب صحیح آن، تضمین‌ کننده طول عمر و بازدهی بالای این عایق در پروژه‌ های مختلف خواهد بود.

سوالات متداول