ورق آجدار چیست؛ راهنمای جامع کاربردها، انواع و مزایا

ورق های فولادی همیشه سطح صاف و همواری ندارند؛ ممکن است برای مصارف گوناگون سطحی با الگوهای برجسته داشته باشند تا اصطکاک را افزایش دهند! که به آنها ورق آجدار یا checker plate گفته می شود. در ادامه این مقاله توضیح خواهیم داد که ورق آجدار چیست؟ انواع آن کدامند؟ چه کاربردی دارند؟ و نهایتا استفاده از آنها چه مزایایی دارد؟ با مرکزآهن همراه باشید.

ورق آجدار چیست؟

ورق آجدار که به آن ورق شطرنجی نیز گفته می شود، نوعی ورق فلزی با سطحی پر از الگوهای برجسته (تکراری) است؛ وجود این الگوها منجر به ایجاد اصطکاک بر سطح ورق خواهد شد. استفاده از این ورق ها در هر کجا که باید از لیز خوردن افراد یا اشیا جلوگیری شود، گزینه ای ایده آل است؛ زیرا به واسطه اصطکاک، ایمنی را افزایش می دهد. در ادامه بیشتر با ورق آجدار و مزایای استفاده از آن آشنا می شویم.

انواع ورق آجدار (checker plate)

انواع ورق آجدار موجود در بازار بر اساس چندین معیار مختلف دسته بندی می شوند و این دسته بندی به تولیدکنندگان و مصرف کنندگان اجازه می دهد بر اساس نیازهای خاص خود، ورق فولادی مناسب را انتخاب و استفاده کنند. در ادامه با دسته بندی های مختلف ورق آجدار آشنا می شویم:

انواع ورق آجدار از نظر ظاهر

• ورق آجدار بادامی
• ورق آجدار عدسی
• ورق آجدار لوزی
• ورق آجدار الماسی (Diamond Plate)

اشکالی که در بالا به آنها اشاره کردیم به صورت کاملا منظم و با فواصل یکسان بر سطح ورق قرار گرفته اند. تفاوت آنها تنها در ظاهر اشکال بوده و همه آن‌ها ویژگی‌هایی چون ایجاد اصطکاک مناسب، افزایش ایمنی، مقاومت در برابر سایش و ضربه را دارند.

انواع ورق آجدار از نظر جنس

آهن، آلومینیوم، استیل و … همه عناصری هستند که ورق آجدار را می توان با آنها تولید کرد. قیمت ورق آجدار نیز متناسب با جنس آن متفاوت است؛ البته عواملی مانند وزن یا روش تولید نیز می تواند این موضوع را تحت تاثیر قرار دهد. دسته بندی ورق آجدار از نظر جنس به شرح زیر است:

• ورق آجدار فولادی (در گریدهای مختلف St37،St44  و St52 به تولید می رسد)
• ورق آجدار گالوانیزه (پوششی از روی (Zn) دارد که مقاومت را بالا می برد)
• ورق آجدار استنلس استیل (در محیط های خورنده و مرطوب بهترین انتخاب است)
• ورق آجدار آلومینیوم (بسیار سبک با مقاومت کمتر نسبت به سایر ورق ها)

در جدول زیر به طور خلاصه با خصوصیات انواع ورق آجدار آشنا خواهید شد:

انواع ورق آجدار از نظر روش تولید

تولید این ورق ها با دو روش متفاوت انجام می گیرد که هر کدام ویژگی های منحصر بفرد خود را دارند:

• تولید ورق آجدار با روش پرسی
• تولید ورق آجدار فابریک

در جدول زیر تفاوت ورق آجدار پرسی و فابریک به طور خلاصه، قابل بررسی است: (در انتهای مقاله نحوه تولید هر یک را به صورت کامل شرح داده ایم)

کاربرد ورق آجدار

استفاده از ورق آجدار در سطوح تحت سایش بسیار مرسوم است. این ورق ها به دلیل ویژگی های مکانیکی و فیزیکی مانند مقاومت به سایش، استحکام بالا و خاصیت ضد لغزش در بسیاری از صنایع به عنوان یک انتخاب قابل اعتماد و موثر شناخته می شوند. در ادامه با تعدادی از مهمترین کاربردهای ورق آجدار آشنا می شویم:

سطوح ضد لغزش:

• در پله ها، را‌هروها و کفپوش های صنعتی به کار می رود تا خطر لغزش را کاهش دهد.
• به طور کلی کاربرد ورق آجدار پرسی در پلکان ‌ها، رمپ ها و سکوی های بارگیری برای ایمنی بیشتر است.

کفپوش وسایل نقلیه:

• در کفپوش کامیون ها، وزن ها، تریلرها و آمبولانس ها استفاده می‌شود.
• به دلیل مقاومت بالا و خاصیت ضد لغزش برای حمل بار و افراد مناسب است.

ساخت و ساز و معماری:

• تنها کاربرد ورق آجدار در صنعت نیست! ورق آجدار در دکوراسیون و معماری یک عنصر مهم دکوراتیو است.
• در پروژه های ساختمانی برای ساخت بالکن و یا پله های اضطراری نیز استفاده می شود.

صنایع نفت و گاز:

• از دیگر کاربردهای ورق آجدار در صنایع گوناگون می توان به استفاده در سکوهای حفاری، پالایشگاه ها و تأسیسات پتروشیمی اشاره کرد.
• در محیط های دریایی به دلیل مقاومت در برابر خوردگی کارایی لازم را دارد.

تجهیزات صنعتی و کارخانه ها:

• برای کف پوش‌ کارگاه ها و کارخانه ها برای افزایش ایمنی کارکنان کاربرد دارد.
• در انبارها و تاسیسات دامداری و ساخت تجهیزات و ماشین آلات کشاورزی نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

حمل و نقل عمومی:

• در کف پوش قطارها، اتوبوس ها و واگن های مترو برای ایجاد سطحی ایمن، گزینه بسیار مناسبی است.
• استفاده از آن در ایستگاه های حمل و نقل برای جلوگیری از لغزش مسافران ضروری است.

مزایای استفاده از ورق آجدار

مزایای استفاده از ورق آجدار بسیار متعدد است! در ادامه شما را با تعدادی از مهم ترین مزایای ورق آجدار آشنا خواهیم کرد:

• کاربردهای متنوع
• تنوع طرح و نقش
• تحمل وزن و فشار بالا
• نصب و نگهداری آسان
• قیمت مناسب و اقتصادی
• انعطاف پذیری نسبتا خوب
• قابلیت حمل و جابجایی آسان
• عرضه در مشخصات فنی مختلف
• مقاومت بالا در برابر سایش و خوردگی
• مقاومت بالا در محیط های مرطوب و خورنده
• کاربرد دکوراتیو در طراحی داخلی و خارجی
• کاهش خطر لغزش و سقوط (به ویژه در محیط‌های مرطوب یا روغنی)
• و نهایتا قابلیت تعویض ورق آجدار در سطوح پرمصرف از مزیت های این محصول است.

نحوه و مراحل تولید ورق آجدار

اگر به تاریخچه ورق آجدار، نگاهی بیندازیم به دو روش اصلی برای تولید این ورق ها می رسیم!

1. روش پرسی (مهر زنی)
2. روش فابریک

تفاوت در تولید ورق های اجدار به رفع بهتر نیازهای مشتریان کمک می کند.

تولید ورق آجدار به روش پرسی

برای تولید ورق آجدار پرسی از ورق‌های فولادی تولید شده با روش نورد گرم استفاده می‌شود. روش تولید ورق آجدار پرسی قدیمی است و اغلب ورق‌هایی که در گذشته تولید شده‌اند به روش پرسی هستند. تولید ورق آجدار پرسی با استفاده از دستگاه‌های مخصوصی انجام می‌شود و حین تولید چالش خاصی وجود ندارد.

• ابتدا ماده اولیه که همان ورق تولید شده به روش نورد گرم است تهیه می‌شود.
• ورق‌ها را در اندازه‌های مناسب برش می‌دهند. (ممکن است این مرحله انجام نشود)
• سپس ورق‌ها را به دستگاهی به نام دستگاه امباسینگ Embossing machine هدایت می‌کنند. در این دستگاه ورق پرس شده و اشکال مانند مهر روی ورق هک می‌شوند.
• پس از اینکه ورق‌ها به دمای محیط رسیدند، چربی یا آلودگی‌های احتمالی را از روی آن پاک می‌کنند.
• نهایتا نوبت به پوشش‌دهی به ورق برای طول عمر بیشتر می‌رسد.

دستگاه امباسینگ چیست؟Embossing machine  الگوها یا طرح‌های برجسته یا فرورفته را بر روی یک ماده مانند کاغذ، کارتن، پارچه، چرم یا فلز، ایجاد می‌کند. فرآیند امباسینگ شامل فشردن یک الگوی خاص به ماده است و باعث ایجاد اثر سه بعدی روی سطح آن می‌شود.

تولید ورق آجدار به روش فابریک

چند سالی است که شاهد تولید ورق آجدار فابریک در داخل کشور هستیم. قبل از آن واردات ورق‌ها به ایران از کشورهایی نظیر چین، قزاقستان، روسیه و کره انجام می‌شد. اما در حال حاضر کارخانجات داخلی مانند فولاد مبارکه نیاز داخلی را برطرف کرده‌اند. تولید ورق آجدار فابریک، نسبت به پرسی کمی پیچیدتر است و به تکنولوژی پیشرفته‌تری نیاز دارد. ورق آجدار تولید شده به روش فابریک از دو لایه ورق تشکیل شده است. بسیاری از کارخانه های تولید کننده ورق، روش فابریک را نسبت به روش پرشی ترجیح می دهند. مراحل تولید ورق آجدار به روش فابریک به شرح زیر است:

• ابتدا ورق‌ها را در کوره‌های مخصوص قرار داده و آنها را به دمای مناسب می‌رسانند.
• سپس یک لایه ورق دیگر به ورق قبلی چسبیده می‌شود.
• این لایه (یعنی همان لایه دوم) طی اتصال به ورق اصلی، آجدار می‌شود.

سوالات شما