تفاوت ورق سیاه st37 و st52 چیست؟

3 ماه پیش12698بازدید4دیدگاه3.8امتیاز (85 رای)
تفاوت ورق سیاه st37 و st52 چیست؟

فولادهای مورد استفاده در صنعت، معمولا با عناوین متفاوتی شناخته می‌شوند! دو مورد از معروف‌ترین آنها  ورق st37 و ورق st52 هستند. تفاوت این فولادها همواره مد نظر فعالان این صنعت است، خصوصا شناخت تفاوت ورق سیاه st37 و st53 در صنعت فولاد سبب استفاده مطلوب‌تر از این محصولات می‌گردد. در ادامه ضمن معرفی کلی دسته‌بندی فولادها به بررسی تفاوت و قیمت ورق سیاه st37 و st52 خواهیم پرداخت.

کشورهای تولیدکننده انواع ورق از علامت‌ها، حروف و اعداد مخصوصی برای معرفی و شناسایی ورق‌های فولادی استفاده می‌کنند. به عنوان مثال، کشور آلمان تمام فولادها را طبق دین (DIN) 17006 استاندارد کرده است. برای معرفی فولاد، از علامت‌هایی استفاده می‌کنند که شامل عناصر تشکیل دهنده، روش تولید و عملیات انجام گرفته آنها پیش از عرضه به بازار هستند.

علائم مربوط به بخش عناصر تشکیل دهنده

در این بخش، عناصر تشکیل دهنده، استحکام و درجه مرغوبیت فولاد به کمک حروف و اعداد معرفی می‌شوند. حروف شناسایی برای فولادهای ساختمانی معمولی St است. بعد از این حروف، عددی نوشته می‌شود که با ضرب کردن آن عدد در 9.81 مقدار حداقل استحکام کشش فولاد بر حسب نیوتن بر میلی‌متر مربع به دست می‌آید. پس از عدد مربوط به استحکام، خط تیره قرار می‌گیرد و سپس درجه کیفیت فولاد به وسیله اعداد 1 تا 3 معرفی می‌شود:

  • درجه 1: برای کارهای معمولی که نوشته نمی‌شود.
  • درجه 2: برای کارهای مهم
  • درجه 3: برای فولادی که آرام ریخته گری شده و دارای درجه خلوص بالا و خواص جوشکاری خوب است.

برای مثال فولاد st37 – 2 : st نماد فولاد ساختمانی و 37 نشان دهنده استحکام کششی 370 نیوتن بر میلی‌متر مربع و 2 نیز نشان دهنده درجه کیفیت فولاد است.

فولاد یا ورق St37
نمونه ورق سیاه st37

فولاد St37 چیست ؟

فولاد ST37 به عنوان فولاد نرمه نیز در صنعت شناخته می‌شود. این نوع فولادها را در دسته فولادهای کم کربن قرار می‌دهند. همچنین کاربرد اصلی آن در ساختمان سازی و پروفیل‌های ساختمانی است.

ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی فولاد st37 به ترتیب در جداول زیر ارائه شده است:

CCrSPSiMnNFe
0.14 - 0.070.150.040.0350.37 - 0.170.65 - 0.350.008پایه

خواص مکانیکی فولاد st37

ضخامت (mm)استحکام تسلیم (MPa)استحکام کششی (MPa)ازدیاد طول شکست (%)انرژی شکست ضربه (ل)
t ≤ 16 mm235--میانگین 27J
t > 16 mm225--
t < 16 mm-360 - 510-
t ≥ 16 mm-340 - 470-
بالای 1.5 mm--16
2 - 1.51 mm--17
2.5 - 2.01 mm--18
2.99 - 2.51 mm--19
3 mm ≤--24

فولاد ST52 چیست ؟

ورق st52 تحت عنوان فولادهای پرمقاومت کم آلیاژ در صنعت شناخته می‌شوند و با افزودن مقادیر ناچیزی آلیاژ نظیر مس، نیکل و منگنز به فولادهای کربن‌دار تولید می‌شوند. در نتیجه افزودن آلیاژهای ذکر شده، مقاومت فولاد افزایش می‌یابد. به دلیل سهولت در جوشکاری این فولادها دارای استفاده بی‌شماری در صنعت هستند.

بررسی مشخصات ورق سیاه ST37

ورق سیاه St37 در مصارف ساختمان سازی کاربرد زیادی دارد. این نوع ورق‌ها به دلیل وجود درصد کربن پایین، استحکام متوسطی داشته و در صنعت ساخت و ساز کاربرد گسترده‌ای دارند. همچنین درصد کربن پایین در این ورق‌ها سبب افزایش خاصیت جوش‌پذیری آن‌ها شده است. از مصارف ورق سیاه st37 می‌توان به ساخت مقاطع فولادی اعم از پروفیل و ناودانی اشاره کرد.

بررسی خصوصیات ورق سیاه St52

ورق سیاه st52 نیز از دسته ورق‌هایی است که در صنعت ساخت و ساز کاربرد فراوانی دارند. از ویژگی‌های این ورق‌ها می‌توان به مقاومت بالا در برابر پیچش و خمش و خاصیت ارتجاعی و تحمل وزن بالا اشاره کرد. روی این ورق‌ها، عملیاتی چون جوشکاری یا ماشین‌کاری به خوبی انجام می‌گیرد. عناصری مانند سیلیسیم و منگنز، ویژگی‌های منحصر به فردی را به محصول داده است.

از این محصول در تولید مقاطعی همچون تسمه و چهارپهلو استفاده می‌گردد. در صنعت نیز برای ساخت ریل، شاسی ماشین‌های سنگین و جرثقیل مورد استفاده قرار می‌گیرد. ابعاد ورق سیاه st37 در ایران 6*1.5 و 6*2 است ولی در کارخانجات اروپایی سایزهای بزرگ‌تری تولید می‌گردد.

فولاد یا ورق St52
مقایسه ورق سیاه st37 و ورق st52

تفاوت ورق سیاه st37 و st52

فولاد ساختمانی که به طور عمده در صنعت ساختمان استفاده می‌شود فولاد st37 است. دلیل استفاده بی‌شمار از این فولاد نیز جوش پذیری و خواص مکانیکی مناسب است. با این حال در برخی از موارد فولاد st52 نیز به جای این نوع محصول در صنعت ساختمان سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این در حالی است که قیمت ورق سیاه st37 با قیمت ورق st52 تفاوت چندانی ندارد.

هرچند استفاده از st52 به جای st37 معمولا سبب کاهش وزن فولاد مصرفی ساختمان می‌گردد. اما ورق st52 شکل پذیری کمتری نسبت به ورق st37 دارد. دلیل این امر نیز میزان کربن بالا در فولاد مصرفی است. وزن مخصوص این فولادها یکسان بوده ولی از لحاظ استحکام ورق‌های st52 به دلیل وجود عناصر آلیاژی دارای مقاومت بیشتری هستند.

بخش روش تولید: حروفی که در این بخش به کار می‌رود فرایند تهیه فولاد، ویژگی‌های برجسته و نحوه ریخته‌گری آن را مشخص می‌کند.

بخش عملیات انجام شده: حروفی که در این بخش به کار می‌روند، مشخص کننده عملیات حرارتی، روش فرم دادن و کیفیت سطح در ورق‌های ظریف است. علامت‌های مربوط به این بخش در آخر حروف و اعداد معروف فولاد نوشته می‌شوند. در بعضی موارد پس از حرف مربوط به بخش عملیات انجام شده، عددی قرار دارد که معرف استحکام کشش آن بر حسب دکانیوتن بر میلی‌متر مربع است.

نرم بندی فولادهای ریختگی

فولاد ریختگی را با دو حرف GS نشان می‌دهند. بعد از حروف یاد شده، خط تیره و بعد از آن عددی وجود دارد که با ضرب آن در عدد 9.81 ، حداقل استحکام کششی فولاد ریختگی بر حسب نیوتن بر میلی متر مربع به دست می‌آید.

برای معرفی فولاد ریخته آلیاژی پس از حرف مشخصه GS و خط تیره، عددی نوشته می شود که معرف درصد وزنی کربن با ضریب 00/1 است. پس از آن، علائم شیمیایی سایر عناصر مهم به ترتیب درصد وزنی موجود در آلیاژ و با توجه به ضرایب موجود از زیاد به کم نوشته می‌شود.

در انتهای علائم مشخصه فولادهای ریختگی و فولادهای ساختمانی که اطمینان بیشتری از آن ها انتظار می رود، به جای حرف از یک نقطه و یک عدد استفاده می‌شود که معرف ویژگی‌هایی است که تولیدکننده فولاد آن‌ها را تضمین می‌کند.

شماره گذاری مواد طبق دین 17007 آلمان

در این سیستم، مشخصات مواد به کمک شماره گذاری معرفی می‌شود. شماره مواد از 7 رقم تشکیل شده و ساختار آن به قرار زیر است.

X XXXX XX

عدد اول گروه اصلی مواد، چهار رقم بعد شاخص نوع و دو رقم بعد اعداد ضمیمه هستند.

گروه اصلی مواد

گروه اصلی مواد به کمک اعداد یک رقمی با مفاهیم زیر مشخص می‌شوند:

  • 0 = آهن خام، آلیاژهای آهن دار و چدن
  • 1 = فولاد، فولاد ریختگی
  • 2 = فلزات غیر آهنی سنگین
  • 3 = فلزات سبک
  • 4-8 = مواد غیر فلزی
  • 9 = آزاد برای سایر مصارف یا کاربرد داخلی

شاخص نوع: ارقام دوم و سوم از سمت چپ، مشخص کننده نوع مواد است.

اعداد ضمیمه: رقم ششم شماره مواد فرایند تهیه فولاد و رقم هفتم وضعیت عملیات حرارتی آن را مشخص می‌کند.

دسته بندی انواع فولاد
دسته بندی انواع فولاد

دسته بندی فولادها بر حسب خواص مکانیکی

در این روش، علائم اختصاری با حروف قراردادی آغاز می‌شود و سپس عدد مربوط به استحکام کششی یا تنش تسلیم بر حسب نیوتن بر میلی متر مربع قرار می‌گیرد. در پایان علامت، یک عدد درجه کیفیت آن را معرفی می‌کند.

مثال Fe  360  -  1

فولاد با استحکام کششی 360 نیوتن بر میلی متر مربع بوده و 1 نشان دهنده درجه کیفیت آن است.

حروف قراردادیمفهوم
Feفولاد
FeGفولاد ریختگی
FeEفولاد مخصوص جوشکاری

دسته بندی فولادها بر اساس اهداف کاربردی

در این حالت بعد از علامت نوع فولاد، حروفی قرار می‌گیرند که معرف ویژگی‌های فولاد هستند. در ادامه به برخی از این ویژگی‌ها می‌پردازیم:

ویژگی‌های فولاد
Mخواص مغناطیسی ویژه برای ورق با دانه بندی مخصوص
Pمخصوص کشش عمیق
Dمخصوص شکل دادن سرد
Rمخصوص تولید لوله های جوشکاری یا پروفیل های سردکار
برای مثال Fe D 01 فولاد مخصوص شکل دادن سرد با درجه مرغوبیت 1 است

دسته بندی فولاد براساس کیفیت های مخصوص

در جداول زیر حروف مشخصه مربوط به کیفیت‌های مخصوص و مفهوم آن‌ها داده شده است:

دسته‌بندی فولاد بر اساس نوع اکسیداسیون
FUفولاد ناآرام
FNفولاد آرام
FFفولاد آرام مخصوص
دسته‌بندی فولاد بر اساس خواص کاربردی ویژه 
KDمخصوص شکل دادن سرد
KZمخصوص کشش
KWمخصوص کار در دماهای بالا
دسته‌بندی فولاد بر اساس نوع سطح
MBعملا بدون عیب
RMمات
RLصاف
RNبراق
دسته‌بندی فولاد بر اساس تغییر شکل 
HKتغییر شکل سرد
HWتغییر شکل گرم
دسته‌بندی فولاد بر اساس نوع عملیات حرارتی 
TAآنیل تنش زدایی
TBآنیل نرم
TCآنیل شده
TDآنیل نرمال
TFبهسازی شده

معرفی فولادهای ساده کربنی

در فولادهای ساده کربنی، کربن اصلی ترین عنصر آلیاژی بوده و عناصری مانند منگنز و سیلیسیوم و آلومینیم به مقدار جزئی و برای گاز زدایی به آنها اضافه می‌شود. میزان کربن این فولادها نقش اصلی در میزان افزایش استحکام آن‌ها پس از عملیات حرارتی دارد. این فولادها به سه گروه کم کربن، کربن متوسط و پر کربن تقسیم می‌شوند. در بخش زیر درصد این کربن‌ها را آورده‌ایم:

  • فولادهای کم کربن با حداکثر 0.25 درصد کربن
  • فولادهای کربن متوسط با 0.55-0.25 درصد کربن
  • فولاد پر کربن با بیشتر از 0.5 درصد کربن

فولادهای ساده کم کربن برای عموم قطعات مهندسی، ساختمان، کشتی‌ها و راه آهن به کار می‌روند. همچنین این فولادها از خواص مغناطیسی بالا و قابلیت جوشکاری خوبی برخوردار هستند.

ورق های فولادی کم کربن

ورق‌های فولادی کم کربن شاخص‌ترین گروه از ورق‌های فولادی شکل‌پذیر هستند. کاربرد روز افزون این ورق‌ها در صنایع خودرو و لوازم خانگی ضرورت تولید آن‌ها را در مقیاس بالا فراهم نموده است. با توجه به فرایند فولادسازی، فولادهای کم کربن را به دو گروه فولاد جوشان و فولاد آرام تقسیم می‌کنند.

فولاد جوشان فولادی است که پیش از انجماد، اکسیژن زدایی نشده است. در حین انجماد شمشی از این نوع فولاد، کربن و اکسیژن حل شده در مذاب با یکدیگر واکنش می‌دهند و در اثر تولید حباب‌های CO، فلز مذاب را به جوشش در می‌آورند. از این رو شمش حاصل و ورق تولید شده از فولاد جوشان، سطحی بسیار کم کربن و عاری از عیب دارد.

برای تولید فولادهای آرام، فلز مذاب را قبل از ریخته‌گری با افزودن آلومینیوم، سیلیسیم یا تیتانیوم اکسیژن زدایی می‌کنند. در سال‌های اخیر ریخته‌گری پیوسته تا حدود زیادی جانشین شمش ریزی تکباری شده است. ضرورت آرام بودن مذاب در ریخته گری پیوسته، موجب شده است تا تولید فولاد جوشان به طور چشمگیری کاهش یابد.

جدول زیر محدوده ترکیب شیمیایی این دو نوع فولاد را نشان می دهد

فولاد درصد وزنی 
کربن منگنز سیلسیم آلومینیوم (محلول)فسفر گوگرد 
جوشان 0.06 - 0.040.45 - 0.30.02 - 0.005-0.05 - 0.020.030 - 0.015
آرام 0.08 - 0.050.45 - 0.30.02 - 0.0050.06 - 0.030.05 - 0.020.030 - 0.015

مراحل اصلی تولید ورق های فولاد کم کربن

مراحل اصلی تولید ورق های فولاد کم کربن را می‌توان به صورت زیر خلاصه کرد:

  1. ذوب و فولادسازی
  2. اکسیژن زدایی
  3. نورد گرم تختال
  4. اسیدشویی
  5. نورد سرد ورق
  6. آنیل
  7. نورد سبک

کنترل دقیق هریک از مراحل فوق، تضمین کننده کیفیت محصول نهایی است. در مرحله ذوب و فولادسازی، با افزودن عناصر مختلف (معمولا به صورت فروآلیاژ)، ترکیب شیمیایی مذاب را به سمت محدوده استاندارد سوق می‌دهند. کاهش عناصری همچون کربن، فسفر و گوگرد در این مرحله صورت می‌گیرد. حضور بیش از حد این عناصر علاوه بر کاهش شکل پذیری گرم و افزایش حساسیت نسبت به ترک داغ، شکل پذیری محصول نهایی را به دلیل ایجاد بعضی فازها و ناخالصی‌های مضر کاهش می‌دهد.

خواص مکانیکی ورق های کم کربن

بسیاری از خواص مکانیکی ورق های فولادی که بر مشخصات آن ها از جمله شکل پذیری تاثیر می گذارند به طور مستقیم یا غیر مستقیم از آزمایش کشش تک محوری طبق استاندارد ASTM E8 قابل اندازه‌گیری است. بعضی از این خواص عبارتند از: استحکام تسلیم، استحکام کششی، ازدیاد طول کل، ازدیاد طول یکنواخت، ازدیاد طول نقطه تسلیم، نسبت کرنش مومسان، ناهمسانگردی قائم، ناهمسانگردی صفحه‌ای، شاخص کار سختی و شاخص حساسیت به نرخ کرنش.

سوالات و نظرات کاربرانشما کاربران عزیز میتوانید نظرات و سوالات خود را در این بخش ثبت کنید
بارگذاری مجدد
نظرات ارسال شده
  • ارسال شده توسط کاربر Nasseri 4 سال پیشتهیه لینک اشتراک
    سلام مطالب خوب اند تشكر، مواد موردنياز ما ورق ٢ و٢/٥ ميليمتر HE445Dو يا HE990D ميباشد امكان تهيه هست ؟ تا مقدار ده تن لطفا قيمت اعلام فرمائيد
    • ارسال شده توسط کاربر پشتیبان2 4 سال پیشتهیه لینک اشتراک
      با سلام لطفا جهت خرید انواع ورق فولادی با کارشناسان مرکز آهن از طریق شماره تلفن 91009009-031 تماس حاصل فرمایید.
    • ارسال شده توسط کاربر 0921025**** 8 ماه پیشتهیه لینک اشتراک
      سلام ببخشید من قالب برای آرماتوربندی خریدم وطرف گفته با ورق st37ساخته شدع میشه بگید از کجا معلوم میشه که ورقی که استفاده کردع st37هست ممنون میشم جواب بدید
      • ارسال شده توسط کاربر نگار محمدیان فرد 8 ماه پیشتهیه لینک اشتراک
        سلام عرض ادب دوست عزیز پیشنهاد می‌کنیم برای بررسی دقیق، یک تکه از ورق رو به آزمایشگاه رازی تهران بدین. فراموش نکنید که ورق رنگ شده قابل تشخیص نیست.